Материалдық запастардың қоймадағы есебі
Мазмұны
Ескерту
Курстық жұмыс көлемі: 28 бет.
Кіріспе
Өндіріс процесіне еңбек құралдарымен қатар өндірістік босалқы қорлар да еңбек заттары ретінде қатысады. Еңбек құралдарынан айырмашылығы — еңбек заттары өндіріс процесіне бір-ақ рет қатысады және олардың құны өндірілетін өнімнің материалдық негізін құрай отырып, өнімнің өзіндік құнына толық енгізіледі.
Тауарлы-материалдық босалқылардың негізгі түрлері
- өндірісте пайдалануға немесе жұмыстар мен қызметтерді орындауға арналған шикізат, материалдар;
- сатып алынған жартылай фабрикаттар және құрастырушы бұйымдар (детальдар);
- отын, ыдыс және ыдыстық материалдар, қосалқы бөлшектер және өзге материалдар;
- аяқталмаған өндіріс;
- субъект қызметі барысында сатуға шығарылған дайын өнім мен тауарлар.
Есепке алудың негізгі міндеттері
Дер кезіндегі кіріске алу
Босалқыларды уақытында және толық есепке алып, сақтау орындарындағы жағдайын тұрақты бақылау.
Құжаттау тәртібі
Босалқылар қозғалысына қатысты барлық операцияны толық әрі уақтылы рәсімдеу.
КДШ және өзіндік құн
Көліктік-дайындау шығындарын (КДШ) және дайындалған құндылықтардың өзіндік құнын уақытында, толық анықтау.
Шығындарға дұрыс жатқызу
КДШ-ны өндіріс шығындарына біркелкі әрі дұрыс есептен шығарылуын бақылау.
Ішкі ресурстарды жұмылдыру
Қажет емес материалдық босалқыларды сату, қалдықтар мен қозғалыс туралы нақты деректерді алу арқылы ресурстарды тиімді басқару.
Материалдарды функционалдық рөлі бойынша бөлу
Өндірістегі қызметтік рөлі мен мақсаттарына қарай материалдық босалқылар негізгі және көмекші болып бөлінеді.
Негізгі материалдар
Дайындалатын өнімнің заттай-материалдық негізін құрайды (мысалы, нан пісіргенде — ұн).
Көмекші материалдар
Өнімнің өзіндік құнына кіреді, алайда негізгі материалдар сияқты өнімнің заттай негізін қалыптастырмайды. Өнімге қажетті қасиет беру үшін қолданылады (бояулар, лак, желім).
Бұл бөлу шартты сипатқа ие: ол материал шығынының мөлшеріне, технологиялық ерекшеліктерге және өзге факторларға байланысты өзгеруі мүмкін.
Материалдық босалқыларды есепке алудың шоттары
Материалдық босалқылардың барлық түрін есепке алу үшін «Материалдар» бөлімінің негізгі, активті мүліктік шоттары пайдаланылады. Бұл бөлім құрамына келесі синтетикалық шоттар кіреді.
| Шот | Атауы | Қысқаша мазмұны |
|---|---|---|
| 1310 | Шикізат және материалдар | Өнімнің негізін құрайтын немесе өнімді жасау кезінде компоненті болатын шикізат пен материалдар, сондай-ақ өндіріс процесіне жәрдемдесетін көмекші материалдар. |
| 1311 | Сатып алынған жартылай фабрикаттар және құрастырушы бұйымдар | Сатып алынған жартылай фабрикаттар, құрастыруға арналған дайын тораптар мен бөлшектер, жинауға/өңдеуге кеткен шығындар. |
| 1312 | Отын | Мұнай өнімдері, қатты және басқа да отын түрлері. |
| 1313 | Ыдыс және ыдыстық материалдар | Ыдыстың барлық түрі (цистерналар, бөшкелер, флягалардан басқа) және ыдысты жөндеуге арналған материалдар. |
| 1314 | Қосалқы бөлшектер | Жөндеуге және машиналардың тозған бөлшектерін ауыстыруға арналған қосалқы бөлшектер (бөлшектер, агрегаттар, аккумуляторлар, дөңгелектер және т.б.). |
| 1315 | Басқа материалдар | Өндіріс қалдықтары, жөнделмейтін ақаулы бөлшектер, негізгі құралды жою барысында алынған материалдар және т.б. |
| 1316 | Өңдеуге берілген материалдар | Сыртқа өңдеуге берілген материалдар және өңдеу нәтижесінде алынған бұйым құнының өзіндік құнға енгізілуі. |
| 1317 | Құрылыс материалдары | Құрылыс бөлшектері, монтаждау жұмыстары және құрылыс процесінде тікелей пайдаланылатын материалдар. |
Аналитикалық есеп
Әрбір шаруашылық жүргізуші субъект қажеттілігіне қарай әр шот бойынша субшоттар және материалдық есеп үшін аналитикалық (талдамалы) шоттар аша алады.
Баланстан тыс есеп
Кәсіпорынға тиесілі емес, бірақ сақтауға немесе өңдеуге қабылданған материалдар баланстан тыс шоттарда есепке алынады.
Негізгі қағида
Материалдар есебін ұйымдастырудың басты алғышарты — оларды дұрыс бағалау.