Қазақша рефераттар

Үлкен сандарды көбейткішке жіктеу

Ассиметриялық криптография (ашық кілтті криптография) — ақпаратты қорғаудың маңызды бағыттарының бірі. Бұл тәсілдің басты ерекшелігі: бір ғана кілттің орнына екі бөлек кілт пайдаланылады. Біріншісі шифрлау үшін, екіншісі дешифрлау үшін қолданылады.

Негізгі қағида

Ассиметриялық жүйеде бір кілт белгілі болса да, екіншісін сол кілттің негізінде тиімді түрде есептеп табу есептеу тұрғысынан өте қиын. Осы қасиет ашық кілтті криптожүйелердің қауіпсіздігіне негіз болады.

Тарихы және негізін қалаушылар

Ашық кілтті криптографияның негізін қалаушылар ретінде көбіне Уитфилд Диффи және Мартин Хеллман аталады. Олар бұл идеяны алғаш рет 1976 жылы ұсынып, New Directions in Cryptography атты еңбегінде жариялаған.

Сонымен қатар, бұл идеяны зерттеуге Ральф Меркл де тәуелсіз үлес қосқан. Ол алғашқы нәтижелерін 1978 жылы жариялаған.

Қауіпсіздік қандай есептерге сүйенеді?

Бүгінде ашық кілтті криптография көбіне күрделі математикалық есептерге негізделеді. Негізгі бағыттар:

1) Көбейткіштерге жіктеу

Үлкен сандарды көбейткіштерге жіктеу есептерінің қиындығына сүйенетін тәсілдер.

2) Дискретті логарифм

Ақырлы өрістерде логарифм есептеу (дискретті логарифм) қиын есептердің қатарына жатады.

3) Алгебралық теңдеулер

Кейбір жүйелер алгебралық теңдеулердің түбірлерін табуға байланысты есептердің күрделілігін пайдаланады.

Қолданылу бағыттары

Ашық кілтті криптожүйелер тәжірибеде әдетте үш негізгі мақсатта қолданылады:

  • 1

    Деректердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету

    Ақпаратты құпия сақтап, рұқсатсыз қолжеткізуден қорғау.

  • 2

    Кілттерді тарату тәсілі

    Қауіпсіз арнасыз-ақ, байланыс тараптары арасында кілт алмасуды ұйымдастыру.

  • 3

    Аутентификация

    Тараптардың шынайылығын растау және цифрлық қолтаңба сияқты механизмдер арқылы сенімділікті арттыру.