Тиімділікті арттыруға бағытталған инвестициялар
Инвестицияның мәні мен маңызы
Күрделі қаржы (инвестиция) — жаңа құрылысқа, жабдықтауға, жұмыс істеп тұрған кәсіпорынды ұлғайтуға және техникалық қайта жарақтандыруға, сондай-ақ тұрғын үй мен мәдени-тұрмыстық нысандар салуға жұмсалатын шығындар.
«Инвестиция» атауы немістің invesition сөзінен тарайды және кәсіпорынға (фирмаға) пайда табу мақсатында ұзақ мерзімге салынған капитал көлемін білдіреді.
Инвестиция көздері
- Өнеркәсіп кәсіпорындарының пайдасы
- Ірі банктердің бос ақшалай қоры
- Халықтың жинақ ақшасы
- Мемлекеттің ақшалай ресурстары және табыстары (салық, кеден алымдары және т.б.)
Бұл ресурстардан барлық шығындар шегерілгеннен кейін қалыптасатын жаңа құрылған құн немесе таза табыстың жинақталған бөлігі инвестицияның негізгі көзі ретінде қарастырылады.
Инвестицияның маңызы экономиканың тұрақты әрі жоғары қарқынмен дамуына жағдай жасауымен, ғылыми-техникалық прогресс жетістіктерін өндіріске енгізумен және инфрақұрылымды дамытуымен айқындалады.
Инвестициялық инфрақұрылымның рөлі
Инвестицияны дамытуда кәсіпорындарды қаржыландыратын және ұзақ мерзімді несие беретін мамандандырылған инвестициялық банктер, сондай-ақ акционерлік қоғамдардың акцияларынан құралған инвестициялық қорлар ерекше рөл атқарады.
Қазақстан Республикасының заңнамасы экономиканың барлық салаларын инвестициялық тұрғыдан қолдауға бағытталған.
Инвестицияның негізгі түрлері
Нақты инвестициялар
Нақты инвестициялар — капиталды өнеркәсіпке, ауыл шаруашылығына, құрылысқа және басқа да материалдық өндіріс салаларына жұмсау.
Бұл жағдайда инвестор өзінің өндірістік капиталын, яғни негізгі қорлар мен айналым қорларын ұлғайтады.
Қаржылық инвестициялар
Қаржылық инвестициялар — мемлекет, кәсіпорындар немесе инвестициялық қорлар шығарған бағалы қағаздарды (акциялар және т.б.) сатып алуға бағытталатын салымдар.
Мұнда инвестор бағалы қағаздардан дивиденд алу арқылы өзінің қаржы капиталын өсіреді.
Тікелей және жанама инвестициялар
Тікелей инвестициялар — республиканың тәуелсіздік кепілдігіне байланысты және арнайы техникалық көмек гранттарына арналған салымдардан басқа, инвестициялардың негізгі бөлігі.
Жанама инвестициялар — қоржындық инвестициялар; басқаша айтқанда, құнды қағаздар мен мүліктік бағалы заттарға салымдар.
Коммерциялық тәжірибедегі жіктелім
Коммерциялық тәжірибеде инвестициялар әдетте келесі бағыттар бойынша қарастырылады:
- Табиғи активтерге инвестициялар
- Ақша активтеріне инвестициялар
- Материалдық емес активтерге инвестициялар
Нақты активтерге байланысты инвестициялардың мақсаттары
Тиімділікті арттыру
Негізгі мақсат — жабдықтарды жаңарту, персоналды оқыту, сондай-ақ өндіріс қуаттарын тиімді жағдайы бар аймақтарға көшіру арқылы фирманың шығындарын азайту.
Өндірісті кеңейту
Негізгі мақсат — өндіріс орындарының нарыққа тауар шығару қабілетін кеңейту және сұранысты тұрақты түрде қамтамасыз ету.