Қазақ газеті туралы қазақша реферат
Газет туралы
«Қазақ» — ХХ ғасыр басындағы қазақ қоғамының саяси-әлеуметтік ойы мен рухани өміріне ықпал еткен қоғамдық-саяси және әдеби басылым. Газет 1913 жылғы 2 ақпаннан бастап Орынборда жарық көрді: әуелде аптасына бір рет, ал 1915 жылдан аптасына екі рет шықты. Таралымы шамамен 3000 дана болған, кейбір деректерде 8000 данаға дейін жеткені айтылады.
Редакторлар
- Бірінші редактор: Ахмет Байтұрсынов (ғалым, жазушы, қоғам қайраткері)
- Екінші редактор: Міржақып Дулатов (жазушы, қоғам қайраткері)
- 1918 жылғы сандар: Жанұзық Жәнібеков (редактор)
Ұйымдастыру және баспа
- Бастырушы: Мұстафа Оразаев (кейін «Азамат» серіктігі)
- Алғашқы демеуші: Ахметишан Оразаев (қаражат жинастыруға және жеке қолдауға үлес қосқан)
- Баспахана: Хусаинов — Каримов баспаханасы
Көтерген мәселелері
«Қазақ» газеті қазақ жұртының саяси-әлеуметтік өміріндегі ең өзекті тақырыптарды кеңінен қамтыды. Басылым бетінде қоғамның дамуына тікелей әсер ететін мәселелер жүйелі түрде талқыланды, пікір алмасу мәдениеті қалыптасты.
-
Саяси-әлеуметтік өмір
Қоғамдағы өзгерістер, елдік мүдде, азаматтық ұстаным.
-
Шаруашылық және тұрмыс
Экономикалық ахуал, күнкөріс, ел тіршілігі.
-
Жер мәселесі
Қоныс, жер қатынастары, халықтың құқығы.
-
Оқу-ағарту және тәрбие
Мектеп, білім, бала тәрбиесі, сауат ашу.
-
Мәдениет және әдебиет
Өнер, әдеби сын, аударма, рухани жаңғыру.
-
Тарих, шежіре, дәстүр
Әдет-ғұрып, салт-сана, тарихи жады.
Авторлар, шығармалар және аудармалар
Газет бетінде Әлихан Бөкейханов, Шәкәрім Құдайбердіұлы, Ғұмар Қараш, А. Мәметов, Б. Серікбаев, Р. Малабаев, Қ. Қоңыратбаев сияқты тұлғалардың мақалалары мен шығармалары жарияланды. Әңгіме, өлең, публицистикамен қатар аудармаға және аударма жайлы сын-мақалаларға да айрықша орын берілді.
Алғашқы аудармалар
Басылымда Л. Толстой, А. Чехов, М. Лермонтов, В. Короленко, И. Крылов шығармаларынан жасалған алғашқы аудармалар жарық көрді.
Ағартушылық миссиясы
«Қазақ» газетінің басты бағыты — ағартушылық. Басылым өнер мен білімді насихаттап, жұртты оятуға, ойлануға, ортақ мәселелерді талқылауға үндеді. Осы тұрғыдан алғанда, «Қазақ» қалың елге білім жағынан да, қоғамдық бағдар жағынан да бас-көз болған маңызды мінбер саналады.
Ескерту
Ахмет Байтұрсынов газетті ұйымдастырушы және редактор ретінде ғана емес, автор ретінде де белсенді қатысып отырды. Мәселен, «Қызылқұм елінде» сияқты мақалалары жарияланған.