Қазақша рефераттар

Зерттеуші компаниялар және фирмалар

Маркетингтік зерттеулердің мәні

Маркетингтік зерттеулер — компанияның басқарушылық шешімдерін дәл әрі негізді қабылдауы үшін, алға қойылған маркетингтік міндеттерге сәйкес ақпаратты жинау, өңдеу, талдау және нәтижелер бойынша қорытынды ұсынып, ұсыныстар беру үдерісі.

Неге маңызды?

Нарықтағы белгісіздікті азайтады, тәуекелді төмендетеді және стратегияны дерекке сүйеніп түзетуге мүмкіндік береді.

Нені береді?

Тұтынушыны терең түсіну, нарық мүмкіндігін көру, бәсекені бағалау және өнім мен коммуникацияны оңтайландыру.

Негізгі міндеттері

Маркетингтік зерттеулердің міндеттері кең ауқымды. Олар компанияның нарықтағы орнын айқындаудан бастап, тұтынушының талғамын анықтауға дейінгі маңызды бағыттарды қамтиды.

  • Бәсекелік позиция

    Фирманың нарықтағы орны мен бәсекелестердің күшті/әлсіз тұстарын анықтау.

  • Өткізу және баға саясаты

    Баға деңгейін, жеңілдіктерді, арналарды және сатуды ынталандыру тәсілдерін бағалау.

  • Нарыққа жылжыту

    Жарнама, PR және басқа коммуникациялардың тиімділігін талдау.

  • Тұтынушы мінез-құлқы

    Таңдау өлшемдері, сатып алу мотивтері, адалдық және қанағаттану факторларын зерттеу.

  • Нарық әлеуеті

    Сыйымдылық, өсу динамикасы және даму мүмкіндіктерін бағалау.

  • Макроорта және трендтер

    Экономика, реттеу, әлеуметтік өзгерістер және технологиялық факторларды талдау.

Қазақстандағы тәжірибе және нарық

Маркетингтік зерттеулерді кәсіпорындар екі жолмен жүргізеді: маманданған консалтингтік агенттіктерге тапсырыс беру арқылы немесе өздерінің маркетинг бөлімдерінің күшімен. Қазақстанда мұндай қызмет ұсынатын компаниялар аз емес: БРИФ әлеуметтік және маркетингтік зерттеулер агенттігі, Gallup Media Asia, Amer-Nielsen, BISAM, Cessi Kazakhstan, Sange Research, IGM, Комкон-2 Еуразия, Эксперт Консалт және басқа ұйымдар.

Нарық ерекшелігі

Қаржылық мүмкіндігі бар кәсіпорындар зерттеулерге жиі тапсырыс береді. Дегенмен, отандық компаниялардың бір бөлігі зерттеулердің қажеттілігін әлі толық түсіне бермейді. Соның салдарынан Қазақстандағы көптеген тапсырыстардың елеулі үлесі шетелдік компанияларға тиесілі.

Баға деңгейі

Қазақстанда зерттеу құны Ресейге қарағанда орта есеппен 1,5–2 есе төмен.

Еуропамен салыстыру

Еуропадағыдан шамамен 5–10 есе төмен болуы мүмкін.

Қолданылуы

Соған қарамастан, зерттеулер ұйымдарда жеткілікті деңгейде кең қолданылмай отыр.

Бағаға мысал (салыстырмалы)

Шоколад тұтыну талғамдарын сауалнама арқылы зерттеу (750 адам, 40 минуттық сұхбат) құны елдер бойынша айтарлықтай өзгереді.

Жапония
$63 000
АҚШ
$62 700
Батыс Еуропа
$36 000
Орталық Еуропа
$14 000
Қазақстан
$10 000

Ескертпе: көрсеткіштер мәтіндегі мысалға сүйеніп берілді және жобаның әдістемесіне, үлгі көлеміне, өңірге және агенттік деңгейіне қарай өзгеруі мүмкін.

Қазақстандағы зерттеу қызметтері: негізгі бағыттар

Төмендегі кесте Қазақстандағы агенттіктер жүргізетін зерттеу бағыттарын және олардың практикалық нәтижелерін жинақтайды.

