Емшекте баласы бар әйелдердің маскүнемдігі тіпті өрескелдік
Ішімдіктің адамға келтіретін зияны
Арақ-шараптың адамға келтіретін зиянын толық есептеп шығару қиын. Ішімдікке үйір адам отбасы үшін де, қоғам үшін де ауыр салдарға ұшырайды: отбасында береке кетеді, қызметте абыройы төмендейді, ағайын-туыс пен көрші-қолаң арасында беделі жоғалады. Мұндай адамдар түрлі ауруларға да жиі шалдығады.
Алкоголь туралы жалған түсінік
«Ішімдік жыныс сезімін күшейтеді, жыныстық қатынас уақытын ұзартады, жыныстық қызметке пайдалы әсер етеді» деген түсінік кездеседі. Алайда шын мәнінде бұл — алдамшы әсер. Уақытша «созылғандай» көрінетін жағдайлар кейін жыныстық әлсіздікке ұласады.
Дәрігерге жап-жас ер адамдардың жыныстық мәселемен жиі келуінің себептерінің бірі — маскүнемдік. Алкоголь жыныс мүшелерін әлсіретіп, ақырында ер адамды белсіздікке (импотенцияға) алып келуі мүмкін. Өкінішке қарай, мұның арақтан екенін кейде ерлі-зайыптылардың өзі де аңғара бермейді.
Негізгі ой: алкоголь «пайдалы» көрінетін әсерімен адастырады, ал ұзақ мерзімде жыныстық денсаулықты әлсіретеді.
Дене мүшелеріне және мінез-құлыққа әсері
Арақ-шарапты мөлшерсіз ішкен адамның бүйрегі мен бауыры, жүрегі мен жүйке жүйесі әртүрлі қауіпті ауруларға шалдығуы мүмкін. Ішімдік мінезді де өзгертеді: адам қызбалыққа салынып, инабаттылықты ұмытып, дөрекілік көрсетуі ықтимал.
Қызбалық пен нәпсіқұмарлықтың салдарынан маскүнемдер жыныстық жолмен берілетін ауруларға да жиі ұшырайды.
Алкоголь — жүйке уы
«Алкоголь — жүйке уы» деуі бекер емес: ол ағзаға тез таралып, орталық жүйке жүйесін улап, қоректену процестерін бұзады.
Ұрпақ саулығына төнетін қауіп
Үнемі ішімдік ішетін адамның ұрық жасушалары (сперматозоидтар) азайып, олардың пішіні өзгереді. Бұл — ұрпақ өрбітуге тікелей әсер ететін ауыр белгі.
Маскүнем әйелдерден туған балалардың едәуір бөлігі өмірінің алғашқы айларында шетінеуі мүмкін. Мұндай қайғылы жағдайларға нәресте миындағы ісікті сырқаттар себеп болуы ықтимал.
Емізулі ана үшін ерекше ескерту: емшекте баласы бар әйелдерге арақ түгілі, сыра ішуге де болмайды. Ана сүтімен енген алкоголь баланы тынышсыздандырып, ұйқысын бұзады және ақыл-ойының жетілуіне кедергі келтіреді.
Салауатты өмір — өмір заңы
Ішімдіктің зияны мол екенін түсінген отбасы бұл шындықты естен шығармауы тиіс. Талай адамның түбіне жеткен ішімдік талай жанды азапқа салды. Соған қарамастан «арақ ішу — дәстүр» дейтіндер де табылып қалады. Алайда бұл зиянды әдет халық санасынан біртіндеп жоғалып, кейінгі ұрпақтың өмірлік ұстанымына айналмауы керек.
Қорытынды қағида: өмір өлшемі — салауаттылық; салауаттылық — өмір заңы. Салауатты өмір салтын ұстанбай, өмірге қажетті игілікке толық қол жеткізу қиын.
Адамның үйлесімді дамуына жағдай жеткілікті: өнермен, спортпен айналысуға, пайдалы әдеттер қалыптастыруға болады. Бұл жан дүниені байытып, өмірді мәнді етеді. Демек, арақсыз, есірткісіз, темекісіз — әрі мазмұнды, әрі мәдениетті өмір сүруге әбден болады.
Алдамшы құмарлықтан бас тартып, өзін-өзі билей білу — ізгі қасиет пен үлкен парасаттың белгісі.
Тәуелділік қалай қалыптасады
Ішімдікке үйір болып туатын адам жоқ, маскүнемдік тұқым қуаламайды. Көбіне оған дастарқан басындағы ретсіз отырыстар, даңғаза көңіл көтеру, айналадағы орта әсер етеді. Сондықтан алдын алу — әркім үшін маңызды.
Маскүнемдіктің артында жеке адам мен отбасының тағдыры тұр. Оның ауыр зардабы жақынды да, бейтанысты да бейжай қалдырмайды. Теріс жолға түскен адамға білікті әрі дұрыс бағыт беретін ақылшы, жанашыр қолдау қажет: ол ішімдіктің әкелген дағдарысын түсіндіріп, адамның көзін жеткізе білуі тиіс.
Әлеуметтік және еңбек салдарлары
- Денсаулықты бұзады, отбасы берекесін шайқалтады, адамды әл-қуат пен ерік-жігерден айырады.
- Жұмысқа салғырт қарауға, еңбек өнімділігінің төмендеуіне, өндіріс пен көлікте ақаулы өнім шығаруға, себепсіз кешігуге және апатқа ұрынуға әкеледі.
- Принципсіздік туғызып, сыбайластыққа, тамыр-таныстыққа және қылмысқа итермелеуі мүмкін.
Тек арақ емес: темекі мен есірткінің қаупі
Зиян тек арақ-шараптан ғана келеді десек, қателесеміз. Қазіргі кезде кең тараған темекі шегудің зияны да аз емес. Тіпті темекі егістігінде (плантациясында) жұмыс істейтін қыз-келіншектердің бала көтермей қалу қаупі туралы да айтылады.
Есірткіге тәуелділік пен темекіқұмарлықтың салдары да ауыр: наркотикалық заттарды қолдану жарымес, мүгедек, аурушаң сәбилердің дүниеге келу қаупін арттырады.
Алдын алудың өзегі: уақытты сырахана мен мейрамхана маңында өткізіп, ішімдікке бейім ортаға еріксіз кіріп кетуге жол бермеу; бос уақытты пайдалы іспен алмастыру.