Қазақстан Республикасындағы төлем балансының жағдайы
Кіріспе
Бүгінгі әлемде экономикалық және шаруашылық қатынастар күн сайын қарқынды дамып келеді. Халықаралық валюталық қатынастардың өркендеуі өндіргіш күштердің өсуімен, дүниежүзілік нарықтың қалыптасуымен, халықаралық еңбек бөлінісінің тереңдеуімен, шаруашылық байланыстардың интернационалдануы және жаһанданумен сипатталады.
Халықаралық валюталық жүйе нені қамтиды?
Халықаралық валюталық жүйе — дүниежүзілік шаруашылық аясындағы сатып алу және сату айналымын қамтамасыз ететін әдістердің, құралдардың және мемлекетаралық ұйымдардың жиынтығы.
Оның пайда болуы мен әрі қарай дамуы халықаралық ақша кеңістігінде тиімді шарттарды талап ететін ұлтаралық капитал қозғалысының объективті үдерісін бейнелейді.
Халықаралық валюталық жүйенің негізгі құрамдас элементтеріне әлемдік ақшалай тауар және халықаралық өтімділік, валюталық курс, валюталық нарықтар, халықаралық валюта қатынастары және ең маңызды элементтердің бірі — төлем балансы жатады.
Анықтама
Төлем балансы — белгілі бір уақыт аралығында мемлекеттің шетелге төлеген валюталық сомасы мен шетелден түскен соманың арақатынасы.
Кезеңі
Төлем балансы белгілі бір мерзім бойынша да, бір күндік форматта да қарастырылуы мүмкін.
Қосарлы жазба принципі
Төлем балансы қосарлы шот принципі бойынша жасалады: әрбір экономикалық мәміле екіжақты түрде жазылады. Яғни кез келген мәміленің екі тарабы болады.
Мысал
Егер сіз шетелдік әріптесіңізден тауар сатып алсаңыз, сіз оған төлеуге тиіссіз. Ал сатушы тарап сізден алған ақшаны міндетті түрде пайдаланады: не оны жұмсайды, не банк шотына орналастырады.
Тақырыптың өзектілігі
Бұл курстық жұмыстың өзектілігі — Қазақстанның әлемдік нарықта алдыңғы қатарлы елдер қатарына қосылуы үшін ішкі экономикалық өсумен қатар халықаралық экономикалық қатынастардың да дамуы қажеттігінде.
Әсіресе халықаралық валюталық қатынастар саласында төлем балансының құрылымын талдау және ұлттық экономика үшін оң сальдоның маңызын дұрыс түсіну маңызды.
Неліктен бұл Қазақстан үшін маңызды?
Экономикамызда теңге еркін айналымға шыққандықтан, әлемдегі валюта бағамдарының өзгерісі елімізге де елеулі әсер етеді. Сондықтан төлем балансын талдау сыртқы экономикалық тұрақтылықты бағалаудың негізгі құралдарының бірі болып саналады.
Жұмыстың көлемі
Курстық жұмыс көлемі: 25 бет.
Негізгі ұғым
Төлем балансы — сыртқы төлемдер мен түсімдердің арақатынасы.
Әдіс
Есеп жүргізу қосарлы жазба принципіне сүйенеді.
Маңызы
Валюта бағамы өзгерістері ұлттық экономикаға тікелей әсер етеді.