Қала сөзін әріптер арқылы құрастыру жұмысы
Ақтөбе қаласы • №21 «Кәусар бұлақ» МДГ
Тәрбиеші: Симонова Ардақ
Білім саласы
Қатынас
Бөлімі
Сауат ашу және жазу
Тақырыбы
«Орман еңбекшілері». Қ қ дыбысы мен әрпі
Мақсаты
- Қ қ дыбысымен таныстыру, Қ дыбысы бар сөздерге дыбыстық талдау жасай білуге үйрету.
- Сөздерді буынға бөлуге, жуан және жіңішке дыбыстарды ажыратуға дағдыландыру.
- Ойлауын, есте сақтауын, сөйлеу мәдениетін және тілін дамыту.
Сабақтың құрылымы: кезеңдер және мазмұн
Бұл сабақта балалар «Қ» дыбысы мен әрпін ойын, сюжеттік тапсырмалар және практикалық жазу жұмыстары арқылы меңгереді. Негізгі идея — орманның еңбекқор тұрғындары көмектесетін қызықты оқиға желісімен оқу әрекетін ұйымдастыру.
1) Мотивациялық-қозғаушы кезең
Оқиғаға ену, қызығушылықты ояту және әріпті алғаш таныстыру.
Тәрбиешінің әрекеті
- «Құмырсқа — орман тазалаушысы» туралы әңгімені оқиды.
- Құмырсқаның пайдасы туралы сұрақ қояды.
- Бүгін Қ қ әрпінің айтылуы мен жазылуын үйренетіндерін хабарлайды.
- Құмырсқа үйге асығып келе жатып адасып кеткенін айтады; тақтаға Қ қ әрпін жазып, «жолды» бірге табуды ұсынады.
- Сұқ саусақпен «жол бойымен жүру» тапсырмасын береді.
- Көмекке орман достарының келетінін айтады: қоян, тиін, аю, тышқан.
Балалардың әрекеті
- Тыңдайды және сұрақтарға жауап береді.
- Орман суреттерін қарайды.
- Әріптің жазылу үлгісін бақылап, есте сақтайды.
- Ауада әріпті жазады.
- Қ қ әрпі ілінген арқан бойымен «жолды» көрсетіп жүреді.
- Аю мен тышқан рөлдерін ойнайды.
Негізгі акцент
Балалар үшін әріптің формасын көру ғана емес, оны қимыл арқылы сезіну маңызды: ауада жазу, саусақпен жүргізу, «жол» бойымен қозғалу — бәрі графикалық бейнені есте сақтауға көмектеседі.
2) Ұйымдастыру-іздестіру кезеңі
Дыбыстық талдау, буынға бөлу, жуан/жіңішке дыбыстарды ажырату.
Тапсырма-ойындар
- «Дыбыстың қайда екенін анықта» — сөздегі Қ дыбысының орнын табу.
- «Берілген дыбысқа сөз ойла» — Қ қ әрпінен басталатын/кездесетін сөздерді атау.
- «Жуан және жіңішке» — дыбыстарды салыстыру және ажырату.
Салыстыру және ассоциация
Құмырсқаның үйінің жанындағы конверттен Л л және А а әріптері табылады. Балалар оларды Қ қ әрпімен салыстырады.
«Құмырсқа сендерге нені еске түсіреді?» деген сұрақ арқылы құмырсқа илеуінің қалаға ұқсастығы туралы ой қозғайды.
Шығармашылық әрекет
- «Қала салушылары» ойыны — геометриялық фигуралардан қала құрастыру.
- «Қала» сөзін әріптер арқылы құрастыру.
- Дәптерге Қ қ әрпін жазу (графикалық дағдыны бекіту).
- Қ қ дыбысын таяқшалармен бейнелеу.
Сюжетті ойын (өлең жолдары)
Акцион «Рахат» деген фермада,
Қаламқас жүр жан сала.
Қазақтың киімдерін, бұйымдарын
Танытамын баршаға.
Бұл бөлімде балалар ұлттық бұйымдар мен сөздік қорын кеңейтіп, тыңдау және жауап беру дағдыларын дамытады.
3) Ұлттық бұйымдар арқылы бекіту
Жұмбақтар, қимылды ойын және жаңылтпаш арқылы тіл дамыту.
Қаламқастың тапсырмасы
«Балалар, көрмелеріңе қарап, қазақтың ұлттық бұйымдары мен киімдерін жақсы білетіндеріңді байқадым. Ендеше білімдеріңді саралап көрейік: бес жұмбақты жаңылмай шешіңдер».
- Кіруге адам батпайды, аман-есен сақтайды.
- Бала көтерген қаңбақты, батыр лақтыра алмапты.
- Әсемделіп ілінген, көздің жауын алады. Жата кетсең үстіне, ұйқың келіп қалады.
- Арқауы бір қос қалта, ажыраса алмайды. Атам қайда жол тартса, қанжығадан қалмайды.
- Сұлу-сұлу құнанмын, сылдырлаған жүгенім. Аяз күнде мінген, аяғы жерге тимейді.
Балалардың жауаптары
- Сандық
- Мамық
- Көрпе
- Қоржын
- Сәукеле
«Ұшты-ұшты» ойыны
- Ұшты-ұшты, қарлығаш ұшты!
- Ұшты-ұшты, қарындаш ұшты!
- Ұшты-ұшты, қарға ұшты!
- Ұшты-ұшты, арба ұшты!
Жаңылтпаш
Қыс қыспаса, қыс па?
Құс ұшпаса, құс па?
Қарға, қарға, қарғалар,
Қар үстінде жорғалар.
Дәптермен жұмыс
Балалар Қ қ дыбысын және әрпін дәптерлеріне жазып, жазылым дағдысын бекітеді.
4) Рефлексивті-түзетушілік кезең
Қорытындылау, мадақтау, нәтижені бекіту.
Тәрбиешінің қорытындысы
- Құмырсқаға және оның достарына көмектескен балаларға алғыс айтады.
- Сабаққа белсенді қатысқан балаларды мадақтайды.
- Қаламқастың дайындаған сыйлығын табыстайды.
- Қаланы құрастырып, жақсы жұмыс жасағандарын атап өтеді.
Балалардың нәтижесі
- Сұрақтарға толық және анық жауап береді.
- Сыйлықты қабылдап, қуанады.