Мүсінші халық өнерін қадірлеп өсті
Эстетикалық тәрбиені нығайтудың заманауи бағыты
Оқушыларға эстетикалық тәрбие беру, көркем өнер негіздерін меңгерту және білімді өмірмен байланыстыра оқыту жолдары мен әдістері жыл сайын дамып келеді. Жалпы білім беретін мектептерде оқыту мен тәрбиені жетілдіру мұғалімдерден жаңа талаптарды қажет етеді.
Сыныптан тыс әңгімелер
Бейнелеу өнері туралы мазмұнды әңгімелер оқушылардың қызығушылығын оятып, өнер тілін түсінуге жетелейді.
Көрмелер мен музейлер
Сурет көрмелері мен музейлерге бару оқушыны өнер туындысын тікелей қабылдауға, салыстыруға, ой қорытуға үйретеді.
Шеберханаға бару
Суретші мен мүсіншінің шеберханасындағы орта шығармашылықтың «ішкі» мәдениетін танытып, әсерді күшейтеді.
Ғани Иляевтің шеберханасындағы кездесу: ою-өрнек арқылы ой айту
Оқушылардың өнерге ынтасын арттыруда суретшілермен жүздесу, өнер туралы кештер өткізу, шығармашылық ортаға бару ерекше нәтиже береді. Осындай әсерлі кездесулердің бірі — Суретшілер одағының мүшесі, ою-өрнек салудың шебері Ғани Иляевтің шеберханасында өтті.
Суретшінің өмірлік бастау көздері
Кездесу барысында суретші өз өмірінен қызықты оқиғаларды айтып, ою-өрнектерінің шығу тарихына тоқталды, шығармашылығының қалыптасу кезеңдерін түсіндірді. Ол халық қолөнерінің тұрмысымыздағы орнын, халық шеберлерінің еңбегін ерекше атап өтті.
«Мен жасымнан халық өнерін сүйіп өстім. Анам кілем тоқитын, нағашым күміс белдік, білезік, тұмарша, сырға жасайтын айтулы шебер болатын. Кейін мен де қолөнер бұйымдарының, ою-өрнектерінің үлгілерін жинап, еңбегімнің алғашқы нұсқаларын жасай бастадым. Ойымды жеткізетін мазмұнды суреттер салумен шұғылданып, онда ескі мен жаңаның үндесуіне ерекше мән бердім», — дейді Ғани Иляев.
Суретшінің «Космонавт бейнесі», «Біржан мен Сараның айтысы», «Шопан», «Қысқы пейзаж» сияқты туындылары оқушыларға айтарлықтай әсер қалдырды. Мұндай әсер олардың әсемдік сезімін дамытуға ықпал етеді.
Білімнің кеңеюі
Оқушылар сәндік-қолданбалы өнер туралы мол мағлұмат алды.
Мұрағат құндылығы
Өнерпаздың архивінде бес мыңнан астам ою-өрнек үлгісі бар екені белгілі болды.
Жетістік ауқымы
Еңбектері республикалық, одақтық және әлемдік көрмелерде жүлделі орын алған.
Қызығушылықтың артуы
Шығармашылық үдерісті көзбен көру оқушылардың ынтасын күшейтеді.
Рысбек Ахметовтың шеберханасы: мүсін өнеріндегі идея мен техника
Мүсінші оқушыларды еліміздің түкпір-түкпірінде қойылған ескерткіштерінің эскиздерімен таныстырып, Ғани Мұратбаев пен Қарсыбай Сыпатаев ескерткіштерінің көркемдік ерекшеліктерін түсіндірді.
Өнер жолының басталуы
«Мен сурет салуды бала күнімнен ұнатамын. Саз балшықтан әр түрлі ойыншық жасап, малдар мен адамдардың бейнесін жасауға талаптанатынмын. Кейін мектептегі қабырға газеттеріне арнап сурет салдым. Өнер жолымның қалыптасуына өнер қайраткері Филипп Иванович Грищенко зор үлес қосты», — деді ол.
