Java программалау тілі
Intranet-қосымшаларын әзірлеуге арналған құралдар мен тілдер
Intranet-қосымшаларды өңдеу үшін программалау құралдары мен тілдердің кең спектрі қолданылады. Төменде Intranet ортасында жиі кездесетін негізгі технологиялар берілген:
-
HTML
Web-құрылымын құруға арналған гипермәтін тілі.
-
VRML
Үшөлшемді сценаларды басқаруға арналған виртуалды шынайылық тілі.
-
Java
Таратылған ортада жұмыс істейтін қосымшаларды әзірлеуге арналған тіл және құралдар.
-
Сценарий тілдері
Интерактивті беттерді өңдеуге арналған сценарийлік мүмкіндіктер.
HTML гипермәтін тілі
HTML өңдеушілері екі негізгі міндетті шешті: гипермәтіндік мәліметтер базасының дизайнерлеріне құжаттарды құруға арналған қарапайым құрал ұсыну және сол құралдың мүмкіндігін кеңейтіп, қуатты ету.
Негізгі идея
Бірінші міндет құжатты сипаттайтын тег-модельді таңдау арқылы шешілді. Мұндай модель баспаға арналған құжаттарды дайындау жүйелерінде кеңінен қолданылған.
HTML жасалған кезде баспа құжаттары үшін тілдік стандарт ретінде SGML (Standard Generalised Markup Language) бар болатын және HTML осы стандартқа сүйеніп құрылды.
WWW жүйесінде интерпретациялау функциялары гипермәтіндік мәліметтер базасының сервері мен клиенті арасында бөлінеді: сервер контентті ұсынады, ал клиент (браузер) құжатты талдап, көрсетеді.
VRML виртуалды шынайылық тілі
HTML пайда болғаннан кейін виртуалды шынайылыққа жақын тіл қалыптасты. Осылайша VRML (Virtual Reality Markup Language) термині енгізілді, кейінірек мұндағы Markup сөзі кей еңбектерде Modelling ұғымымен алмастырылды.
VRML-дің алғашқы нұсқасы 1994 жылы SGI Open Inventor ASCII File Format (IFF) форматының негізінде пайда болды.
Желілік мүмкіндіктермен кеңейтілген IFF ішкі жиындары VRML базалық формасының іргетасына айналды.
Java программалау тілі
Java — таратылған ортаға арналып құрылған қосымшаларды әзірлеуге арналған қазіргі заманғы тіл. Ол бағдарламашылардан ұзақ дайындықты талап етпейтін, салыстырмалы түрде қарапайым объектілі-бағытталған тіл ретінде сипатталады.
Java синтаксисі С++ тіліне ұқсас. Тілге кіріктірілген қауіпсіздік механизмдері файлдық жүйеге зиянды кодтың енуіне кедергі келтіріп, қажетті қорғауды қамтамасыз етуге бағытталған.
Платформадан тәуелсіздік
Бағдарламаны әртүрлі ортада орындауға мүмкіндік береді.
Көпағымдылық
Бір уақытта бірнеше ағынмен жұмыс істеуді қолдайды.
Динамикалық жинақтау
Кодты жүктеу және орындау үдерістерін икемді етеді.
Java технологиясының негізгі бөліктері
- Java объектілі-бағытталған тілінде программалау.
- Мобильді Java байт-кодтарын өңдеу.
- JavaScript программалауы (веб-беттердің интерактивтілігі үшін).
Java ортасындағы программалау жүйесі компьютерлік платформаға арналған программаларды компиляциялауға мүмкіндік береді. Бұл жерде Java-программалардың басты ерекшелігі — қауіпсіздікті және таратылған жүйелерді қамтамасыз ететін механизмдерді қолдану.
WWW және апплеттер
Мобильді Java байт-кодтар тұжырымдамасы арнайы WWW ортасында қолдану үшін әзірленді. HTML гипермәтіндік тіліндегі апплеттерді қолдану үшін апплеттің атын анықтайтын APPLET тегі енгізілді.
