Қазақша рефераттар

Нарықтық экономикадағы мемлекеттің экономикалық қызметі

Мазмұны

1-тарау

Экономикалық процестегі мемлекеттің рөліне толық көзқарастар

  1. 1.1 Мемлекеттің мәні және экономикадағы мемлекеттің рөлі
  2. 1.2 Нарықтық экономикадағы мемлекеттің экономикалық қызметі
  3. 1.3 Мемлекет және бизнес

2-тарау

Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық даму стратегиясындағы мемлекеттің рөлі

  1. 2.1 Қазақстан Республикасының нарықтық экономикаға өтуінің ерекшеліктері
  2. 2.2 Өтпелі кезеңдегі макроэкономикалық саясат
  3. 2.3 Шағын кәсіпкерлік — нарықтық қатынастарды дамытудың тиімді нысаны
  4. 2.4 Қазақстандағы экономиканы дамыту және әлеуметтік ахуалды жақсартудың жолдары

Қорытынды

Қолданылған әдебиеттер

Көлемі: 20 бет

Кіріспе

Бұл курстық жұмыс «Нарықтық экономикадағы мемлекеттің рөлі» тақырыбына арналған. Тақырыптың өзектілігі — бүгінгі қоғамдағы экономикалық үдерістерде мемлекеттің реттеуші ықпалы ерекше маңызға ие болуында. Нарықтық қатынастардың құрылымында да, экономиканы реттеу жүйесінде де мемлекет шешуші рөл атқарады.

Нарық — экономиканың «қан тамыры»

Халық шаруашылығында өндірістің «қан айналымы» нарықтық байланыстар арқылы жүзеге асады. Нарықтың өміршеңдігі өндірістің табиғатына және әлеуметтік-экономикалық жағдайға тәуелді болғанымен, оның белгілі бір дербестігі бар.

Ұдайы өндіріс сатыларына ықпалы

Нарық ұдайы өндірістің барлық сатыларына, түпкі нәтижесіне және тиімділігіне айтарлықтай әсер етеді. Сондықтан нарық тетіктерін түсіну — экономикалық саясатты негіздеудің маңызды бөлігі.

Теориялық пікірталастардың жалғасуы

Нарық мәселесіне қатысты теориялық айтыстар әлі де толастамай келеді. Экономикалық әдебиеттерде «нарық» ұғымының мәні толық біріздендірілген деп айту қиын, әрі оған бірден нақты жауап беру күрделі.

Нарық ұғымын түсіндірудегі көптүрлілік

Нарықтың қоғамдағы қайта құру теориясы мен практикасындағы орны аса жоғары болғанына қарамастан, ТМД елдері мен Қазақстан экономикалық ғылымында нарық туралы ортақ, бірыңғай пікір қалыптаса қойған жоқ. Осы көптүрліліктің өзі нарықтың күрделі әлеуметтік-экономикалық құбылыс екенін көрсетеді.

Нарықтың жүйедегі орны

Нарық — ұдайы өндірісті үйлесімді дамытудың негізгі тетігі. Сонымен қатар, экономиканы нарық арқылы реттеу ұйымдасқан жоспарлы шаруашылық механизмімен тығыз байланыста әрекет ететін құрамдас бөлік екенін ескеру маңызды.

Экономикалық ойдың дамуы

Экономика ғылымы соңғы екі жүз жылда, А. Смит еңбектерінен бастау алған теориялық негізді талдау және толықтыру арқылы дамып келеді. Қоғамның даму диалектикасы нарықтық экономиканы ұйымдастыру қажеттілігіне алып келетіні де белгілі.

Нарықтың қалыптасуы және түрлері

Нарықтық экономика — ертеден келе жатқан шаруашылық жүргізу тәсілі; оның өзіндік бай тарихы бар. Нарықтың қалыптасуы айырбас пен қоғамдық еңбек бөлінісінің дамуымен тікелей байланысты.

Стихиялы (еркін) нарық

Капитализмнің алғашқы кезеңіне тән. Еркін тауар өндірушілер мен сатып алушылар, еркін бәсеке және еркін баға қалыптасады.

Монополиялық нарық

Нарық құрылымында ірі ойыншылардың үлесі артқан кезде пайда болатын үлгі; бәсеке шарттары өзгереді.

Реттелмелі нарық

Мемлекет пен институттардың ықпалы күшейген жағдайда қалыптасады; ережелер, стандарттар және саясат құралдары маңызды рөл атқарады.

В.И. Лениннің «Айырбас адамдарды нарық арқылы біріктіреді» деген пікірі нарықтың байланыс орнатушы қызметін айқындайды: нарық — экономикалық қатынастарды үйлестіретін әлеуметтік кеңістік.

Қазақстан жағдайындағы маңызы

Жас тәуелсіз Қазақстан үшін жүйелі әрі әлеуметтік бағдарланған нарыққа көшу экономиканы дағдарыстан шығарудың баламасыз құралы ретінде қарастырылды. Бұл үдерісте нарық институттарын қалыптастыру және мемлекеттің экономикалық саясатын тиімді ұйымдастыру шешуші мәнге ие.

Нарықтық инфрақұрылым

Нарықтың маңызды элементтерінің бірі — нарықтық инфрақұрылым. Ол тауар биржаларының, көтерме және бөлшек сауда құрылымдарының құрылуын және тұрақты қызмет етуін талап етеді.

Таңдау логикасы

Нарықтық экономиканың ерекшелігі — бар мүмкіндіктер арасынан күмәнсіз нәтижеге жеткізетін нұсқаны таңдау қажеттілігі. Мұнда тиімділік пен тәуекелдің арақатынасы әрдайым назарда болады.

Осы жұмыстың фокусы

  • Нарықтық экономикада мемлекеттің рөлі мен функцияларын жүйелі қарастыру.
  • Қазақстанның нарыққа өту ерекшеліктерін және өтпелі кезеңдегі саясат құралдарын талдауға негіз жасау.
  • Нарықтық инфрақұрылым мен кәсіпкерліктің даму логикасын айқындау.