Көміртекті конструкциялық болаттар

Конструкциялық болаттар: анықтама және жіктелуі

Конструкциялық болаттар — машина бөлшектерін және құрылыс конструкцияларын жасауға арналған болаттар. Олар көміртекті және легірленген болып бөлінеді. Конструкциялық болаттардағы көміртегінің мөлшері әдетте 0,5–0,6%-дан аспайды.

Негізгі ой

Көміртек мөлшері артқан сайын болаттың беріктігі өседі, ал пластикалығы төмендейді.

Көміртекті конструкциялық болаттар

Көміртекті конструкциялық болаттар үш санатқа бөлінеді: жай сапалы, сапалы және аспаптық. Бұл мәтінде жай сапалы болаттардың топтастырылуы қарастырылады.

Жай сапалы болаттар: топтары және белгіленуі

A

А тобы

Тек механикалық қасиеттеріне кепілдік беріледі.

Б

Б тобы

Тек химиялық құрамына кепілдік беріледі.

В

В тобы

Механикалық және химиялық қасиеттеріне қатар кепілдік беріледі.

Таңбалану мысалдары

А тобы
Ст әріптерімен және 0–6 нөмірлерімен таңбаланады. Нөмір артқан сайын беріктік жоғарылап, пластикалығы төмендейді.
Б тобы
Б әрпімен белгіленеді: БСт0, БСт1, БСт2, БСт3, БСт4.
В тобы
В әрпі және сан арқылы: ВСт2, ВСт3, т.б.

Тотықсыздандыру дәрежесіне қарай бөлінуі

Болаттар тотықсыздандыру сипатына байланысты үш түрге бөлінеді: қайнайтын (КП), тыныш (СП) және жартылай тыныш (ПС).

Қолданылу салалары

Жай сапалы болаттар

  • Арматура жасауға;
  • Құрылыс конструкцияларын дайындауға;
  • Үлкен жүктеме түспейтін машина бөлшектерін өндіруге қолданылады.

Топтарға байланысты ұсынылатын қолдану

А тобы

Ыстық күйінде өңделмейтін бұйымдар жасауға қолайлы.

Б тобы

Өңдеу жұмыстары жүргізілетін бұйымдар үшін қолданылады.

В тобы

Пісірілетін (дәнекерленетін) конструкциялар жасауға қолайлы.