Франциядағы салық жүйесіне тән ерекшелік - тікелей салық салудың төмен деңгейі мен жанама салықтардың жоғары деңгейі
Франция экономикасының жалпы көрінісі
Франция әлемдегі жоғары дамыған бес мемлекеттің қатарына кіреді. ЖІӨ көлемі бойынша ел АҚШ, Жапония және Германиядан кейін төртінші орында. Экономиканың маңызды бағыттарына ғылыми зерттеулер мен ақпараттық қызметтер, сондай-ақ жоғары деңгейде техникаландырылған өндіріс жатады.
Франция шетелдік тікелей инвестиция тарту жөнінен әлемде төртінші орында. Инвесторлар қаржы тұрақтылығын, ғылыми зерттеулердің сапасын және өндірістегі технологиялық артықшылықтарды ерекше жоғары бағалайды.
Сыртқы сауда байланыстары
Экспорт құрылымы
Франция экспортының басым бөлігі Еуропалық қауымдастық елдеріне бағытталады — 63%.
- Германия — 16%
- Ұлыбритания — 10%
- Испания — 9%
- Италия — 9%
- АҚШ — 8%
Импорт құрылымы
Импорт бойынша да негізгі серіктес — Еуропа қауымдастығы: 62%.
- Германия — 16%
- Бельгия – Люксембург — 11%
- Ұлыбритания — 8%
- АҚШ — 7%
Бюджет және негізгі қаржылық көрсеткіштер
Бюджет
- Кірістер
- 210 млрд доллар
- Шығыстар
- 240 млрд доллар
Сауда
- Экспорт
- 325 млрд доллар
- Импорт
- 320 млрд доллар
Салықтық түсімдердің ерекшелігі
Дамыған елдер ішінде Францияны айрықша ерекшелендіретін фактор — ЖІӨ құрамындағы салықтық түсімдердің жоғары үлесі және әлеуметтік қорларға аударымдардың ауқымдылығы.
Жанама салықтар
Жалпы бюджет кірістерінің 60%-ын береді. Оның ішінде ҚҚС үлесі — 45%.
Тікелей салықтар
Негізгі рөл жеке тұлғалардың табыс салығына тиесілі: жалпы түсімдердің шамамен 20%.
Қазіргі кезеңде Франция үкіметі салық саясатын қайта қарастырып, жұмыссыздық деңгейін төмендетуге бағытталған күрделі реформалық қадамдар жасауда.
Қаржы жүйесінің құрылымы
Францияның қаржы жүйесі көпсалалы құрылымымен ерекшеленеді. Ол жалпы бюджеттен, қазынашылықтың арнайы шоттарынан, біріккен бюджеттерден, арнайы қорлардан, жергілікті қаржылардан және мемлекеттік кәсіпорындардың қаржыларынан тұрады.
Қаржы ағымдарының үлестірімі
-
Мемлекеттік бюджет
47%
-
Жергілікті бюджет
9%
-
Әлеуметтік сақтандыру қоры
4%
-
Мемлекеттік кәсіпорындар
шамамен 4%
Мемлекеттік бюджет — мемлекеттің экономикалық және әлеуметтік саясатын сипаттайтын қаржы жүйесінің негізгі буыны.
Біріккен бюджеттердің рөлі
Мемлекеттік қаржылардың маңызды құрамдас бөліктерінің бірі — біріккен бюджеттер. Олардың құрамына ағымдағы қызметке қатысты кірістер мен шығыстар, инвестициялық шығыстар және оларды жабуға арналған арнайы ресурстар кіреді.
Біріккен бюджеттердің сальдосы жалпы бюджетте көрсетіледі. Егер олардың қаражаты жеткіліксіз болса, қажетті субсидиялар жалпы бюджеттен бөлінеді.
Мемлекеттік шығындар динамикасы
Франциядағы мемлекеттік қаржылардың дамуы көптеген елдердегідей бюджет шығындарының тұрақты өсуімен сипатталады. Ұлттық табыстағы мемлекеттік шығындардың үлесі жыл сайын артып, қазіргі уақытта шамамен 50%-ға жеткен.
2001–2015 жылдар: мақсаттар, реформалар және еңбек нарығы
2001–2015 жылдар аралығында Францияның даму жоспарлары экономикалық өсімді қолдау және жұмыспен қамтуды кеңейту сияқты міндеттермен байланысты болды. Соңғы жылдардағы үрдістердің бір бөлігі экстенсивті сипатта байқалып, бұл еңбекпен қамту ауқымын ұлғайтумен тікелей ұштасады.
Жұмыссыздықпен күрес
Макроэкономикалық өзгерістердің маңызды бағыты — жұмыссыздықты төмендету. 2002–2004 жылдары еңбекке жарамды халық ішіндегі жұмыссыздар үлесі 19,7%-дан 12,5%-ға дейін төмендеді.
Кәсіпкерлікті қолдау және салық жүктемесі
2004 жылдың қаңтарында мемлекет кәсіпкерлікті қолдау мақсатында бағдарлама жариялап, салық ауыртпалығын азайтуға басымдық берді. Негізгі мақсат — 2006 жылы салық жүктемесін ЖІӨ-нің 43,7%-ына дейін төмендету.
Қаржы министрлігінің деректеріне сәйкес, 2005 жылғы бюджет тапшылығы салықтардың төмендетілгеніне қарамастан бекітілген болжамнан төмен болды: тапшылық 205 млрд франктан аспады (ал 2004 жылдың соңында 215 млрд франк шамасында болуы мүмкін деген болжам болған).
2005 жылдың қаңтарында жарияланған үш жылдық жоспар Францияның 2006 жылы жылына 40 млрд франк көлемінде салықтық төлемдерді қысқарту арқылы бюджет тапшылығын төмендетуді көздеді. Бұл үдеріс 2006 жылы басталды.
Орта мерзімді өсу және бәсекеге қабілеттілік
Алдағы 15 жылда шаруашылық дамуы Батыс Еуропа аймақтарының жалпы даму үрдістеріне сәйкес жүргізіледі деген болжам бар. Осы кезеңде Францияның орташа жылдық өсім қарқыны кемінде 2,4–2,6% деңгейінде болуы тиіс.
Бұл мақсаттарға жету үшін жеке бизнесті қолдау, әсіресе бәсекеге қабілеттілікті арттыру маңызды. Франция еңбек нарығын тиімді реттеу жұмыссыздықты айтарлықтай төмендетуге мүмкіндік беретінін ертерек түсініп, қажетті шараларды іске асырып келеді.