XIX ғасырдың 70 жылдарында Қазақстанды аралап көп саяхат жасаған В. В. Радлов былай деп жазды
В.В. Радловтың Қазақстан туралы бақылаулары
XIX ғасырдың 70-жылдарында Қазақстанды көп аралап, талай сапар жасаған түркітанушы В.В. Радлов өз жазбаларында бұрынғы Жарғының қолданылуын бақылауға жеткілікті мүмкіндігі болғанын айтады. Оның пікірінше, бұл жүйе тәртіп орнатып, қазақтармен көрші отырған отырықшы егіншілердің қауіпсіздігін қамтамасыз еткен.
«Менің бұрынғы Жарғының қолданылуын қадағалауыма жеткілікті жағдайлар болды. Ол тәртіп орнатқан және қазақтармен көрші тұратын отырықшы егіншілерді қорғауды қамтамасыз еткен. Бірақ тәртіп орнатылуына байланысты халықтың әл-ауқаты төмендеген. Семей маңындағы толық бағындырылған Ішкі орда мүлдем дерлік күйзелген, сонымен бірге Үлкен ордаға жақындаған сайын халықтың байлығы арта түседі. XIX ғасырдың 20-жылдарындағы реформаның құны осындай болды».
Радловтың байқауынша, саяси-әкімшілік тәртіптің орнығуы бір жағынан қауіпсіздік пен тұрақтылық әкелсе, екінші жағынан әлеуметтік-экономикалық тұрмыстың төмендеуіне әсер еткен. Ол Семей маңындағы толық бағындырылған Ішкі орданың күйзеліске ұшырағанын атап өтіп, ал Үлкен ордаға жақындаған сайын халықтың дәулеті арта түсетінін көрсетеді. Осылайша, XIX ғасырдың 20-жылдарындағы реформалардың нақты «құнын» әлеуметтік салдарынан да бағамдауға болатынын меңзейді.
Қазақ фольклоры мен поэтикалық мәдениетке берген бағасы
В.В. Радлов — аса көрнекті түркітанушы ғалым. Ол өзінің он томдық шығармалар жинағының үшінші томын, яғни «Түрік тайпалары. Қазақ халықтық әдебиетінің үлгілері» атты еңбегін толықтай қазақ фольклорына арнады.
Шешендік өнер
Радлов қазақтардың шешендік өнерін ерекше жоғары бағалап, табиғи дарынының мол екенін атап өтті.
Ырғақ пен ұйқас сезімі
Оның байқауынша, қазақтар сөйлесудің өзінде ырғаққа, тіпті ұйқасқа мән беріп отырады.
Поэтикалық мәдениет
Қазақ тілінің көркемдік мүмкіндігі мен поэзиясының даму деңгейін өте жоғары деп таныды.
Халық жады
Ол халық жадының қуаттылығына көзбен көріп көз жеткізіп, ауызша мұраның беріктігін көрсетті.
Қазақтардың ауызша халық шығармашылығы мен фольклор жанрларының байлығына тәнті болған Радлов қазақ әдебиетін дидактикалық, эпикалық және лирикалық жанрларға бөліп қарастырды.
Болашақ зерттеушілер үшін қалыптасқан мектеп
Ш. Уәлиханов пен В.В. Радловтың жинаушылық және зерттеушілік тәжірибесі қазақ фольклорын кейінгі кезеңде жүйелі түрде жинап, талдауға ұмтылған ғалымдар үшін үлкен мектепке айналды. Олардың еңбектері қазақтың рухани мұрасын ғылыми айналымға енгізудің, жанрлық жүйелеудің және мәтіндік дәстүрді қадірлеудің үлгісі болып қалды.