Қазақша рефераттар

Авторлық құқықтың азаматтық құқық саласында алатын орны

Жоспар

I бөлім

  • Авторлық құқықтың азаматтық құқық саласында алатын орны 6
  • 1.1 Авторлық құқықтың мәні мен пайда болуы 6
  • 1.2 Авторлық құқық субъектісі 8
  • 1.3 Авторлық құқық объектісі 13
  • 1.4 Авторлық құқық объектілері болып табылатын туындылар 17

II бөлім

  • Қазақстан Республикасы құқық жүйесіндегі авторлық құқықтың қолданылу аясы 22
  • 2.1 Нормативтік құқықтық актілердің уақыт және кеңістік бойынша қолданылуы 22
  • 2.2 Қазақстан Республикасындағы авторлық құқық саласының ерекшеліктері 24
Қорытынды
29-бет
Пайдаланылған әдебиеттер
31-бет

Кіріспе

Қазақстанда шығармашылық қызметпен айналысуға толық кепілдік берілген. Бұл қағида Қазақстан Республикасының Конституциясының 20-бабында нақты бекітілген: «Сөз бен шығармашылық еркіндігіне кепілдік беріледі. Цензураға тыйым салынады».

Сонымен қатар, Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінде мүліктік қатынастардағы теңдік қағидаты айқын көрініс тапқан. Азаматтық заңнаманың негізгі қағидаттары — тараптардың теңдігі, меншікке қол сұқпаушылық, шарт еркіндігі, азаматтардың жеке ісіне заңсыз араласуға жол бермеу, азаматтық құқықтарды кедергісіз жүзеге асыру, бұзылған құқықтарды қалпына келтіру және оларды сот арқылы қорғау — авторлық құқық саласында да ерекше маңызға ие.

Авторлық құқықтың қоғамдық маңызы

Қоғам өміріндегі, сондай-ақ ғылым, әдебиет және өнер салаларындағы басты қозғаушы күш — шынайы шығармашылық. Бұл салаға деген көзқарас қоғамның өркениеттілік деңгейін сипаттайды. Санаткерлік еңбектің негізі автор тұлғасына тікелей тәуелді екенін ерекше атап өткен жөн.

ТМД елдерінің ішінде алғашқылардың бірі болып Қазақстанда Президент Н.Ә. Назарбаев бекіткен «Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы» заңға халықаралық санаткерлік меншік саласының беделді сарапшылары жоғары баға бергені — отандық құқықтық жүйе үшін маңызды жетістік.

Аталған заңды іске асыру мақсатында 1998 жылы екі нормативтік құқықтық акт қабылданды: авторлық және сабақтас құқықтармен қорғалатын туындыларға құқықтарды мемлекеттік тіркеу қағидалары, сондай-ақ туындыларды және сабақтас құқық нысандарын пайдалану жөніндегі лицензиялық шарттар мен келісімдерді мемлекеттік тіркеу тәртібі.

Соңғы жылдары Авторлық құқықтар жөніндегі комитет нормативтік-құқықтық базаны қалыптастыру бағытында елеулі жұмыс атқарды. Заң жобалары мен тиісті нормативтік актілерді әзірлеуге қатысты ұсыныстар Қазақстан Республикасы Үкіметінің қарауына комитет бастамасымен енгізіліп отырды. Сондай-ақ Парламент Мәжілісінің депутаттарымен бірлесіп, санаткерлік меншікті қорғау және оны дамыту тұжырымдамасы әзірленді.

Әлеуметтік-экономикалық дамуға байланысты жүргізіліп жатқан реформалар қоғамдық қатынастардың өзгеруіне әкелді. Бұл, ең алдымен, құқықтық қатынастарды, оның ішінде авторлық және сабақтас құқықтар саласын жаңаша бағалауды және жүйелеуді қажет етеді. Сонымен бірге, Қазақстандағы осы саладағы құқықтық негіздер тек ұлттық заңнамамен шектелмей, халықаралық шарттардан да құралатындығын естен шығармау керек. Бүгінде Қазақстан авторлық құқыққа қатысты бірнеше халықаралық конвенцияға қатысушы мемлекет ретінде танылған.