Есімін өзгерткен азамат өзінің бұрынғы есіміне ресімделген құжаттарға тиісті өзгерістер енгізілуін талап етуге құқылы
Азаматтың есімі: құқықтық мәні
Азамат өз фамилиясы мен өз есімі арқылы, ал қалауы бойынша әкесінің атын қоса отырып, өз атымен құқықтар мен міндеттерге ие болады және оларды жүзеге асырады. Есім — тұлғаның құқықтық қатынастардағы негізгі сәйкестендіргіші: келісімшарттар, өтініштер, мүліктік және жеке мүліктік емес құқықтар көбіне осы деректермен байланысады.
Өз атымен әрекет ету
Азаматтың құқықтары мен міндеттері әдетте оның ресми есімімен байланысты түрде пайда болады және жүзеге асырылады.
Арнайы жағдайлар
Заңдарда кейбір реттерде құқықтарды жасырын түрде иелену немесе бүркеншік ат қолдану мүмкіндігі қарастырылуы мүмкін.
Есімді тіркеу және өзгерту тәртібі
Туған кезде берілген есім, сондай-ақ есімді өзгерту азаматтық хал актілерін тіркеу туралы заңнамада белгіленген тәртіп бойынша міндетті түрде тіркелуі тиіс. Азамат өз есімін заң құжаттарында көзделген рәсімдерге сәйкес өзгертуге құқылы.
Маңызды қағида
Есімді өзгерту азаматтың бұрынғы есімімен (соның ішінде жасырын түрде немесе бүркеншік атпен) алған құқықтары мен міндеттерін тоқтатуға да, өзгертуге де негіз болмайды.
Есім өзгергендегі хабарлау міндеті
Есімін өзгерткен азамат өз борышқорлары мен несие берушілеріне бұл туралы хабарлау үшін қажетті шаралар қолдануға міндетті. Егер аталған адамдарда есімнің өзгергені туралы мәлімет болмағандықтан қандай да бір ықтимал зардаптар туындаса, оның тәуекелі азаматтың өзіне жүктелуі мүмкін.
Тәуекел факторлары
- Хабарланбағандықтан қарыз/талаптар бойынша түсінбеушіліктер.
- Құжаттарды сәйкестендіру кезінде кідірістер.
Құжаттарды жаңарту құқығы
Есімін өзгерткен азамат өзінің бұрынғы есіміне ресімделген құжаттарға тиісті өзгерістер енгізілуін талап етуге құқылы.
Есімді қорғау: рұқсатсыз пайдалану және зиянды өтеу
Басқа бір адамның есімімен құқықтар мен міндеттер иеленуге жол берілмейді. Егер азаматтың есімі оның келісімінсіз пайдаланылса, азамат мұндай пайдалануға тыйым салынуын талап етуге құқылы.
Азаматтың есімін заңсыз пайдалану нәтижесінде келтірілген зиян қолданыстағы кодекстің ережелеріне сәйкес өтелуге тиіс. Бұл норма есімді тұлғалық игілік ретінде қорғауға және құқық бұзушылықтың салдарын қалпына келтіруге бағытталған.
Қысқаша қорытынды
Есім — азаматтың құқықтық кеңістіктегі тұрақты белгісі. Оны тіркеу мен өзгерту заңмен реттеледі, есімнің өзгеруі бұрынғы құқықтар мен міндеттерге әсер етпейді, ал рұқсатсыз пайдалану жағдайында азамат қорғау құралдарын және зиянды өтеуді талап ете алады.