Қазақша рефераттар

Тауардың атқаратын қызметіне дәл сәйкестігі

Маркетинг әрекеттеріндегі тауардың орны

Тауар — нарық жүйесіндегі негізгі әрекет етуші «тұлға». Ол өндірушінің экономикалық пәрменділігін нақты көрсететін өлшемдердің бірі саналады. Бүгінгі жағдайда коммерциялық табыстың көлемі, ең алдымен, сапасы жоғары әрі тұтынушыға да, өндірушіге де тиімді тауарға байланысты.

Маңызды жайт: адамдар нарықта тауардың өзін емес, өз қажеттілігін қанағаттандыратын пайдасын (қызмет қабілетін) сатып алады. Басқаша айтқанда, «араны» емес, оның ағаш кесу қабілетін сатып алады.

Демек, маркетингтің түпкі мақсаты — адамдарға қажет тауарды дұрыс орынға, керек уақытта, қолайлы бағамен, тиімді өткізу арнасымен және мақсатты жарнамамен жеткізу.

Тауардың экономикалық мәні және маркетингтегі екпін

Экономика теориясында тауар экономикалық категория ретінде қарастырылады. Классикалық саяси экономикада тауар — айырбас үшін арнайы өндірілген еңбек өнімі. Бұл анықтама маркетингте де өз мәнін сақтайды. Алайда маркетинг тауар категориясына ерекше екпін береді, өйткені тұтынушы қажеттілігіне бағытталған қасиеттер бірінші орынға шығады.

Қорытындылай айтқанда, тауар — адамның қажеттілігі мен мұқтаждығын қанағаттандыруға арналған нәрсе. Маркетинг сол нәрсеге назар аудартып, сатып алуға, қолдануға және тұтынуға ынталандырады, яғни оны нарыққа ұсынады. Тауар физикалық зат қана емес, қызметтер, орындар, мекемелер, идеялар және басқа да құндылықтар болуы мүмкін.

Тауар бірлігі ұғымы

Тауар бірлігі — бағасы, көлемі, сыртқы түрі және өзге де сипаттары бойынша дараланған тұтастық. Мысалы, тіс пастасы — тауар, ал «Colgate» фирмасы шығарған «Colgate» пастасының 55 теңгеге сатылатын бір данасы — тауар бірлігі.

Тауарды өндіруді (өнімді) 3 деңгейде қарастыру

1

Ойдағы тауар (негізгі пайда)

Бұл деңгейде тұтынушы сатып алатын тауардың қандай қызмет атқаратыны анықталады. Мұны «жалпы қорытылған өнім» деп те атауға болады. Мысалы, «Revlon» фирмасының басшысы Ч. Ревсон: «Біз фабрикада косметика жасаймыз, ал дүкенде сенімділікті сатамыз», — деген. Ал белгілі сатушы Э. Уиллер: «Бифштексті емес, оның табадағы иісін сатыңыз», — деп атап өткен. Яғни тұтынушыға қажет нақты пайданы ұсыну — маркетинг концепциясының өзегі.

2

Нақты тауар (өнімнің жүзеге асқан нұсқасы)

Бұл кезеңде ойдағы тауар нақты өнімге айналады: сапасы, қасиеттері, қаптамасы және сатуға жарамдылығы қалыптасады. Мысалы, «Рахат» фирмасының шоколады немесе «Apple» фирмасының «Macintosh» компьютерлері — нақты тауарға жатады.

Нақты өнімнің негізгі 5 сипаттамасы:

  • сапа деңгейі;
  • қасиеттер жиынтығы;
  • ерекше рәсімделінуі (дизайн);
  • таңбалық аты (бренд);
  • қорабы немесе ыдысы (қаптама).
3

Толықтырылған тауар (қосымша құндылық)

Нақты сипаттамалардан бөлек, өндіруші сатып алушыға қосымша қызметтер ұсына алады. Нәтижесінде «толықтырылған тауар» ұғымы қалыптасады: қарсы алу, қызмет көрсету, кепілдік, жеткізу сияқты сервистік элементтер өнімнің құндылығын арттырады. Мысалы, тігін машинасы кепілдікпен және техникалық сипаттамалары нақты көрсетілген құжаттарымен бірге ұсынылса, ол ұлғайтылған өнім ретінде қабылданады.

Тауар қасиеттерін бағалау көрсеткіштері

Тауар қасиеттерінің жиынтығы бірқатар маңызды көрсеткіштер арқылы айқындалады:

  • 1) Сапа — сапаға деген сенімділік өнім құндылығын арттыруға жол ашады.

  • 2) Қызметіне дәл сәйкестік — тауардың өз міндетін қаншалықты дұрыс атқаратыны.

  • 3) Баға мен құндылықтың сәйкестігі — сапа және тұтыну құндылығына сай баға.

  • 4) Тауар құжаттары — нұсқаулық, техникалық сипаттамалар, кепілдік құжаты.

  • 5) Сатып алғаннан кейінгі сервистің сапасы — жөндеу, қолдау, кеңес беру.

  • 6) Ассортименттің байлығы — таңдау мүмкіндігінің кеңдігі.

Мысал: Голландиядағы Philips фирмасы 25 түрлі теледидар негізінде түрлендіру арқылы шамамен 500-ге жуық үлгі жасаған. Бұл ассортиментті кеңейту тұтынушы талғамын дәл қанағаттандыруға мүмкіндік беретінін көрсетеді.