Индекстелген түс
Цифрлық картографиялық ақпараттарды өңдеу
Цифрлық картографияда бейнелерді дұрыс өңдеу — карта сапасына, оқылымдылыққа және деректердің дәл берілуіне тікелей әсер ететін негізгі кезең. Бұл мәтінде бейне түрлері, түстің тереңдігі және индекстелген түстер сияқты ұғымдар қысқаша әрі жүйелі түрде қарастырылады.
Мазмұны
- Бейнелерді өңдеу тәсілдері
- Бейнелерді цифрлық өңдеу
1) Бейнелерді өңдеу тәсілдері
Бейнені өңдеу көбіне түстердің санына және түстің қоюлығы (интенсивтілігі) арқылы сипатталатын ақпаратқа негізделеді. Бейнелердің негізгі типтері: қара-ақ штрихты, сұр түсті (жартылай тонды) және түрлі түсті. Кейбір бейнелер сырт көзге бірдей көрінгенімен, түстік модельге қарай ерекшеленеді. Бейне типі, әдетте, құжатты (немесе жобаны) жасау кезеңінде анықталады.
Қара-ақ (Bitmap)
Әр пиксель 1 битпен кодталады: екі ғана күй — қара және ақ.
Сұр шкала (Grayscale)
Әр пиксель 8 бит: 256 градация (0–255) арқылы жарықтық беріледі.
16-биттік арна
65536 деңгейге дейін, бірақ файл көлемі 8-битке қарағанда шамамен 2 есе үлкен.
Маңызды ой
Түстің тереңдігі артқан сайын градация дәлдігі жоғарылайды, алайда сақтау көлемі мен өңдеу ресурстары да өседі. Сондықтан таңдау әрдайым мақсатқа (көрнекілік, дәлдік, файл көлемі) сай болуы керек.
Өңдік көріністі штрихқа айналдыру және кері түрлендіру — мазмұн мен эстетиканы қатар талап ететін шығармашылық үдеріс. Мұндай жұмысты толықтай компьютерге «тапсырып қою» әрдайым тиімді емес, дегенмен қазіргі құралдар бұл үдерісті біртіндеп автоматтандыруға мүмкіндік береді.
2) Бейнелерді цифрлық өңдеу
Жартылай тонды (grayscale) бейнелерде әр пиксель 8 битпен кодталады. Мұндай режимде әр пиксель 256 түрлі мән қабылдай алады. Бұл мәндер сұр шкала деп аталады және 0-ден 255-ке дейінгі жарықтық диапазонымен сипатталады. Бұл қара-ақ фотосуреттер мен тональдық өтулері бар иллюстрацияларды жеткілікті дәл көрсетуге мүмкіндік береді.
Кейбір графикалық редакторларда (мысалы, Photoshop) 16-биттік арналармен жұмыс істеу қарастырылған. 16-биттік режимде жартылай тонды бейне 256 емес, 65536 градацияға дейін бере алады. Алайда мұндай файлдардың көлемі 8-биттік нұсқалармен салыстырғанда шамамен екі есе артады. Файл көлемі мен жадыға түсетін жүктеме түстің тереңдігін таңдауда шешуші факторлардың бірі болып табылады.
Түрлендіру мүмкіндігі
Кез келген түрлі түсті бейнені жартылай тонға ауыстыруға болады. Мысалы, бастапқы материал түрлі түсті фотосурет болса, оны ақ-қараға (grayscale) түрлендіру карта безендіруде, мәтіннің оқылымдылығын арттыруда немесе баспа талаптарына бейімдеуде пайдалы болуы мүмкін.
Индекстелген түс
Алғашқы түрлі түсті мониторлар шектеулі түстік гаммамен жұмыс істеді: әуелде 16, кейін 256 түс қолданылды. Бұл түстер, тиісінше, 4 бит немесе 8 бит арқылы кодталды. Мұндай режим индекстелген түс деп аталады.
Индекстелген түстер түстер кестесі (палитра) түрінде сақталады және 4 немесе 8 битпен кодталады. Индекстелген түстің тереңдігі әдетте 2–8 бит аралығында болады. Мысалы, Windows 95 графикалық ортасы әр пиксель үшін 8 биттен тұратын жүйелік палитраны қолданды, мұнда түстер алдын ала анықталып қойылған.
Ескерту
Индекстелген түстер фотосуреттердің толыққанды түстік гаммасын дәл беруге шектеулі болуы мүмкін. Дегенмен файл көлемін азайту немесе арнайы визуалдық эффектілерге қол жеткізу үшін пайдалы.
Триггер туралы қысқаша
Триггер — кестедегі мәліметтер өзгерген кезде серверде автоматты түрде орындалатын процедура. Негізінен, триггерлер дерекқорда қайталанатын ақпараттың тұтастығын сақтауға және бизнес-ережелерді орындауға көмектесу үшін қолданылады (әсіресе денормализацияланған құрылымдарда).
Қысқаша түйін
Бейне типін (Bitmap, Grayscale, 16-бит, индекстелген түс) дұрыс таңдау карта деректерінің нақтылығы мен визуалдық сапасына әсер етеді. Практикада әр режимнің артықшылықтары мен шектеулерін ескеріп, мақсатқа сай теңгерім табу маңызды.
Негізгі ұғымдар
- Түс тереңдігі
- Пиксельді кодтауға бөлінетін бит саны
- Сұр шкала
- 0–255 жарықтық мәндері (8 бит)
- Индекстелген түс
- Палитра арқылы берілетін шектеулі түстер