Электрондық құжат үшін құжаттың түпнұсқа екендігін растауға мүмкіндік беретін құрал қажет
Электрондық құжаттың түпнұсқалығын растау
Электрондық құжаттың түпнұсқа екендігін растау үшін арнайы құрал қажет. Мұндай құрал электрондық құжатқа бөгде адамның өзгеріс енгізбегенін және құжатты нақты сол ұйымның жібергенін дәлелдеуі тиіс.
Электрондық цифрлық қолтаңба (ЭЦҚ) не үшін керек?
Осы міндетті орындау үшін электрондық цифрлық қолтаңба (ЭЦҚ) пайдаланылады. Электрондық құжат айналымы мен электрондық цифрлық қолтаңба жүйесінің қолданылу тәртібі Қазақстан Республикасының «Электрондық құжат және электрондық цифрлық қолтаңба туралы» Заңымен реттеледі.
Заң бойынша, электрондық цифрлық қолтаңба — электрондық цифрлық қолтаңба құралдарымен жасалатын және электрондық құжаттың дұрыстығын, оның тиесілілігін, сондай-ақ мазмұнының өзгермейтіндігін растайтын электрондық цифрлық нышандар жиынтығы.
Қауіпсіздік: криптографиялық өңдеу және шифрлау
Электрондық құжатты рұқсат етілмеген қол жеткізуден қорғау үшін ақпаратты криптографиялық өңдеу немесе шифрлау әдістері қолданылады. Бұл тәсілдер деректердің құпиялылығын сақтауға және олардың бұрмаланбауын қамтамасыз етуге көмектеседі.
Симметриялық кілт
Симметриялық кілтпен криптографиялауда электрондық хабарламаны жөнелтуші де, алушы да шифрлау үшін де, шифрды ашу үшін де бірдей ортақ кілтті пайдаланады.
- Бір кілт — екі тарапқа да ортақ.
- Маңызды шарт — кілттің құпия сақталуы.
Ашық кілт (асимметриялық криптография)
Ашық кілтпен криптографиялауда екі кілт қолданылады: ашық кілт және тек өз иесіне ғана мәлім құпия кілт. Бұл модельде ашық кілт таратыла алады, ал құпия кілт қатаң түрде қорғалуы тиіс.
- Ашық кілт — қолжетімді және таратуға болады.
- Құпия кілт — тек иесінде сақталады.
Негізгі ой
ЭЦҚ электрондық құжаттың түпнұсқалығын, авторлығын және мазмұнының өзгермегенін дәлелдеуге мүмкіндік береді, ал криптографиялық әдістер құжатты рұқсатсыз қол жеткізуден қорғауға көмектеседі.