Қайырымдылық ұйымдары
Қоғамдық қайырымдылық қорларының маңызы
Елімізде қайырымдылық қорларының жұмысын жандандырудың маңызы зор. Алайда бүгінгі таңда қоғамның бір бөлігі қайырымдылық ұйымдарының қызметіне толық сенім білдіре бермейді. Сенімге сызат түсірмеу үшін ашықтық, есептілік және ортақ стандарттар қажет.
Негізгі міндет
Сенім мәдениетін қалыптастыру
Қоғаммен тұрақты байланыс пен ашық есеп беру арқылы.
Басым бағыт
Заңнаманы жетілдіру
Қорлар мен ҮЕҰ қызметін реттейтін ережелерді нақтылау.
Қоғамдық әсер
Насихат пен түсіндіру
Игілікті істердің көрінімділігін арттыру арқылы.
Қауымдастық құру идеясы және мақсаты
Қайырымдылық қорларының жұмысын үйлестіру және ортақ сенім стандарттарын қалыптастыру мақсатында Қайырымдылық қорлары қауымдастығын құру жөніндегі идея алғаш рет 2008 жылы көтерілді. Осы ой пісіп-жетіліп, кейінірек қауымдастық ресми түрде тіркеліп, жұмысын бастады.
Қауымдастықтың негізгі мақсаты — Қазақстанда қайырымдылық мәдениетін қалыптастыру, қорлардың ашықтығын күшейту және қоғаммен байланысын жақсарту.
Неге қоғам сенімі төмендейді?
Бұрын кейбір қорлар өз міндетін тиісті деңгейде атқармай, халықтың сеніміне селкеу түсірген жағдайлар болды. Мұндай тәжірибе бүкіл секторға көлеңке түсіреді. Сондықтан жүйелі бақылау, сапалы есеп-қисап және нәтижені жария көрсету — сенімді қалпына келтірудің басты жолы.
Насихаттың рөлі: пиар тобы не үшін қажет?
Қорлар көптеген игі жобаларды жүзеге асырып, көмекке мұқтаж жандарға қол ұшын созып келеді. Бірақ олардың нәтижелері көп жағдайда жұртшылыққа толық жетпейді. Ал кез келген бастаманың кең қанат жаюы — тұрақты ақпараттандыруға байланысты.
Жоспарланған қадам
Қауымдастық жанынан ҮЕҰ мен қоғамдық қорлардың жұмысын кеңінен таныстыратын пиар тобын құру. Мақсат — қоғамның қайырымдылық ұйымдарына деген көзқарасын өзгерту және сенімді арттыру.
Кәсіпкерлерді ынталандыру және салықтық жеңілдіктер
Қазіргі заманда қайырымдылық жобаларын ұйымдастыруға үлкен күш-жігер қажет. Кәсіпкерлерге қайырымдылықтың қоғам үшін маңызын түсіндіру оңай емес. Дамыған елдерде бизнес қайырымдылыққа белсендірек қатысады, өйткені мемлекет тарапынан айқын әрі тартымды жеңілдіктер ұсынылады.
Қазақстандағы тәжірибе
Игілікті шараларға атсалысқан компаниялардың мемлекетке төлейтін салығының белгілі бір бөлігі (тәжірибеде 3% деңгейі аталады) шегеріледі.
Салыстырмалы мысал
АҚШ-та қайырымдылықты қаржыландырған компаниялар үшін жеңілдік көлемі жоғары болуы мүмкін (мәтінде 10% деңгейі мысал ретінде келтіріледі).
Ірі компаниялар үшін 3% шегерім де елеулі болуы ықтимал, ал шағын және орта бизнес үшін бұл әрдайым жеткілікті ынталандыру бола бермейді. Сондықтан қауымдастық алдағы уақытта салықтық ынталандыруды күшейту мәселесі бойынша тиісті орындарға ұсыныстар әзірлеуді көздейді.
