Адамдардың өміріне немесе денсаулығына қауіп төндіретін мән - жайлар туралы ақпаратты жасыру туралы қазақша реферат
Адамдардың өміріне немесе денсаулығына қауіп төндіретін ақпаратты жасыру: қылмыстық-құқықтық сипаттама
Бұл тақырып Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 268-бабында көзделген құрамға қатысты: адамдардың өмірі мен денсаулығына немесе қоршаған ортаға қауіп төндіретін мән-жайлар туралы ақпаратты міндетті тұлғалардың жасыруы не бұрмалауы.
Қылмыстың тікелей объектісі және заты
Тікелей объект
Қылмыстың тікелей объектісі — халықтың денсаулығы.
Қылмыстың заты (ақпараттың мазмұны)
Қылмыс затына адамдардың өмірі мен денсаулығына немесе қоршаған ортаға қауіп төндіретін оқиғалар, фактілер не құбылыстар туралы ақпарат жатады. Мұндай ақпараттарға, атап айтқанда, төмендегілер кіруі мүмкін:
- адамдардың өмірі мен денсаулығына қауіп төндіретін оқиғалар мен құбылыстар туралы мәліметтер;
- жер сілкінісі қаупі туралы ескертулер;
- зиянды газдардың таралуы;
- радиоактивті, химиялық заттардың таралуы;
- құрылыстар мен ғимараттардың апат қаупі;
- қоршаған ортаны залалдандыратын микроорганизмдердің таралуы;
- жұқпалы аурулардың таралуы туралы деректер.
Объективтік жағы: жасыру және бұрмалау
Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 268-бабының 1-бөлігі бойынша қылмыс объективтік жағынан халықты осындай ақпаратпен қамтамасыз етуге міндетті адамның қауіпті мән-жайлар туралы ақпаратты жасыруы немесе бұрмалауы арқылы көрініс табады.
Жасыру
Тұрғындарға төнген қауіптің пайда болуы жөнінде ақпарат бермеу.
Бұрмалау
Қауіп туралы шындыққа сәйкес келмейтін немесе толық емес мәліметтерді хабарлау.
Құқықтық негізі: Конституциялық қағида
Қылмыстық кодекстің 268-бабының қалыптасуына құқықтық негіз болған басты қағида Қазақстан Республикасы Конституциясының 31-бабының 2-тармағында бекітілген: адамдардың өмірі мен денсаулығына қатер төндіретін деректер мен жағдаяттарды лауазымды адамдардың жасыруы заңға сәйкес жауаптылыққа әкеп соғады.
Қылмыс құрамы: формальдық сипат және кінә нысаны
Құрамының түрі
Бұл қылмыс формальдық құрамға жатады: ол жасыру немесе бұрмалау әрекеті жасалған сәттен бастап аяқталған деп есептеледі.
Субъективтік жағы
Қылмыс субъективтік жағынан тікелей қасақаналықпен жасалады.
Субъект
Қылмыстың субъектісі — арнаулы субъект, яғни халықты осындай ақпаратпен қамтамасыз етуге міндетті тұлға.
Ауырлататын түрі (268-баптың 2-бөлігі)
Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 268-бабының 2-бөлігі дәл сол әрекеттердің абайсызда адамның денсаулығына зиян келтіруге немесе өзге де ауыр зардаптарға әкеп соққан жағдайлары үшін жауаптылықты ауырлатылған түрде белгілейді.
Негізгі ой
Қауіп туралы ақпаратты уақытылы және шынайы беру — қоғам қауіпсіздігі мен халық денсаулығын қорғаудың шешуші тетіктерінің бірі.