Қазақша рефераттар

Енді материалды жинап, жүйелеу керек

Материалды жинау және жүйелеу

Енді материалды жинап, жүйелеу және жұмыстың құрылымын қалыптастыру қажет. Бұл екі кезең бір-бірімен тығыз байланысты: бір жағынан, тақырыпты іздеу барысында белгілі бір материалдар өздігінен жолығады; екінші жағынан, осы тақырыпқа қатысты жүргізілген ізденіс болашақта жаңа тақырыптардың тууына ықпал етеді.

Сондықтан материал іздеген кезде, ол дәл қазір сіздің тақырыбыңызға толық сәйкес келмесе де, бірден ысырып тастамаңыз. Қызықты деректерді жинап, жеке белгілеу әдетке айналса, келесі жұмыста ол уақытты үнемдейтін дайын қор болады.

Материал жинаудың бастау көзі — әдебиетті зерттеу

Материал жинаудың негізгі бастауы — арнайы әдебиетті зерттеу және тақырыпқа қатысты еңбектерді оқу. Көп жағдайда «жаңа» болып көрінген ойлар бұрыннан-ақ дәлелденіп, ғылыми айналымға енген болуы мүмкін. Сол себепті әдебиетті қарастырғанда, берілген сұраққа қатысты қандай зерттеулер барын анықтап, ең қажет кітаптар мен мақалалардың библиографиялық тізімін алдын ала құрастырған дұрыс.

Библиографияны жүргізудің өзегі

  • Қандай еңбектер бар екенін жүйелеу
  • Керекті кітаптар мен мақалалардың тізімін құру
  • Авторын, атауын, басылымын нақты көрсету
  • Кейін қайтып оралатындай етіп белгілеу

Жазба жүргізу: дәлдік пен ыңғайлылық

Жазбаны дәптерге ұзақ мәтін етіп түсіргеннен гөрі, карточкаға немесе бөлек жазбалар жүйесіне тіркеу тиімді. Әрбір факт, байқау, ой немесе салыстыру бойынша дереккөзді нақты көрсетіңіз: қайдан алынды, авторы кім, дәйексөз қай еңбектен алынған — бәрі анық жазылуы керек.

Маңызды қағида

Дәйексөзді көп көшіргеннен гөрі, өз ойыңызды және байқауыңызды қысқаша, мәнді етіп жазыңыз. Жоба нобайларын, қысқартылған белгілер мен таңбаларды қолдануға болады: бастапқыда сізге түсінікті жүйе жеткілікті, ал толық «әдеби» өңдеуді кейінге қалдырған жөн.

Нақты жоспар құру

Жұмыстың сапасы жоспардың айқындығына тікелей байланысты. Жоспар — өзгермейтін құжат емес: ол жұмыс барысында нақтыланып, мазмұнға қарай түзетіледі. Дегенмен бастапқы қаңқа міндетті түрде болуы керек.

Жоспардың тірек элементтері

  1. A Тақырып және соған сәйкес негізгі ұғымдарды анықтау.
  2. B Болжамды мазмұн құру: кейін ол тақырыпты толық ашатындай болып өзгеруі мүмкін.
  3. C Тақырыпқа жақын авторларды іріктеп, олардың еңбектер тізімін жасау және әдебиетті табу.
  4. D Тақырыпқа дәл келмейтін материалды да бөлек сақтап отыру: ол келесі ізденіске керек болуы ықтимал.

Ізденіс жұмысы белсенді әрі қарқынды жүргізілген сайын, сіздің бағытыңыз айқынырақ болып, нәтижеңіз де соғұрлым өнімді болады.