Тағамның құрамы, энергиялық қуаты
Дене температурасын реттеу
Дене температурасын тұрақты ұстау — зат алмасу үдерістері мен күнделікті өмір салтына тығыз байланысты маңызды физиологиялық жүйе. Ағзаның жылу түзуі мен жылу беруі тағамнан алынатын энергияға, қозғалыс белсенділігіне және қоршаған орта жағдайына қарай өзгеріп отырады.
Негізгі қоректік заттар және алмасу
Май, ақуыз, көмірсу, сондай-ақ тұздар мен су және минералдық заттардың алмасуы тағамның құрамына, ағзаның жалпы жағдайына және адамның жасына сәйкес жүреді. Қоректік заттардың мөлшері қоршаған ортаның қасиеттері мен жағдайына да тәуелді.
- Ақуыз — тіндердің жаңаруына және ферменттік үдерістерге қажет.
- Май — ұзақ мерзімді энергия қоры және жылу алмасуға ықпал етеді.
- Көмірсу — күнделікті белсенділікке жылдам энергия көзі.
- Су, тұздар, минералдар — су-тұз теңгерімі мен жасушалық алмасудың негізі.
Энергия алмасуы және күн тәртібі
Энергия алмасуы ағзаның тәулігіне жұмсайтын қуат мөлшеріне, тамақтану тәртібіне және еңбек пен жұмыстың ерекшелігіне сәйкес қалыптасады. Сондықтан тағамның құрамы мен энергиялық құндылығы өмір салтына сай болуы қажет.
Назарда ұстаңыз
Белсенділік артқан сайын энергия қажеттілігі өседі; ал тыныш режимде — артық калория ағзада қор ретінде жиналуы мүмкін.
Витаминдер және олардың маңызы
Витаминдер ағзаның қорғаныс қабілетін күшейтіп, иммунитеттің қалыптасуына көмектеседі және жұмыс қабілетін арттыруда маңызды рөл атқарады. Олар зат алмасу үдерістерін реттеп, көптеген жүйелердің үйлесімді қызметін қолдайды.
Сырқаттан қорғау
Витаминдер ағзаның сыртқы әсерлерге төзімділігін арттырып, аурулардың алдын алуға ықпал етеді.
Иммунитетті қалыптастыру
Иммундық жауаптың тиімді болуы үшін дәрумендердің жеткілікті болуы маңызды.
Жұмыс қабілетін арттыру
Қалыпты витаминдік қамтамасыз етілу шаршауды азайтып, күнделікті өнімділікті қолдауға көмектеседі.
Тәуліктік мөлшер
Витаминдердің тәуліктік қажеттілігі адамның жасына байланысты өзгереді. Сондықтан рационды жас ерекшелігіне, белсенділік деңгейіне және жалпы денсаулық жағдайына сай жоспарлаған дұрыс.