Төртінші бөлімінде Маршруттың қосымша нұсқасы
Белсенді туризмде маршруттың сәтті әрі қауіпсіз өтуі көбіне туризм техникасы мен туризм тактикасын дұрыс түсініп, сауатты қолдануға байланысты.
Туризм техникасы
Туризм техникасы — туристік маршрутта кездесетін табиғи және жасанды кедергілерден өту әдістерінің жиынтығы. Сонымен бірге ол сол әдістерге сәйкес құрал-жабдықтарды дұрыс пайдалану және қауіпсіздікті қамтамасыз ету дағдыларын қамтиды.
Турист білуі тиіс негізгі талаптар
- Баратын маршруттың ерекшеліктерін алдын ала анық білу.
- Кедергілерден өту әдістерін нақты меңгеру және тұрақты жаттығу.
- Маршрутқа қажетті жабдықтарды толықтырып, дайындап шығу.
Туризм тактикасы
Туризм тактикасы — қойылған мақсатқа жету үшін адам күші, қаржы, жабдық, уақыт және басқа ресурстарды мүмкіндігінше үнемдеп жұмсай отырып, қауіпсіздіктің қажетті деңгейін қамтамасыз ететін шаралар мен әрекеттер жүйесі. Яғни тактика — маршрут бойымен өтуге қажет құралдар мен әрекеттердің үйлесімді жоспары.
Тиімділік
Ресурстарды орынды жоспарлау: күш, уақыт, қаржы және жабдық.
Қауіпсіздік
Тәуекелді алдын ала бағалау және қорғаныс шараларын қолдану.
Ұйымдастыру
Топтың жұмысы, байланыс, тәртіп және рөлдердің айқындығы.
Жорық күрделілігі және бағалау көрсеткіштері
Туристік саяхаттың техникасы мен тактикасы жорықтың қиындығына тікелей байланысты. Жалпы туристік жорықтар күрделілік деңгейі бойынша 6 дәрежеге бөлінеді. Күрделілік деңгейі келесі үш классификациялық көрсеткіш арқылы анықталады:
Маршрут ұзақтығы
Жорықтың жалпы күн саны мен ұзақтығы.
Маршрут қашықтығы
Жүріп өтетін арақашықтықтың көлемі.
Техникалық күрделілік
Кедергілер саны мен сипаты, өтудің әдістемелік қиындығы.
Белсенді туризмнің тактикалық құжатының құрылымы
Белсенді туризмде тактикалық жоспарлау құжаты — жорық барысында қолданылатын ресурстарды, сондай-ақ туристердің қауіпсіздігін қамтамасыз ететін шаралар мен құрал-жабдықтарды жүйелі түрде сипаттайтын құжат.
1-бөлім. Маршрутты таңдау негіздемесі
Маршрутты таңдаудың себептері мен критерийлері көрсетіледі: қауіпсіздік, танымдылық, қиындық деңгейі, ұзақтылық.
2-бөлім. Маршрут «ниткасы» және жүріс графигі
Маршруттың өту желісі (ниткасы) және қозғалыс графигі беріледі. Жүріс графигінің екі түрі қолданылады: жоспарланған және нақты (орындалған).
Нақты жүріс графигінде маршруттың арақашықтығы, уақыт мөлшері, жолдың сипаты және қауіпті учаскелердің сипаттамасы көрсетіледі.
3-бөлім. Қашықтық пен уақыттың толық сипаттамасы
Маршрут кезеңдерінің арақашықтығы мен уақыт көрсеткіштері егжей-тегжейлі баяндалады.
4-бөлім. Қосымша (баламалы) нұсқа
Негізгі бағытқа балама маршрут ұсынылады. Қосымша нұсқа әдетте негізгі бағытқа қарағанда жеңілірек болуы тиіс.
5-бөлім. Топ құрамы және туристер саны
Маршрутқа шығатын туристердің саны және олардың жалпы құрамы көрсетіледі.
6-бөлім. Қызмет көрсететін топтың сипаттамасы
Туристік топтың сандық және сапалық құрамы мына факторларға тәуелді: туризм түрі, маршрут қиындығы, аумақтың ерекшеліктері және туристер саны. Қызмет көрсететін құрамға әдетте гид, инструктор, сірдар, аспаз, медбике кіруі мүмкін.
7-бөлім. Азық-түлік жоспары
Тәуліктік рацион, тасымалдау ерекшелігі және қор мөлшері белгіленеді.
8-бөлім. Топтық құрал-жабдықтың сипаттамасы
Қауіпсіздік пен тұрмыстық қажеттіліктерді қамтамасыз ететін топтық жабдықтардың тізімі және қолдану ерекшеліктері беріледі.