Мүлік жалдау шартының нысаны туралы қазақша реферат
Мүлікті жалдау шартының нысанына Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің (ҚР АК) 151–154-баптарында көзделген мәміле нысанына қойылатын жалпы талаптар қолданылады. Сонымен қатар мүлікті жалдау шартына арнайы талаптар да белгіленеді.
Жалпы талаптар және жазбаша нысанның міндеттілігі
Егер мүлікті жалдау шарты бір жылдан астам мерзімге жасалса, ол міндетті түрде жазбаша нысанда рәсімделуі тиіс.
Сондай-ақ шарттың кәсіпкерлік мақсатта жасалу-жасалмауына және мерзіміне қарамастан, егер тараптардың бірі заңды тұлға болса, мүлікті жалдау шарты жазбаша нысанда жасалуға тиіс.
Жылжымайтын мүлікті жалдау және мемлекеттік тіркеу
Жылжымайтын мүлікті жалдау шарты мемлекеттік тіркеуге жатады. Нақтырақ айтқанда, Қазақстан Республикасы Президентінің «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды және онымен жасалатын мәмілелерді мемлекеттік тіркеу туралы» заң күші бар Жарлығының 2-бабына сәйкес, мемлекеттік тіркеудің объектісі ретінде бір жылдан асатын мерзімге пайдалану және жер пайдалану құқықтары танылады.
Мерзімі көрсетілмеген шарт тіркеуге қалай әсер етеді?
Осыдан «егер аренда шартында мерзім көрсетілмесе, не істеу керек?» деген сұрақ туындайды. Мұндай жағдайда тараптар ең алдымен өздерінің мүдделерін және нақты қажеттіліктерін басшылыққа алып, шарттағы ниетті айқын түрде қалыптастырғаны дұрыс.
Ал тіркеуші орган, өз кезегінде, мерзімі анықталмаған аренда шартын тіркеуден негізсіз бас тартпауы және тіркеуге кедергі келтірмеуі тиіс.
Тіркеу жүйесінің мақсаты
Қазақстан Республикасындағы жылжымайтын мүлік құқықтарын тіркеу жүйесі Еуропалық тіркеу жүйесіне ұқсас. Оның негізгі міндеті — мүлікке қатысты пайда болатын барлық құқықтарға кепілдік беруді қамтамасыз ету.
Ауызша нысанға жол берілетін жағдайлар
Азаматтар арасындағы бір жылға дейінгі мүлікті жалдау шарттары ауызша нысанда жасалуы мүмкін.
Кейіннен меншік құқығы берілетін болса
Егер болашақта жалға алушыға мүлікке меншік құқығының өтетіні қарастырылса, онда мүлікті жалдау шарты сатып алу-сату шартына қойылатын нысан талаптарына сәйкес жасалуға тиіс.
Практикалық қорытынды
- Мерзім мен тараптардың құқықтық мәртебесін (жеке тұлға/заңды тұлға) нақтылаңыз.
- Жылжымайтын мүлік бойынша шарттың тіркеуге жататынын алдын ала бағалаңыз.
- Егер меншік кейін берілсе, шартты сатып алу-сату талаптарына сай рәсімдеңіз.
Нақтылауды қажет ететін тұстар
Тіркеу талаптары мен қолданылатын нысан нормалары нақты жағдайға қарай өзгеруі мүмкін. Сондықтан шарт мазмұнын (мерзім, объект, тараптар, құқықтардың өтуі) бірізді және анық көрсету маңызды.