HTML құжатты браузер өңдейді: алдымен құжат сұралады, мазмұны талданады, ал егер APPLET тегтері болса — апплеттер жүктеледі. Осыдан браузердің бір уақытта байт-код интерпретаторы ретінде де қолданылатыны байқалады.
Java үшін визуалды әзірлеу құралдары
- Sun: JavaWorkShop
- Symantec: Symantec Café (Windows 95/Windows NT)
- Borland: Latte
- Microsoft: Visual J++
JavaScript тілі
JavaScript тілі Netscape компаниясымен HTML беттерін интерактивті ету үшін әзірленді. Ол объектілі-бағытталған мүмкіндіктері бар тіл және Netscape Navigator ортасындағы объектілерге (терезе, форма, форма өрістері, жұмыс аймағының элементтері және т.б.) сүйенеді.
JavaScript көмегімен локалды анықтамалық жүйесі бар және графикасы бар көптерезелі интерфейсті ұйымдастыруға болады. Сондай-ақ бірнеше функционалдық мүмкіндіктерді іске асыруға мүмкіндік береді: жаңа терезе ашу, калькулятор логикасын жазу, мәтінді өңдеу сияқты әрекеттер.
CGI шлюздік интерфейсі
CGI (Common Gateway Interface) спецификациясын NCSA тобы ұсынды. CGI интерфейсі WWW мүмкіндіктерін кеңейту үшін әзірленді және сервер мен сыртқы бағдарламалардың байланысын ұйымдастырудың салыстырмалы түрде қарапайым тәсілін береді.
HTTP хаттамасында сипатталған кіру әдістері CGI-ді жүзеге асыруда маңызды рөл атқарады.
Web-серверлердің қолданбалы интерфейстері
Web-сервердегі адрес кеңістігінде функционал көбіне динамикалық кітапханалар түрінде жүзеге асырылады (Windows-та — DLL, UNIX-текте — ортақ объектілер). Netscape және Microsoft өз серверлері үшін арнайы кеңейтілім API-ларын ұсынды: Internet Information Server үшін — ISAPI, ал Netscape сервері үшін — NSAPI.
ISAPI: кіріс нүктелері
- GetExtensionVersion — кеңейтілім нұсқасының нөмірін алу.
- HttpExtensionProc — кеңейтілімнің негізгі процедурасы (main) эквиваленті.
HttpExtensionProc ішіндегі ақпарат әдетте бір параметр арқылы беріледі.
ISAPI: негізгі функциялары
- GetServerVariable — атауы бойынша қосымша ақпарат сұрау.
- ReadClient — HTTP-сұраныстан ақпарат оқу.
- WriteClient — ақпаратты HTTP-клиентке жіберу.
- ServerSupportFunction — сервер мен процесс күйі туралы ақпарат қайтару.
NSAPI ерекшеліктері
NSAPI интерфейсі ISAPI-ға ұқсас, бірақ сервер конфигурациясымен тығыз байланысқан және құрылымы күрделірек. NSAPI-дің әрбір функциясы Netsite конфигурациясының объектілі мәліметтер базасында сипатталуы қажет.
NSAPI параметр блоктары HTML-формаларындағы айнымалыларды беруге ұқсас name=value жұптарына негізделеді.
Мәліметтер базасына қол жеткізу: JDBC интерфейсі
Sun Microsystems құрамындағы JavaSoft бөлімі 1996 жылдың басында Java тілінде жазылған қосымшалардың платформадан тәуелсіз түрде мәліметтер базасына қосылуын қамтамасыз ететін JDBC қолданбалы программалау интерфейсін құрды.
Бұл интерфейсте драйверлерді басқару функциялары автоматты түрде компьютер жадына қажетті JDBC-драйверлерін жүктеп, қосымшалардың әртүрлі мәліметтер базаларымен өзара әрекеттесуін ұйымдастырады.