Репродуктивті медицина орталығының сайты
Бедеулік: өзекті мәселе және уақыттың маңызы
Қазіргі таңда бедеулік әлемдегі ең өзекті мәселелердің бірі. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДҰ) мәліметіне сәйкес, әрбір бесінші отбасында бала көтеру бойынша қиындықтар кездеседі. Бұл көрсеткіш, әдетте, мәселені түсініп, көмек сұраған жұптардың дерегіне сүйенеді.
Бедеулік деген не?
«Бедеулік» термині табиғи жолмен жүкті болу мүмкіндігі төмен немесе жоқ жұптарға қатысты қолданылады. Себеп әйел ағзасындағы да, ер адам ағзасындағы да бұзылыстарға байланысты болуы мүмкін.
Себептерді анықтау үшін диагностикалық тексерулер жиі қолданылады. Соған қарамастан, медицинаның айтарлықтай жетістіктеріне қарамай, кейбір жағдайларда бедеуліктің нақты себебі анықталмай қалуы мүмкін.
Қашан дәрігерге қаралу керек?
Егер жұбайлар бір жыл бойы тұрақты жыныстық өмір сүріп, жүктілік болмаса, бұл — маманға жүгінуге жеткілікті себеп. Өкінішке қарай, көптеген адамдар неден бастау керегін, қайда бару керегін білмей қалады.
Кейбірі ондаған жыл бойы жүктілікті күтіп, медициналық тексеруден өтпейді, тіпті оның қажет екенін де сезінбейді. Мұндай жағдайда басты мәселе көбіне шешу жолдарының жоқтығында емес, ақпараттың жеткіліксіздігінде. Соның салдарынан ең қымбат ресурс — уақыт — босқа өтеді.
Есте сақтаңыз: «бедеулік» диагнозы үміттің үзілгенін білдірмейді. Қазіргі таңда бедеулік емделеді, ал заманауи медицина өте тиімді әдістер ұсына алады.
ЭКҰ (экстракорпоралдық ұрықтандыру): мүмкіндіктер және қағидалар
Медициналық ғылымдағы төңкерістік жетістіктердің бірі — экстракорпоралдық ұрықтандыру (ЭКҰ). Бұл әдіс көптеген жұптарға ата-ана болуға мүмкіндік беріп келеді.
Маңызды ескерту (діни қағидалар тұрғысынан)
Суррогат ана қызметін пайдаланбай, сондай-ақ басқа еркек пен әйелдің ұрығы/жұмыртқасын қоспай, тек ерлі-зайыптылардың өзінен алынған ұрық пен жұмыртқаны біріктіріп, әрі қарай эмбрионды сырттай өсіріп немесе бірден жатыр қуысына орналастыру тәсілі ғана ислам қағидаларына қайшы емес деп көрсетіледі.
ЭКҰ-ның бірнеше әдісінің ішінде дәл осы тәсіл көптеген психологиялық және моральдық мәселелердің (баланың биологиялық ата-анасын анықтау, баланың денсаулығына қатысты алаңдаушылық және т.б.) алдын алуға мүмкіндік береді.
ЭКҰ нәтижелілігі туралы
ЭКҰ тиімділігі дені сау балалардың дүниеге келуімен дәлелденген. Зерттеулер бойынша, «шыны түтікше» арқылы дүниеге келген балалар мен табиғи жолмен туған балалар арасында айтарлықтай айырмашылық жоқ.
Қазақстандағы ЭКҰ: квота және қалай алу керек
2010 жылдан бастап Қазақстанда ЭКҰ рәсімі квота бойынша тегін көрсетіле бастады. Бағдарлама республикадағы екі орталықта жүзеге асады:
- Астана қаласындағы Ұлттық ғылыми ана мен бала орталығы
- Алматы қаласындағы ғылыми акушерлік, гинекологиялық және перинатологиялық орталық
Квота алу қадамдары
- 1 Астана немесе Алматыдағы тиісті орталыққа барып, дәрігерлік тексеруден өтіп, оң қорытынды алу.
- 2 Содан кейін тұрғылықты жері бойынша денсаулық сақтау басқармасына жолдану.
- 3 Квотаны алған соң орталыққа қайта келіп, ЭКҰ рәсіміне дайындықты жалғастыру.
Кімдер квота ала алады?
- Заңды некеде тұрған 19–35 жас аралығындағы әйелдер
- Белгілі медициналық критерийлерге сәйкес келетін жағдайлар
- Ер адамның да репродуктивтік денсаулығы талаптарға сай болуы
Қолданылу мерзімі
Квота бір реттік ЭКҰ-ға беріледі және бір жыл ішінде қолданылуы тиіс.
Нәтижелілік
Дәрігерлердің айтуынша, ем нәтижелілігі шамамен 30–40% құрайды.
Бұдан кейінгі жүкті болуға талпыныстар емделушінің өз қаражаты есебінен жүзеге асады. Жыл сайын осындай квотаны бедеуліктен зардап шегіп жүрген жүзге жуық отбасылық жұп алады.
Құқықтық ақпарат және пайдалы ресурстар
Оқып шығуға ұсынылады
Қазақстан Республикасындағы халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы Кодекс: 17-бөлім — Азаматтың репродуктивтік құқығын қорғау.
Пайдалы сілтемелер
- www.ivf — Репродуктивті медицина орталығының сайты
- www.ecomed — «Экомед» клиникасының сайты
Интернет арқылы іздеу
Тақырып бойынша қосымша материалдарды интернеттен де табуға болады. Ол үшін іздеу жүйелерінде (мысалы, www.google, www.rambler, www.yandex) «бедеулік», «ЭКҰ», «ЭКО» және басқа да кілт сөздерді теріп көріңіз.