Зерттеу түрі Компаниялар Нәтижелері
Тұтынушы мінез-құлқы; нарық және бәсекелестік орта BISAM Central Asia, БРИФ, IGM, Комкон-2 Еуразия, Эксперт Консалт Маркетинг стратегиясын жасау, нарық мүмкіндігін бағалау, мақсатты нарықты таңдау, тұтынушы талғамын талдау
БАҚ мониторингі және аудиторияны өлшеу Gallup Media Asia, Комкон-2 Еуразия, BISAM Central Asia Жарнама жоспары мен стратегиясын әзірлеу, БАҚ рейтингін бағалау, тиімді арналарды таңдау, жарнамалық салымдардың тиімділігін анықтау
Өнімді зерттеу және бренд BISAM Central Asia, БРИФ, IGM, Комкон-2 Еуразия, Эксперт Консалт, Аль-Куат орталығы Сауда маркасын позициялау, өнімнің тұтынушы талғамына сәйкестігін бағалау, ассортимент, өткізу және тауар қозғалысы стратегияларын жасау
Бөлшек сауда, өткізу жүйесі және дистрибьюция BISAM Central Asia, БРИФ, Amer-Nielsen Нарықтағы орынды және бәсекелес позициясын анықтау, сатуды болжау, дистрибьюция тиімділігін бағалау
Нарықтың даму тенденциялары және сипаттамалары BISAM Central Asia, БРИФ, Комкон-2 Еуразия Нарықтың монополиялану деңгейін, нарық үлесін және бәсекелік күрес стратегияларын анықтау
Басқару консалтингі; өткізу саясаты; реинжиниринг IGM Оңтайлы бизнес-үдерістерді, тиімді тауарлық және өткізу саясатын қалыптастыру
Инвестициялық консалтинг; бизнес-жоспар; франчайзинг IGM, Эксперт Консалт Бизнесті кеңейту немесе жаңасын құру мүмкіндіктерін бағалау, инвестиция және франчайзингтің тартымды схемаларын әзірлеу
Директ-маркетинг; клиенттерді таңдау; ынталандыру бағдарламалары АзияДирект, AVANPOST Мақсатты тұтынушыларды іріктеу, жаңа клиенттер тарту, сату көлемін ұлғайту; семплинг, промоакциялар сияқты ынталандыру шараларын ұйымдастыру

Әдістемелік негіз және ақпараттың рөлі

Маркетингтік зерттеулерде статистика, эконометрия, математика, әлеуметтану және психология сияқты ғылымдардың әдістері кең қолданылады. Маркетингтік шешім қабылдауда ақпарат өте маңызды: дерек дұрыс жиналып, құрылымдалып, мақсатқа сай талданғанда ғана құндылық береді.

Екінші ретті (қайталама) мәліметтер

Екінші ретті мәліметтер — маркетингтік зерттеудің ағымдағы мақсатынан бөлек, бұрын басқа мақсатпен жиналған ақпарат.

Артықшылықтары

  • Қолжетімді және салыстырмалы түрде арзан (салалық материалдар, мерзімді басылымдар және т.б.).
  • Бастапқы дерекке қарағанда жылдамырақ жиналады.
  • Көп жағдайда сенімді, өйткені ресми немесе тұрақты дереккөздерден алынады.

Кемшіліктері

  • Ескіруі мүмкін, себебі басқа жағдайда және басқа уақыт үшін жиналған.
  • Жалпы сипатта болып, нақты зерттеу мақсатына дәл келмеуі ықтимал.

Екінші ретті ақпаратқа сүйенетін зерттеулер кабинеттік зерттеулер деп аталады.

Ішкі дереккөздер

Пайда туралы есеп, бухгалтерлік және қаржылық есептер, баланс, өткізу көрсеткіштері, шот-фактуралар, қорлар есебі.

Сыртқы дереккөздер

Мемлекеттік басылымдар, статистикалық анықтамалар, газеттер мен журналдар, кітаптар, консалтинг және жарнама агенттіктерінің есептері.

Қайталама мәліметтер әртүрлі мақсатпен жиналатындықтан, оларды қолданар алдында өзектілігі мен нақтылығы мұқият тексерілуі тиіс.

Бастапқы мәліметтер

Бастапқы ақпарат — нақты зерттеліп отырған мәселені шешу үшін жаңадан жиналатын дерек. Мұндай зерттеулер далалық зерттеулер деп аталады.

Ерекшелігі

Бастапқы дерек көбірек шығынды, уақытты және еңбекті қажет етеді, бірақ мақсатқа дәл келетін нақты ақпарат береді.

Талап

Дерек жинауды бастамас бұрын әдістеме, үлгі, құралдар және мерзімдер анықталған арнайы жоспар жасалуы қажет.

Қорытынды идея

Ақпарат — маркетингтік шешімнің тірегі. Ол дұрыс жиналып, сапалы талданған жағдайда ғана стратегия мен тактиканы нақтылауға мүмкіндік береді.