Қазақша рефераттар

КӘСІПОРЫНДАҒЫ АҚША ҚАРАЖАТТАРЫНЫҢ ЕСЕБІ

Кіріспе

Нарық экономикасының жұмыс істеу тетіктерін түсіну үшін ақшаның рөлін айқын ұғынудан маңызды нәрсе аз. Ақшаны «нарықтың тілі» деп атау кездейсоқ емес: ол айырбас пен есеп айырысуды, бағалауды және міндеттемелердің орындалуын қамтамасыз ететін әмбебап құрал.

Негізгі ұғым

Ақша — жалпыға бірдей эквивалент рөлін атқаратын, айрықша тауар. Ол тарихи дамудың белгілі бір кезеңінде өз бетімен бөлініп шыққан.

Капиталистік даму сатыларына дейін ақша қызметін әртүрлі тауарлар (аң терілері, астық, мал және т.б.) атқарды. Уақыт өте келе бұл рөл біртіндеп қымбат металдарға — алтын мен күміске — ауысты. Ақшаның мәні оның функцияларынан көрінеді: ол төлем құралы, айналым құралы, жинақ (қазына) құралы, дүниежүзілік ақша және басқа да қызметтерді атқарады.

Ақша қаражаты

Ақша қаражаты — субъектінің кассадағы және банктегі барлық ақшасы.

Ақша ағымы

Ақша ағымы — қаржылық кезең ішінде ақша қаражаттарының түсуі мен жұмсалуының қозғалысы.

Барлық шаруашылық жүргізуші субъектілер ақша қаражаттарын, әдетте, банк мекемелеріндегі тиісті шоттарда сақтайды. Міндеттемелер бойынша төлемдер көбіне қолма-қол ақшасыз нысанда жүргізіледі, ал қажет болған жағдайда Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінің нормативтік құжаттарында белгіленген шектерде қолма-қол ақшамен есеп айырысу жүзеге асырылады.

Ақша қаражаттарын сақтау және заңды тұлғалар арасында есеп айырысуды жүргізу үшін Қазақстан Республикасындағы банк мекемелерінде банк шоттары ашылады. Банк шоты — банк пен клиент арасындағы келісімшарттық қатынасты айқындайтын құрал. Шоттар теңгемен де, шетел валютасымен де жүргізіліп, ағымдағы, жинақ және бухгалтерлік есеп шоттары болып бөлінеді.

Банк шоттарының қысқаша жіктелуі

  • Бухгалтерлік есеп шоттары: банктер мен ұйымдар жекелеген операция түрлерін жүзеге асыру үшін қолданатын шоттар.
  • Ағымдағы (есеп айырысу) шот: ұйымдардың күнделікті есеп айырысулары мен төлемдерін жүргізуге арналған.
  • Жинақ шоты: ақша қаражатын жинақтауға және сақтауға бағытталған.

Ағымдағы және жинақ шоттары жеке және заңды тұлғаларға, сондай-ақ заңды тұлғаның оқшауланған бөлімшелеріне де ашылуы мүмкін.

Әрбір коммерциялық ұйымның негізгі мақсаты — пайда табу. Алайда кіріс пен шығынның танылуы әрдайым нақты ақша қозғалысымен сәйкес келе бермейді: мысалы, амортизация — есептік шығыс, бірақ ол ақшалай ағымға тікелей әсер етпейді. Сондықтан ақша қаражаттарының қозғалысын түсіну кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын бағалауда ерекше маңызға ие.

Курстық жұмыстың мақсаты мен міндеттері

Мақсаты

Ақша қаражаттарының жалпы сипаттамасын толық ашу: ақша қаражатының мәнін түсіндіру, оның ағымдағы банк шотындағы қозғалысын қарастыру, Қазақстан Республикасында төлем мен аударымды жүзеге асыру тәсілдерін талдау, кәсіпорындардағы қолма-қол ақшасыз есеп айырысу нысандарын сипаттау, валюта жүйесінің даму кезеңдерін зерделеу және кассадағы ұлттық валюта есебінің ерекшеліктерін көрсету.

Міндеттері

  • Ақша қаражаттары туралы түсінікті толық ашу
  • Ақша қаражаттарының баламаларының ерекшеліктерін қарастыру
  • Валюта жүйесінің типтері мен даму кезеңдерін талдау
  • Кассадағы ұлттық валютадағы ақша қаражаттары есебін сипаттау
  • Ағымдағы банк шоттарындағы ұлттық валютадағы ақша қаражаттарының есебін қарастыру
  • Банктегі арнаулы шоттардағы ақша қаражаттарын есепке алуды түсіндіру
  • Қазақстан Республикасының валютасы мен банкноттары туралы мәлімет беру

Құрылымы

Курстық жұмыс кіріспеден, екі бөлімнен, қорытындыдан және пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.

Зерттеудің теориялық негізі ретінде отандық ғылыми еңбектер мен статистикалық есептер пайдаланылды.

I. Негізгі бөлім

1.1 Ақша қаражаттары туралы түсінік

Ақша қаражатының экономикалық мәні, жіктелуі және қаржылық басқарудағы орны.

1.2 Ақша қаражаттарының баламалары

Өтімділігі жоғары қаржы құралдарының сипаттамасы және есепте көрсетілуі.

1.3 Валюта жүйесінің типтері және даму кезеңдері

Валюта жүйелерінің эволюциясы және қазіргі кезеңдегі ерекшеліктері.

II. Кәсіпорындағы ақша қаражаттарының есебі

2.1 Кассадағы ұлттық валютадағы ақша қаражаттары есебі

Касса операциялары, құжаттамалау және бақылау рәсімдері.

2.2 Ағымдағы банк шоттарындағы ұлттық валютадағы ақша қаражаттарының есебі

Банк арқылы есеп айырысу, төлем тапсырмалары және шоттағы қозғалысты есепке алу.

2.3 Банктегі арнаулы шоттардағы ақша қаражаттарын есепке алу

Арнаулы шоттардың мақсаты, қолданылуы және есепте көрсетілуі.

2.4 Қазақстан Республикасының валютасы және банкноттары

Теңгенің құқықтық мәртебесі және банкноттардың ерекшеліктері.

Қорытынды

Ақша қаражаттары кәсіпорынның күнделікті қызметін қамтамасыз ететін ең өтімді ресурс ретінде басқару мен есептеудің негізгі нысаны болып табылады. Ақша функцияларын, банк шоттарының түрлерін, қолма-қол және қолма-қол ақшасыз есеп айырысу тәртібін түсіну қаржылық тұрақтылықты бағалау мен тиімді шешім қабылдауға мүмкіндік береді.

Пайдаланылған әдебиеттер

Бұл бөлімде курстық жұмыста қолданылған отандық ғылыми еңбектер, оқу құралдары және статистикалық дереккөздер тізімі беріледі.