Р. Ахметов Ташкенттегі көркемөнер институтының скульптура бөлімін 1968 жылы сәтті аяқтады. Ол халық өнерін қадірлеп өсті, шығармашылығында өнер адамдары айрықша орын алады.
Тақырып пен шеберлік
Суреткердің бағыты институт бітірердегі дипломдық жұмысы — Құрманғазы бейнесін жасаудан басталды. Содан бері жасаған жеке тұлғалардың мүсіндері идеялық мазмұны, композициялық шешімі және шеберлігімен ерекшеленеді.
Өмірдегі таныс көріністердің шеберханада жаңа мазмұнға ие болуы оқушыларды ерекше қызықтырды. Мүсінші сұрақтарға жауап беріп, ойды жүзеге асыруда техникалық құралдарды қалай қолдану керектігін көрсетті.
«Сүйінші» туындысы: патриоттық тәрбие мен тарихи жад
Оқушыларға патриоттық тәрбие беруде Рысбектің «Сүйінші» атты туындысын ерекше атауға болады. Ұлы Отан соғысында бүкіл кеңес халқымен қатар Қазақстан жауынгерлері де асқан ерлік көрсетті. Халықтың табандылығы мен тылдағы жанқиярлық еңбегінің нәтижесінде соғыс жеңіспен аяқталды. Жеңіс хабарын ел асыға күтті.
«Соғыс бітті деген хабар жетісімен жас бала сүйінші сұрап ауылға шауып келіп, ат тізгінін тартып, жаудың жеңілгенін хабарлайды. Мен бұл еңбегімде қазақ жеріндегі жеңіс хабаршысын бейнелеуге талпындым», — деді мүсінші.
Композиция
Ескерткіш фонында қос жарты шеңбер берілген.
Мағыналық қабат
Бір шеңбер — майдандағы ерлік, екіншісі — тылдағы еңбек идеясын ашады.
Рухани рәміз
Ортасында мәңгілік от жанып, радиотораптан Құрманғазы мен Дәулеткерейдің күйлері орындалады.
Ескерткіштің ішкі мәтіні
Туған жерді азат еткен, Тыныштықты қорғап қалған. Ерлігімен маздап өткен, Елде бақыт орнатқандар. Біз сіздерді мәңгілік паш еттік!
Әңгіме соңында мүсінші одақтық және халықаралық көрмелерде көрсетілген «Ағайындылар», «Қонақжайлылық», «Ақсақалдар», «Дала бояулары», «Келіншектер» атты шығармаларының идеялық және көркемдік қырларына тоқталды. Кездесуден кейін оқушылар өз алғыстарын білдірді.
Үйірме мен жүйелі таныстыру: талантты ашудың жолы
Мектептегі бейнелеу өнері үйірмесінің жұмысын жетілдіру — жасөспірім талантын ашудың тиімді жолдарының бірі. Сондықтан сыныптан тыс жұмыстарды сауатты ұйымдастыру оқушылар арасынан болашақ А. Қастеев, К. Телжанов, Х. Наурызбаев, С. Мамбеев сияқты дарынды суретшілердің қалыптасуына мүмкіндік береді.
Көркем туындыны қабылдау мәдениеті
Оқушыларды суретшілердің шығармаларымен жүйелі түрде таныстыру — көркемдік тәрбие берудің маңызды мүмкіндіктерінің бірі. Бұл тәжірибе өмірді тереңірек түсінуге және өмірдегі сұлулықты көре білуге баулиды.
Қараудан түсінуге дейін
Көркем шығарманы қабылдау және бағалай білу оқушының мәдени-рухани деңгейін көтереді. Жүйелі таныстыру негізінде олар картинаны жай қараудан бастап, мазмұнын және көркемдеу мүмкіндіктерін түсінуге дейін біртіндеп дағды қалыптастырады.
Қорытынды ой
Өнермен тікелей байланыс — оқушының эстетикалық талғамын қалыптастыратын қуатты құрал. Көрме, музей, шеберхана, кездесу сияқты жұмыстар оқу-тәрбие үдерісін өмірмен ұштастырып, баланың дүниетанымын кеңейтеді және шығармашылық қабілетін ашуға нақты жағдай жасайды.