Аралық соттың шешiмi жазбаша нысанда баяндалады және оған аралық соттың құрамына кiретiн судьялар, соның iшiнде айрықша пiкiрi бар аралық судья қол қояды
Аралық сот шешімінің нысаны және міндетті деректері
Аралық соттың шешімі жазбаша нысанда баяндалады және оған аралық сот құрамына кіретін судьялар, соның ішінде айрықша пікірі бар аралық судья қол қояды.
Шешімде міндетті түрде көрсетілетін мәліметтер
- Шешім қабылданған күн.
- Қазақстан Республикасының «Аралық соттар туралы» заңының 21-бабына сәйкес айқындалған іс қарау орны.
- Аралық соттың құрамы және оны құру тәртібі.
- Дау тараптарының атауы, өкілдерінің тегі, аты-жөні, лауазымы және өкілеттіктері.
- Аралық сот құзыретінің (компетенциясының) негіздемесі.
- Талапкердің талаптары, жауапкердің қарсылықтары және тараптардың ұсыныстары.
- Іске қатысушылардың уәждерінің, өтініштерінің, өтінімдерінің және түсініктемелерінің мәні.
- Аралық сот анықтаған мән-жайлар, сол мән-жайларға қатысты тұжырымдар негізделген дәлелдемелер және шешім қабылдауда басшылыққа алынған Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілері.
Қарарлық бөлік және шешімді тараптарға тапсыру
Шешімнің қарарлық бөлігінде әрбір мәлімделген талап-арыз талабы бойынша қанағаттандыру немесе қанағаттандырудан бас тарту туралы қорытындылар көрсетілуге тиіс.
Шығыстар
Дауды аралық сотта шешуге байланысты шығыстардың жалпы сомасы және олардың тараптар арасында бөліну тәртібі айқын жазылады.
Орындау тәртібі
Қажет болған жағдайда, қабылданған шешімді орындаудың мерзімі мен тәртібі көрсетіледі.
Тараптарға жеткізу
Шешім қабылданғаннан кейін әрбір тарапқа осы талаптарға сәйкес рәсімделген шешімнің бір данасы тапсырылады немесе жіберіледі.
Шешімнің заңдылығы мен негізділігі
- Аралық соттың шешімі заңды және негізді болуға тиіс.
- Аралық сот шешімді тек аралық сот отырысында зерттелген дәлелдемелерге ғана негіздейді.
Қосымша шешім қабылдау тәртібі
Егер тараптар өзгеше уағдаласпаса, тараптардың кез келгені аралық соттың шешімін алғаннан кейін он күн ішінде іс қарау барысында мәлімделген, бірақ шешімде көрсетілмей қалған талаптарға қатысты қосымша шешім қабылдауды сұрап, сол аралық сотқа жүгіне алады. Бұл туралы екінші тарап алдын ала хабардар етілуге тиіс.
Қарау мерзімі және нәтиже
- Дауды шешкен аралық соттың құрамы өтінішті алғаннан кейін он күн ішінде қарауға тиіс.
- Нәтижесінде: шешімнің құрамдас бөлігі болып табылатын қосымша шешім немесе өтінішті қанағаттандырудан бас тарту туралы ұйғарым қабылданады.
Аралық сотта іс қарауды тоқтату
Аралық сот төмендегі жағдайлардың бірі болғанда, іс қарауды тоқтату туралы ұйғарым шығарады.
- Талапкер талаптан бас тартады, ал жауапкер дауды мәні бойынша шешуге заңды мүддесіне байланысты тоқтатуға қарсылық білдірмейді.
- Аралық сот дауды қарауға өз құзыреті жоқ деп ұйғарым шығарады.
- Сол тараптар арасында, сол нысана және сол негіздер бойынша құзыретті соттың немесе аралық соттың заңды күшіне енген шешімі бар.
- Тараптар аралық сотта іс қарауды тоқтату туралы келісімге келеді.
- Іс қараудың тарапы болып табылатын заңды тұлға таратылған.
- Іс қараудың тарапы болып табылатын жеке тұлға қайтыс болған (қайтыс болды деп жарияланған) немесе хабарсыз кеткен деп танылған.
- Талапкер талап қоюдан бас тартады және аралық сот бұл бас тартуды қабылдайды.
Аралық сот шешіміне шағым жасау және күшін жою негіздері
Тараптар аралық соттың шешіміне Қазақстан Республикасының азаматтық іс жүргізу заңнамасында белгіленген тәртіппен құзыретті сотта шағым жасай алады. Алайда шешімнің күшін жою туралы өтініш тек заңда көзделген нақты негіздер болғанда ғана қанағаттандырылуы мүмкін.
Күшін жоюды негіздеуі мүмкін жағдайлар
- Аралық келісім Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген негіздер бойынша жарамсыз.
- Шешім аралық келісімде көзделмеген дауға қатысты шығарылған, оның шарттарына сәйкес келмейді немесе келісім шегінен шығатын мәселелерді қамтиды.
- Дау аралық соттың ведомстволық қарауына жатпайды.
- Аралық соттың құрамы немесе іс қарау тәртібі аралық сотта іс қарау туралы заңнама талаптарына сәйкес келмейді.
- Тарап аралық судьялардың сайлануы (тағайындалуы), отырыстың уақыты мен орны туралы тиісінше хабарланбаған немесе басқа себептермен өз түсініктемелерін бере алмаған.
- Шешім Қазақстан Республикасының заңдылық қағидаттарына және жариялылық тәртібіне қайшы.
Жекелеген бөлігін ғана күшін жою мүмкіндігі
Егер аралық келісіммен қамтылатын мәселелер жөніндегі қаулыларды қамтылмайтын мәселелер жөніндегі қаулылардан бөліп көрсету мүмкін болса, шешімнің тек аралық келісімде қамтылмайтын бөлігінің күші жойылуы мүмкін.
Күші жойылғаннан кейінгі салдар
- Шешімнің күші жойылған жағдайда, тараптардың кез келгені аралық келісімге сәйкес аралық сотқа қайта жүгіне алады.
- Алайда шешім аралық келісімнің жарамсыздығы салдарынан, не келісімде көзделмеген дауға қатысты (немесе келісім шарттарына сай келмей) қабылданғандықтан толық немесе ішінара күшін жойса, тиісті дау аралық сотта одан әрі қарауға жатпайды.
Еске салу
Бұл материал ақпараттық мақсатта берілген. Нақты іс бойынша қолданылатын құқықтық нормалар мен рәсімдер істің мән-жайына байланысты өзгеруі мүмкін.