Мүшелік, қолдау қызметтері және сектордың қажеттілігі
Қауымдастық құрылған кезде Алматы қаласындағы 18 қайырымдылық қоры мүше болды. Алдағы уақытта мүшелер санын арттыру жоспарланып отыр.
Неліктен қорларға сыртқы қолдау қажет?
Көптеген қоғамдық қорларда тұрақты штатта көп адам жұмыс істемейді, себебі кәсіби мамандарды ұстап отыруға мүмкіндік әрдайым бола бермейді. Осындай жағдайда насихат, заң және бухгалтерлік есеп жүргізу сияқты бағыттар бойынша қолдау көрсететін ортақ құрылымның қажеттілігі артады.
Қызмет
Заңдық сүйемелдеу
Құжат айналымы мен талаптарға сәйкестікті күшейту.
Қызмет
Бухгалтерлік қызмет
Ашық есеп-қисап пен қаржылық тәртіпті жүйелеу.
Қызмет
Ақпараттық қолдау
Жобалардың нәтижесін дұрыс жеткізу және қоғаммен байланыс.
Сонымен қатар қорлар мен үкіметтік емес ұйымдар халықаралық гранттар мен мемлекеттік әлеуметтік тапсырыстарды алуға да белсенді түрде ұмтылады. Бұл бағытта да кәсіби кеңес пен әдістемелік қолдау маңызды.
БАҚ-пен байланыс және әлеуметтік роликтер
Қайырымдылық қорлары мен бұқаралық ақпарат құралдары арасындағы байланысты күшейту — сектордың көрінімділігін арттырудың маңызды тетігі. Мәтінде Ресей тәжірибесі мысал ретінде келтіріледі: қайырымдылық қорларының әлеуметтік роликтерін таратқан телеарналар белгілі бір салық түрінен босатылуы мүмкін.
Ал Қазақстанда әлеуметтік роликтерді орналастыруға қатысты салықтық жүктеме медиа үшін қосымша кедергі тудыруы ықтимал. Қауымдастық алдағы уақытта осы мәселені де көтеріп, тиісті ұсыныстар енгізуді мақсат етеді.
Қайырымдылық қаржысын тиімді бағыттау
Еліміздегі ірі компаниялар жыл сайын қайырымдылық шараларына қаржы бөледі. Дегенмен бөлінген қаржыны қай бағытқа жұмсау тиімді екенін анықтау әрдайым оңай емес. Көбіне қаражат жетім балалар үйлеріне бағытталады — бұл орынды әрі адамгершілікке сай қадам.
Алайда қоғамда ұзақ мерзімді әсер беретін өзге де маңызды бағыттар бар. Мәселен, жастардың білімін қолдау, сондай-ақ қоғамда өз орнын таба алмай жүрген әлеуметтік топтарды кәсіпке баулитын орталықтар ашу — әрі азаматтарға, әрі мемлекетке пайдалы.
Ұзақ мерзімді әсер беретін бағыттар
- Жасөспірімдер мен жастардың білім беру жобаларын қолдау.
- Әлеуметтік осал топтарды мамандыққа баулитын оқу-орталықтарын ашу.
- Қоғамға қайта бейімделуге көмектесетін жүйелі бағдарламаларды іске қосу.
Қайырымдылық саласын дамытуға қатысты жоспарлар көп. Ең маңыздысы — оларды кезең-кезеңімен жүйелеп, өлшенетін нәтижеге бағыттау.
Қорытынды ой
Қайырымдылық — қазақ қоғамының табиғи құндылықтарының бірі. Осы құндылықты заманауи талаптарға сай дамытудың жолы — ұйымдардың кәсібилігін арттыру, заңнамалық тетіктерді жетілдіру, ақпараттық қолдауды күшейту және қаржыны ұзақ мерзімді әлеуметтік әсері жоғары бағыттарға жұмылдыру.