Қазақша рефераттар

Жобаны жүзеге асыру үрдісін бақылау жүйесін ұйымдастыру

Фирмадағы маркетингтік жоспарлау

Көптеген фирмалар жылдарға арналған нақты жоспарсыз жұмыс істейді. Жаңа фирма басшыларының жоспар құрастыруға уақыты жетпеуі мүмкін. Ал бұрыннан жұмыс істеп келе жатқан компаниялардың басшыларының бір бөлігі жоспарсыз-ақ іс жүргізуге болады деп санайды, өйткені нарықтағы жағдай жиі және жылдам өзгеріп тұрады. Олар жоспар бәрін қамти алмайды, ал оны әзірлеуге кеткен шығын өзін ақтамайды деп ақталуға бейім.

Дегенмен тәжірибе көрсеткендей, келешекке бағытталған жоспарлау компанияға айтарлықтай нәтиже береді және басқару сапасын арттырады.

Жоспарлаудың негізгі артықшылықтары

Мелвилк Бринч жоспарлаудың келесі маңызды қырларын атап көрсетеді:

  1. 1 Фирма басшыларын болашақты алдын ала ойлауға және ықтимал өзгерістерді ертерек бағалауға ынталандырады.
  2. 2 Алдағы кезеңде бақылауға алынатын іс-әрекет көрсеткіштерін анықтауға мүмкіндік береді.
  3. 3 Фирма әрекеттерін ұтымды үйлестіруге көмектеседі.
  4. 4 Компания өз міндетін және стратегиялық бағытын нақты айқындай алады.
  5. 5 Күтпеген өзгерістерге алдын ала дайын болуға мүмкіндік береді.
  6. 6 Барлық бөлімшелердің өзара байланысын нығайтып, үйлесімді жұмыс істеуіне жағдай жасайды.

Маркетингтің рөлі

Маркетингтік қызметтің ең маңызды бағыттары — нарықты зерттеу, кәсіпорынның нарықтық мүмкіндіктерін талдау және жоспарлау, сондай-ақ маркетингтік саясат кешенін құрастыру және іске асыру.

Ескерту: Маркетинг ғылыми-зерттеу жұмыстары (ҒЗЖ), өндіріс немесе жалпы жоспарлау функцияларын тікелей орындамайды. Ол осы қызметтердің барлығын тауар өндірушінің нарықтық мақсаттарын ескере отырып, үйлестіру мен қамтамасыз етуге бағыттайды.

Ұзақ мерзімді жоспарлау логикасы

Ұзақ мерзімді жоспарлау жүйесінде кәсіпорынның болашақ жағдайын болжауда көбіне қалыптасқан тенденцияларды экстраполяциялау қолданылады. Мұндай тәсіл тұрақты экономикалық даму жағдайында тиімді іске асады: басқару шешімдері болашақтағы іскерлік нәтижелердің жақсаруына сүйеніп, жоспар көрсеткіштерін жоғары деңгейде белгілеуге мүмкіндік береді.

Маркетинг жоспарларын құру тәсілдері

Жоспарды әзірлеу әдісіне қарай маркетинг жоспарларының негізгі түрлері мыналар:

  • Жоғарыдан төмен жоспарлау

    Шешімдер алдымен жоғарғы басқару деңгейінде қабылданып, бөлімшелерге түсіріледі.

  • Төменнен жоғары жоспарлау

    Ұсыныстар бөлімшелерден басталып, кейін жалпы корпоративтік жоспарға біріктіріледі.

  • Екі бағытты жоспарлау

    Жоғары деңгейдің басымдығы мен төменгі деңгейдің деректеріне сүйенген келісімді тәсіл.

Маркетинг жоспарының кезеңдері

Маркетинг жоспары, әдетте, келесі кезеңдерді қамтиды:

1) Ситуациялық талдау

SWOT-талдау арқылы бағаланады: Strengths (күшті жақтары), Weaknesses (әлсіз жақтары), Opportunities (мүмкіндіктері), Threats (қауіптері).

