Тәрбиешінің әңгімесі
Мақсаты мен жабдықтар
Мақсаты
Тәрбиешінің жоспары бойынша балаларды әңгіме құрастыруға үйрету; өз отбасы өмірінен кейбір жағдайларды анық, ретті және байланыстыра сипаттай білу дағдыларын қалыптастыру.
Жабдықтар
- «Отбасы» тақырыбындағы сурет.
- Балалардың отбасылық фотосуреттері.
- Дидактикалық ойын: «Бұл кімге тиісті?»
Сабақ барысы
Кіріспе әңгіме
Тәрбиеші балаларға сурет әкеліп, стендке іледі де сұрақ қояды: «Бұл суретті қалай атайсыңдар? Неліктен?»
Одан кейін тәрбиеші жұмбақ шешуді ұсынатын кіріспе жасайды: «Қазір мен сендерге жұмбақ жасырамын, ал сендер кім туралы айтылғанын табыңдар.»
Жұмбақтар арқылы отбасы мүшелерін анықтау
Жұмбақ 1
«Өте мейірімді, ақ шашты, көзінің айналасында ұсақ әжімдері бар. Дәмді тағамдар, тәтті нандар пісіреді, сендерге жылы қолғап тоқиды, ұйықтар алдында ән немесе ертегі айтып береді. Бұл кім?»
Жауабы: әже
Тәрбиеші: «Оны қалай білдіңдер? Ал сендердің әжелерің не істей алады?» — балалар толық жауап беруге ынталандырылады.
Жұмбақ 2
«Көзілдірік киеді, көп кітап оқиды, көптеген қызықты тарихи оқиғаларды біледі. Әжеге көмектеседі, дүкенге және базарға барады, зейнетақы алады, немерелеріне қарайласады. Бұл кім?»
Жауабы: ата
Тәрбиеші: «Ал сендердің аталарың қандай?» — балалар сипаттап айтады.
Жұмбақ 3
«Оны жер бетіндегі ең бірінші, ең әдемі сөзбен атайды. Ол сен үшін ең қымбат адам. Бұл жұмбақ кім туралы?»
Жауабы: ана
Тәрбиеші: «Сендер өз аналарыңды қандай мейірімді сөзбен атайсыңдар?» (мысалы: анашым, анатайым).
Тәрбиеші: «Аналарың сендерді қалай еркелетеді?» — балалар өз жауаптарын айтады.
Жұмбақ 4
«Салмақты да байсалды. Барлық бос уақытын сендермен өткізеді: сендерді циркке апарады, демалыс кезінде бүкіл отбасын табиғатқа алып шығады. Бұл кім?»
Жауабы: әке
Тәрбиеші: «Әке не істей алады?» (ағаш жарады, футбол ойнайды және т.б.).
Тәрбиеші: «Ал сендердің әкелерің қандай?» (күшті, батыл, мықты және т.б.).
«Туысқандар» ұғымын бекіту
Тәрбиеші сұрайды: «Жақын адамдарды қалай атайды?» Қажет жағдайда балаларға бағыт-бағдар береді.
Қорытынды: жақын адамдарды “туысқандар” немесе “туыстар” деп атайды.
Сұрақ-жауап үлгілері
- Аға мен апа (әпке) бір-біріне кім болады? — туысқандар.
- Немере апай кім болады? — туысқан.
- Тәте (әкесінің апасы) — сендерге кім? — туысқан.
- Ағай (әкесінің ағасы) — кім болады? — туысқан.
Сергіту сәті: саусақ гимнастикасы
Балалар саусақтарын жұдырыққа түйіп, өлең жолдарын қимылмен орындайды.
Бір үйде біз нешеуміз?
Кел, ойнайық екеуміз:
Бас бармағым — папам,
Балаң үйрек — апам,
Ортан терек — ағам,
Шылдыр шүмек — мен,
Титтей бөбек — сен.
Бір үйде біз нешеуміз?
Бір үйде біз бесеуміз!
Соңында балалар жұдырықтарын ашып-жұмады.
Тәрбиешінің әңгімесі: «Менің отбасым»
Тәрбиеші алдын ала әр баладан өз отбасының фотосуретін алып келуді сұрайды. Өзі де фотосуретін көрсетіп, отбасы туралы үлгі әңгіме айтады.
Әңгіме құрастыру жоспары
- 1 Отбасыңда неше адам бар? Оларды ата.
- 2 Әрқайсысы туралы айт: қайда жұмыс істейді немесе оқиды, бос уақытында немен айналысады.
- 3 Отбасың түгел жиналғанда, нені бірге жасағанды ұнатады?
- 4 Өз отбасыңды не үшін жақсы көресің?
Тәрбиеші: «Менің әңгімем сендерге ұнады ма? Неліктен?» Содан кейін балалардың сұрақтарына жауап береді.
Кейін балалар өз отбасы туралы әңгіме құрастырады: алдымен 2–3 бала топ алдында айтады, содан соң балалар бір-біріне жұппен әңгімелейді.
Ойын: «Қай зат кімдікі?»
Бұл сөздік ойында балалар әжесіне, атасына, анасына, әкесіне, ағасына, апасына немесе әпкесіне тиесілі үш затты атап, дұрыс сәйкестендіреді.
Мақсаты
Отбасы мүшелерінің атауларын бекіту, сөздік қорды кеңейту және байланыстырып сөйлеуді дамыту.
Мақал-мәтелдермен жұмыс
Тәрбиеші балалардан отбасы туралы мақал-мәтелдерді білетін-білмейтінін сұрайды. Білсе — балалар айтып, мағынасын түсіндіреді; қиналса — тәрбиеші көмектеседі.
Ақылды қария — ағып жатқан дария.
Ата — балаға сыншы.
Әдепті бала — арлы бала, әдепсіз бала — сорлы бала.
Әр мақалдың мазмұны балалармен бірге талданып, өмірлік мысалдармен байланыстырылып түсіндіріледі.
Сабақтың қорытындысы
Сабақ соңында балалардың әңгімелері тыңдалып, ең сәтті шыққан жұмыстар атап өтіледі.
Ұсыныс: ең жақсы әңгімелерді ата-аналар бұрышына жазып қою.