Қазақша рефераттар

Аннуитеттік сақтандыру түсінігі және даму тарихы туралы қазақша реферат

Сақтандыру және аннуитеттік сақтандыру: түсінігі мен дамуы

Сақтандыру — сақтандырушы мен сақтанушылар төлейтін сыйлықақылар және заңмен тыйым салынбаған өзге де көздер есебінен қалыптасатын ақшалай қорлардан сақтандыру төлемдерін жүзеге асыру арқылы, белгілі бір сақтандыру жағдайы туындаған кезде жеке және заңды тұлғалардың (сақтандырылғандардың) мүліктік мүдделерін қорғауға бағытталған қатынастар жүйесі (ҚР «Сақтандыру туралы» Заңы).

Негізгі анықтама

Аннуитеттік сақтандыру — сақтандырушы белгілі бір жасқа жеткен, еңбек ету қабілетін жоғалтқан (жасына, мүгедектігіне, науқастығына байланысты), асыраушысынан айырылған, жұмыссыз қалған немесе табысының келуіне/айрылуына әкелетін өзге де жағдайлар туындаған кезде, зейнетақы немесе рента түрінде кезең-кезеңімен төлем жасау көзделетін жеке сақтандыру түрлерінің жиынтығы.

Еңбек міндеттерін орындау кезіндегі міндетті сақтандыру және құқықтық негіз

Қоғам дамыған сайын сақтандыру жүйесі де жаңарып, нақты тәуекелдерді тиімді жабуға бағытталады. Осы тұрғыда ерекше мәнге ие құжаттардың бірі — еңбек міндеттерін орындау барысында жұмыскердің денсаулығы мен өміріне келтірілген залалды жұмыс берушінің міндетті сақтандыруы туралы заңнамалық реттеу. Мұндай реттеу, әдетте, императивтік сипатқа ие, яғни тараптар белгілі міндеттерді міндетті түрде орындауы тиіс.

Шартта қамтылуы тиіс негізгі талаптар

  • Тараптардың реквизиттері және сақтандыру нысаны.
  • Сақтандыру жағдайының сипаттамасы және сақтандыру сомасының мөлшері.
  • Сақтандыру төлемдерін жүзеге асыру тәртібі мен мерзімдері.
  • Сақтандыру жарналарының мөлшері және төлеу тәртібі.
  • Тараптардың құқықтары мен міндеттері.
  • Шарттың жасалған күні және қолданылу мерзімі.

Шарт тараптардың келісімі бойынша заңнама талаптарына сәйкес жасалады.

Еңбек ету қабілетінен айырылуды куәландыру тәртібі (18-бапқа сәйкес)

Қызметкердің еңбек ету қабілетінен айырылуы өндірістік фактормен байланысты болған жағдайда, ол заңда белгіленген тәртіппен өндірістегі жазатайым оқиға туралы актімен рәсімделеді.

Сонымен бірге жазатайым оқиға немесе кәсіби ауру салдарынан еңбек (кәсіби немесе жалпы) қабілетінен айырылу дәрежесін белгілеу, сондай-ақ қосымша көмек пен күтімге мұқтаждықты айқындау тәртібін еңбек және халықты әлеуметтік қорғау саласындағы уәкілетті орган денсаулық сақтау саласындағы уәкілетті органмен келісім бойынша бекітеді.

Аннуитеттің практикадағы рөлі және 2005 жылдан кейінгі өзгерістер

Аннуитеттік сақтандыру — сақтандырылған адамның түрлі жағдайларға байланысты (еңбек ету қабілетін жоғалту, асыраушының қайтыс болуы, жұмыссыз қалу және басқа да тәуекелдер) кірісінен айырылған кезде, зейнетақы немесе рента түрінде тұрақты төлем алуға мүмкіндік беретін сақтандыру тетігі.

2005 жылға дейін өмірді сақтандырудың едәуір бөлігі мемлекет қатысуымен жүзеге асырылды. Кейін сақтандыру жүйесі халықаралық тәжірибеге жақындап, жаңа стандарттарға бағдарлана бастады. Аннуитет — сол стандарттардың маңызды элементтерінің бірі.

Аннуитет шарты қалай жасалады?

Аннуитет қағидатына сәйкес, жұмыс беруші аннуитеттік компаниямен аннуитет шартын қызметкердің пайдасына, ал қызметкер қайтыс болған жағдайда — зиянды өтеуге құқығы бар тұлғаның пайдасына жасасады. Яғни, сақтандырылған адам қайтыс болғанда немесе денсаулығына зиян келгенде, оған немесе оның отбасына зейнетақы/рента түріндегі төлемдер қарастырылады.

Аталған құқықтық тетік 2005 жылғы қаңтардан бастап қолданысқа енгізілді.

Қорытынды

Қорытындылай келе, әрбір жұмыс беруші қызметкер еңбек міндеттерін орындау барысында денсаулығына немесе өміріне келтірілген залалды өтеуге бағытталған міндетті сақтандыруды қамтамасыз етуге тиіс. Бұл талап қызметкердің әлеуметтік қорғалуын күшейтіп, еңбек қатынастарының қауіпсіз әрі әділ болуына ықпал етеді.