2) Маркетинг мақсаттарын белгілеу

Нақты, өлшенетін және уақытпен шектелген мақсаттар қойылады.

3) Маркетинг стратегияларын анықтау

Нарық, сегмент, позициялау және бәсекелік тәсілдер айқындалады.

4) Бағдарламаны іске асыруды жетілдіру

Іс-шаралар жоспары нақтыланып, орындау тетіктері реттеледі.

5) Маркетинг бюджетін құру

Ресурстар көлемі есептеліп, қаржыландыру құрылымы белгіленеді.

6) Бақылау

Нәтижелер көрсеткіштер арқылы тексеріліп, қажет болса түзетулер енгізіледі.

Инвестициялық жоба және бизнес-жоспар

Маркетинг жоспарлауда кең тараған ұғымдардың бірі — инвестициялық жоба немесе бизнес-жоспар. Бизнес-жоспар — кәсіпорынның мақсаттарын, жобаны іске асыру жолдарын және жүзеге асырғаннан кейінгі күтілетін нәтижелерін сипаттайтын құрылымды жоспарлық құжат.

Неліктен бизнес-жоспарда маркетинг бөлімі маңызды?

Бизнес-жоспардың ең маңызды бөлімдерінің бірі — маркетинг жоспары. Ол нарық мүмкіндіктерін бағалауға, мақсатты аудиторияны анықтауға, өнімді орналастыруға және сатылымға жетелейтін нақты шешімдерді негіздеуге көмектеседі.

Жоспарлау кез келген бастаманың ауқымына қарамастан іскерліктің ажырамас бөлігі. Әлемдік тәжірибе көрсеткендей, бизнеске жасалатын алғашқы қадамдардың бірі — сапалы әзірленген бизнес-жоспар. Көп жағдайда инвестор бизнес-жоспармен таныспайынша кәсіпкермен кездеспейді.

Бизнес-жоспар артық ақпаратқа толы болмауы тиіс: ол нақты, түсінікті және қолдануға ыңғайлы құжат ретінде көптеген іскер адамдардың талдауына арналған.

Бизнес-жоспар не береді?

  • Компанияның болашақ дамуын анықтауға көмектеседі.
  • Жобаның өміршеңдігін бағалап, ағымдағы операцияларды бақылауды жеңілдетеді.
  • Өзгерістер мен тәуекелдерді алдын ала болжауға мүмкіндік береді.
  • Қаржы тарту, шетелдік серіктестерді қосу және бірлескен жобаларды ұйымдастыру үшін негіз болады.

Бизнес-жоспар шешетін негізгі міндеттер

Мақсаттарды нақтылау

Кәсіпорын мақсаттарын қалыптастырып, сандық көрсеткіштерді және ұйымдастырушылық бағдарламаларды анықтайды.

Бағдарламаларды үйлестіру

Өндірістік, маркетингтік және ұйымдастырушылық жоспарлардың өзара байланысын қамтамасыз етеді.

Қаржыландыруды жоспарлау

Қажетті қаржы көлемін есептеп, оның көздерін іздестіруге көмектеседі.

Тәуекелдер мен қиындықтарды алдын ала көру

Жобаны іске асыру барысында кездесетін ықтимал мәселелерді анықтауға мүмкіндік береді.

Бақылау жүйесін құру

Жобаның орындалуын бақылауға арналған өлшемдер мен тәртіпті ұйымдастырады.

Инвестор үшін негіздеме дайындау

Жобаны қаржыландыруға тартатын дәлелді және жүйелі негіздемені ұсынады.

Стратегиялық маркетинг және үздіксіз жоспарлау

Маркетингтік жоспарлау үрдісі кәсіпорындағы стратегиялық маркетингпен және маркетингтің стратегиялық жоспарлауымен тығыз байланысты үздіксіз процесс ретінде қарастырылады. Бұл үрдіске әдетте төмендегілер кіреді: ситуациялық талдау, мақсаттарды нақтылау, маркетингтік стратегияларды әзірлеу және стратегиялық жоспарға уақтылы түзетулер енгізу.