Қарыз алушы кәсіпорынның несиелік қабілетін бағалау көрсеткіштер
Мазмұны
-
I
Қазақстан Республикасында қарыз алушының несиелік қабілетін бағалау
- 1.1. Жеке тұлғаның төлем қабілетін бағалау
- 1.2. Заңды тұлғаның несиелік қабілеттілігін бағалау
- 1.3. Қарыз алушы кәсіпорынның несиелік қабілетін бағалау көрсеткіштері
-
II
Екінші деңгейлі банктердің несиелік қабілетті талдауы (БТА Банкі көрсеткіштері негізінде)
- 2.1. БТА Банкі АҚ-ның нарықтағы қаржылық жағдайы
- 2.2. БТА Банкі АҚ-ның несие беру көрсеткіштерін талдау
-
III
Несиелік қабілетті бағалауды жетілдіру жолдары. Несие беру, қайтару есебі және пайызды есептеу
- 3.1. Несие беру және қайтару есебі
- 3.2. Несие бойынша пайыздарды есептеу және алу есебі
- 3.3. Несиелік қабілетті бағалауды жетілдіру: шетел тәжірибесімен салыстыру
- Қорытынды Сонымен бірге: қолданылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Қазіргі несиелеу жүйесі қарыз алушының несиелік қабілетін анықтау әдістеріне сүйенеді. Қарыз алушының несиелік қабілетін бағалау коммерциялық банктің өтімділігін қолдаудың маңызды тетігі болып саналады. Несиелеу процесі белгіленген мерзімде қарыздың қайтарылмауына әкелуі мүмкін тәуекел факторларымен тығыз байланысты. Сондықтан банк ссудасы берілер алдында ықпал етуші факторларды жан-жақты талдау қарыз алушының несиелік қабілетін дәл бағалауға мүмкіндік береді.
Тақырыптың өзектілігі
Банктер несие тәуекелінен сақтанудың әртүрлі тәсілдерін тәжірибеде қолданады. Соның ішінде ең тиімді жолдардың бірі — қарыз алушының төлем қабілеті мен несие қабілеттілігін дұрыс анықтау.
Несие қабілеттілік — жаңа ғана пайда болған мәселе емес. Ол несие-қарыз операцияларының қалыптасуымен бірге туындап, несиелік қатынастар бар жерде үнемі қолданылып келеді. Бұл ұғым уақыт өте келе жаңартуды және толықтыруды талап ететін тұрақты кәсіби тәжірибе ретінде қарастырылады.
Негізгі анықтама
Қарыз алушының несиелік қабілеті — бұл қарыз алушының қарыздық міндеттемелерін толық әрі уақтылы орындау қабілеті.
Маңызды айырмашылық
Несиелік қабілет төлем қабілетінен өзгеше: ол өткен кезеңдегі төлемсіздікті ғана емес, ең алдымен болашақта қарызды өтеу ықтималдығын болжайды.
Курстық жұмыстың міндеті
Несие қабілеттілікті анықтауда барлық клиенттерге (сала ерекшелігін ескермей) бір ғана әмбебап әдісті қолдану — үлкен қателік. Осыған байланысты қарыз алушының несие қабілетін талдаудың теориялық-әдістемелік және ұйымдастырушылық тәртібін одан әрі өңдеу және жетілдіру қажеттілігі туындайды.
Қазіргі зерттеулерге қарамастан, несие операцияларының күрделілігі мен әртүрлілігі несиелік талдаудың тиімділігін арттыруға бағытталған жаңа тәсілдерді, сондай-ақ тәуекелдердің алдын алу және төмендету жөніндегі нақты ұсыныстарды әзірлеуді талап етеді.
Бағалау логикасы: формальдылықтан нақты талдауға
Өткен кезеңдегі төлем қабілетсіздігі клиенттің несиелік қабілетін бағалауда жиі қолданылатын ең формальды көрсеткіштердің бірі. Алайда ол жалғыз өлшем болмауы тиіс.
Егер қарыз алушының мерзімі өткен қарызы болғанымен, балансы өтімді әрі меншікті капиталы жеткілікті болса, төлемнің бір рет кешіктірілуі клиентті «несиеге қабілетсіз» деп тануға автоматты түрде негіз болмайды.
Несиелік қабілеті жоғары клиенттер, әдетте, жабдықтаушыларға және бюджетке ұзақ мерзімді төлемсіздікке жол бермейді.
Қарыз алушының несиелік қабілетінің негізгі критерийлерінің бірі — ағымдағы қызметі барысында қарызды өтеуге жеткілікті қаражат табу қабілеті. [1, 181]
Курстық жұмыстың мақсаты
Жұмыстың мақсаты — клиенттің несиелік қабілет деңгейін және банктің нақты қарыз алушыға беретін белгілі бір ссудасына байланысты жеке (қарапайым) тәуекелдердің дәрежесін көрсету.
Қарыз алушының қаржылық тұрақтылығын объективті бағалау және несиелік операцияларға байланысты ықтимал тәуекелдерді ескеру банкке несиелік ресурстарды тиімді басқаруға және табыстылықты арттыруға мүмкіндік береді.
Несиелік қабілетті бағалау, негізінен, қарыз алушының қаржылық жағдайына баға беруді қамтиды. Бұл бағалауда клиенттің қаржылық есептері мен өзге де құжаттары қолданылады.
Жұмыстың құрылымы
- Кіріспе
- Үш бөлім
- Қорытынды
- Қолданылған әдебиеттер тізімі
I бөлім
Несиелік қабілетті бағалаудың теориялық-әдістемелік негіздері.
II бөлім
Коммерциялық банктердегі талдау (БТА Банкі көрсеткіштері мысалында).
III бөлім
Несиелік қабілетті бағалауды жетілдіру жолдары және ұсыныстар.
Курстық жұмыс көлемі: 31 бет.
Күтілетін нәтиже
Жұмысты орындау барысында екінші деңгейлі банктерде қарыз алушының несиелік қабілетін бағалау тәсілдеріне қатысты тәжірибелік қырларын тереңірек түсініп, қаржылық институттардың тәуекелді басқару логикасына қатысты жаңа тұжырымдар қалыптастыру көзделеді.