Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ақпарат туралы қазақша реферат
Екі деңгейлі банк жүйесі және Ұлттық Банктің орны
Қазақстан Республикасында екі деңгейлі банк жүйесі қалыптасқан. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі (бұдан әрі — Ұлттық Банк) Қазақстан Республикасының орталық банкі болып табылады және банк жүйесінің жоғарғы (бірінші) деңгейін білдіреді.
Ерекше құқықтық мәртебесі бар Қазақстанның Даму Банкін қоспағанда, өзге банктердің барлығы банк жүйесінің төменгі (екінші) деңгейіне жатады.
Халықаралық өкілдік
Ұлттық Банк өз құзыреті шегінде басқа елдердің орталық банктерімен және банктерімен қарым-қатынастарда, халықаралық банктерде және өзге қаржы-кредиттік ұйымдарда Қазақстан Республикасының мүддесін білдіреді.
Құқықтық мәртебесі және тәуелсіздігі
Пайда табу мақсаты жоқ
Ұлттық Банк өз міндеттерін орындау кезінде пайда табуды мақсат етпеуі тиіс.
Президентке бағыныштылық және дербестік
Ұлттық Банк Қазақстан Республикасының Президентіне бағынышты, алайда өз қызметін жүзеге асыруда заңнамада берілген өкілеттіктер шегінде тәуелсіз.
Үкіметпен үйлестіру
Ұлттық Банк өз қызметін Қазақстан Республикасының Үкіметімен үйлестіреді, экономикалық саясатты ескереді және егер бұл оның негізгі функцияларын орындауға әрі ақша-кредит саясатын жүргізуге қайшы келмесе, аталған саясатты іске асыруға жәрдемдеседі.
Басқару құрылымы
Ұлттық Банк сатылап бағыну қағидатына негізделген біртұтас орталықтандырылған құрылымнан тұрады. Ұйымның жоғары органы — Басқарма, ал жедел басқару органы — Директорлар кеңесі.
Басқарма
Стратегиялық шешімдер мен негізгі бағыттарды айқындайтын жоғары басқару органы.
Директорлар кеңесі
Күнделікті қызметті ұйымдастыруға және жедел басқаруға жауапты орган.
Негізгі мақсат және міндеттер
Басты мақсат
Ұлттық Банктің негізгі мақсаты — Қазақстан Республикасында баға тұрақтылығын қамтамасыз ету.
Негізгі міндеттер
- Мемлекеттің ақша-кредит саясатын әзірлеу және жүргізу.
- Төлем жүйесінің үздіксіз жұмыс істеуін қамтамасыз ету.
- Валюталық реттеу және валюталық бақылауды жүзеге асыру.
- Қаржы жүйесінің тұрақтылығын қамтамасыз етуге жәрдемдесу.
Негізгі функциялары
Ақша-кредит саясатын жүргізу
Ұлттық Банк Қазақстан Республикасында мемлекеттік ақша-кредит саясатын жүргізеді. 2006 жылдың соңында Ұлттық Банк пен Үкіметтің ақша-кредит және фискалдық саясат саласындағы үйлестірілген іс-қимылдары инфляция динамикасында елеулі өзгерістерге ықпал етті.
Ескерту: бастапқы мәтінде «қосымша 1-сурет» аталған, бірақ бұл материалда сурет берілмеген.
Банкноталар мен монеталар эмиссиясы
Ұлттық Банк Қазақстан Республикасының аумағында банкноталар мен монеталардың эмиссиясын жүзеге асырады. 2006 жылы 2005 жылмен салыстырғанда экономика субъектілерінің қолма-қол ақшаға қажеттілігі айтарлықтай ұлғайды.
Ескерту: бастапқы мәтінде «қосымша 2-сурет» аталған, бірақ бұл материалда сурет берілмеген.
Басқа функциялар
- Төлем жүйесі: жұмыс істеуін ұйымдастыру.
- Валюталық реттеу: валюталық реттеу және бақылау.
- Алтын-валюта активтері: басқару.
- Қадағалау және реттеу: қаржы ұйымдарының қызметін бақылау және қадағалау, реттеу.
-
Ұлттық қор: Қазақстан Республикасының Ұлттық қорын сенімгерлік басқаруды жүзеге асыру.
Ұлттық қор құрылған сәттен бастап 2006 жылғы 31 желтоқсанға дейін кірістілік 34,46% болды, бұл жылдық мәнде 5,44%-ды құрайды. Кірістілік Ұлттық қордың базалық валютасы — АҚШ долларымен есептелген. Ескерту: бастапқы мәтінде «қосымша 3-сурет» аталған, бірақ бұл материалда сурет берілмеген.
Ұйымдық құрылымы
Құрылымдық бөлімшелер
Орталық аппарат
11 департамент (оның 1-еуі Астана қаласында), 10 жеке басқарма және 1 жеке бөлім.
Филиалдар
16 аумақтық филиал және Алматы қаласындағы екі филиал: Кассалық операциялар және құндылықтарды сақтау орталығы, сондай-ақ Ұлттық Банктің қызметін қамтамасыз ету орталығы.
Өкілдік
Ресей Федерациясындағы өкілдігі.
Есеп беретін ұйымдар
- Қазақстан банкаралық есеп айырысу орталығы — шаруашылық жүргізу құқығы бар республикалық мемлекеттік кәсіпорын.
- Банктік сервис бюросы — шаруашылық жүргізу құқығы бар республикалық мемлекеттік кәсіпорын.
- Қазақстан теңге сарайы — шаруашылық жүргізу құқығы бар республикалық мемлекеттік кәсіпорын.
- Банкнот фабрикасы — шаруашылық жүргізу құқығы бар республикалық мемлекеттік кәсіпорын.
Қатысуы және құрылтайшылық ұйымдары
Құрылтайшысы болып табылатын ұйымдар
- Қазақстанның салымдарға кепілдік беру қоры
- Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қоры
- Қазақстанның ипотекалық кредиттерге кепілдік беру қоры
- Қазақстан Актуарлық орталығы
- Q-BRO Қазақстан Ұлттық Банкі Резервтік Орталығы (акционерлік қоғам)
Басқа қатысуы
Мәтін редакцияланды: орфографиясы мен пунктуациясы түзетілді, құрылымы ықшамдалып, мазмұны бөлімдерге бөлінді. Бастапқы мәтінде аталған қосымша суреттер бұл материалға енгізілмеді.