Қазақша рефераттар

Топырақ құнарлылығын арттырудың жолдары

Семинар сабағы Экология және жер ресурстары

Қазақстанның жер қоры: пайдалану және қорғау

Сабақтың мақсаты

Қазақстанның жер қорымен танысу, оның қазіргі экологиялық жағдайына талдау жасау, сондай-ақ жер қорын ұтымды пайдалану мен қорғау шараларын қарастыру.

Негізгі бағдар

Жер ресурстарының құрылымы, ауыл шаруашылығы жерлерінің үлесі, топырақ құнарлылығы және құқықтық реттеу тетіктері.

Семинар сұрақтары

  1. Қазақстанның жер қорлары.
  2. Топырақты пайдалану: топырақ құнарлылығын арттыру және қорғау.
  3. Қазақстан Республикасының “Жер туралы” заңы.

Әдістемелік нұсқаулар

Қазақстанның жер қорын зерттеу барысында республика аумағындағы жердің қандай бөлігі ауыл шаруашылығына, өнеркәсіп орындары мен елді мекендерге, сондай-ақ құрылыстар мен жолдар салуға жұмсалатынына ерекше назар аудару қажет.

Сонымен қатар ауыл шаруашылығы жерлерінің ішкі құрылымын талдау ұсынылады: жыртылатын жерлер, көпжылдық екпелер (бақтар, жүзімдіктер және т.б.), үй іргесіндегі жерлер, шабындықтар мен жайылымдардың көлемі. Осындай талдау қазіргі жер қорының құрылымын, оның экологиялық ахуалын және болашақтағы өнім беру әлеуетіне ықпал ететін мәселелерді түсінуге мүмкіндік береді.

Негізгі ұғым

Топырақ — адамзат тіршілігін қамтамасыз ететін және маңызды экологиялық қызмет атқаратын негізгі табиғи ресурс. Сондықтан оны ұтымды пайдалану мен құнарлылығын сақтау — тұрақты дамудың өзегі.

Топырақ құнарлылығын арттыру және қорғау тәсілдері

  • 1

    Су, ауа және жылу тәртібін жақсарту: ылғалдың тиімді сақталуы мен газ алмасуды қамтамасыз ету.

  • 2

    Заттар айналымын жеделдету: қабаттар арасындағы алмасуды күшейту және микробиологиялық үдерістерді дамыту.

  • 3

    Өсімдіктерді қорғау: егістікті арамшөптерден, зиянкестерден және ауыл шаруашылығы дақылдарының ауруларынан сақтау.

  • 4

    Эрозияның алдын алу: су және жел эрозиясынан қорғау шараларын жүйелі қолдану.

  • 5

    Органикалық қалдықтарды енгізу: өсімдік қалдықтары мен тыңайтқыштарды топыраққа сіңіру (жасыру).

  • 6

    Топырақты өңдеу әдістерін жетілдіру: агротехникалық тәсілдерді ғылыми негізде жаңарту және тиімділендіру.

Құқықтық негіз және жауапкершілік

Соңғы жылдары табиғатты қорғау мәселелеріне ерекше көңіл бөлініп келеді. Қазіргі кезеңде елдегі жер ресурстарына деген жауапкершілік артып, Қазақстан Республикасының “Жер туралы” заңы қабылданды. Бұл құжат топырақты қорғау мен оны тиімді пайдаланудың негізгі құқықтық негізі болып саналады.

Топырақтың құнарлылығын сақтау, қорғау және тиімді пайдалануға қатысты көзқарас пен жауапкершілікті арттыру үшін “Жер туралы” заңның барлық баптарымен толық танысу ұсынылады.