Фосфордың өттектің қосылыстары
Жоспар
- I Кіріспе
- II Негізгі бөлім
Курстық жұмыс көлемі: 25 бет.
Кіріспе
Қоршаған табиғи ортада зиянды қалдықтардың түзілуінің негізгі көздерінің бірі — химия өнеркәсібі. Соның ішінде фосфор өндірісінен шығатын қалдықтардың табиғи ортаға, адам мен жануарлар ағзаларына, сондай-ақ өсімдіктер дүниесіне тигізетін зиянды әсерін ерекше атап өткен жөн.
Фосфоритті шикізатты өндіру мен өңдеудің экологиялық салдары
Фосфоритті шикізатты өндіру және өңдеу жұмыстары қоршаған ортаға кері әсер етіп, табиғи экологиялық байланыстарды әлсіретеді немесе бұзады. Мұндай өзгерістер әртүрлі жағдайда табиғи ортаның тұрақтылығын төмендетіп, ұзақ мерзімді экологиялық тәуекелдерді күшейтеді.
Су ресурстары үшін ең өзекті қауіп
Ең маңызды мәселелердің бірі — жер асты және жер үсті суларының ластануы. Су нысандарына ерекше қауіп төндіретіні — минералданған ағызынды сулар, сондай-ақ олардың құрамындағы фосфорлы және фторлы қосылыстар. Кейбір жағдайларда жер асты суларының ластануы рұқсат етілген нормадан 3–4 есе артып отырады.
Минералданған ағызынды су, фосфорлы қосылыстар, фторлы қосылыстар, жер асты суларының ластануы.
Жер қорлары және рекультивацияның шектеулері
Жер қорларының жағдайына әсер етуі тұрғысынан рекультивацияны толыққанды жүргізу әрдайым мүмкін бола бермейді. Себебі ашылған жыныстардың құрамында уран мен фосфордың радиоактивті қосылыстары кездесуі ықтимал. Бұл топырақты ластап қана қоймай, биосферадағы тірі заттар жүйесінің алмасу механизмдерін де бұзуы мүмкін.
Фтордың зиянды әсері — өңдеудің түйінді мәселесі
Фосфатты шикізатты өңдеудегі негізгі мәселелердің бірі — фтордың зиянды әсері. Фтордың аз ерігіш түрде болуы оның қоршаған ортада жиналуын күшейтіп, эндемикалық флюороздың дамуына жағдай жасауы мүмкін. Ал фосфаттарды өндіру барысында фтор, әдетте, тез ерігіш және ұшқыш түрлерге ауысып, таралу ауқымын кеңейтеді.
Минералды тыңайтқыш өндірісіндегі бөлінулер
Минералды тыңайтқыштар алу мақсатында фосфатты кендерді өңдеу кезінде фтордың дайын өнімге және қалдықтарға (сұйық, қатты, газ тәрізді) бөлінуі жүреді. Бұл процестер өндіріс орындарының экологиялық ізіне тікелей ықпал етеді және тұрақты бақылауды қажет етеді.
Атмосфералық ластану: жел факторын ескеру
Жаңатас аймағында жоғары жылдамдықтағы желдердің жиі болуы атмосфераға шаң-тозаңның көтерілуін күшейтеді. Соның салдарынан ауа әртүрлі құрамды аэрозольдермен қатар фосформен де ластануы мүмкін, бұл тұрғындар мен экожүйелер үшін қосымша қауіп тудырады.