АУДИТ ҚЫЗМЕТІНІҢ САПАСЫН БАҚЫЛАУ
Кіріспе
Аудит Қазақстанда 80-жылдардың соңында пайда болды. Дәл осы кезеңде аудиторлық ұйымдар өз қызметінің алғашқы қадамдарын жасады. 1993 жылы «Аудиторлық қызмет туралы» алғашқы Заң қабылданып, аудиттің құқықтық негізі ресми түрде бекітілді. Содан бері аудит қаржы нарығында өз орны бар институт ретінде қалыптасып, өзінің қажеттілігін тәжірибе жүзінде дәлелдеді.
Экономикалық контекст
Қазақстанның әлемдегі бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясында елдің дамуында жаңа серпіліс жасау үшін ашық әрі бәсекеге қабілетті нарықтық экономика шешуші негіз екені атап өтіледі. Бұл мақсатқа жетудің негізгі басымдығы — әлемдік экономикаға табысты кірігу.
Осыған байланысты бухгалтерлік есеп, қаржылық есептілік және аудит жүйесін бара-бар дамыту ерекше өзектілікке ие. Себебі олардың ортақ мақсаты — басқарушылық шешімдер қабылдау үшін мүдделі пайдаланушыларды сенімді экономикалық ақпаратпен қамтамасыз ету.
Неліктен аудит жүйесін реформалау маңызды?
- Қазақстанның әлемдік экономикаға кірігуін жеделдету.
- Шетелдік инвестициялардың ағынын ұлғайту үшін сенімді қаржылық ақпарат инфрақұрылымын күшейту.
- Халықаралық нарықтарда қазақстандық ұйымдардың бәсекеге қабілеттілігін арттыру.
- Қор нарығын жандандыру және ашықтықты күшейту.
Аудиторлық қызметке сұраныс неден туындайды?
Отандық және әлемдік тәжірибе көрсеткендей, аудиторлық қызметтерге мұқтаждық бірқатар объективті факторларға байланысты қалыптасады:
- Ақпаратты пайдаланушылармен (меншік иелері, инвесторлар, кредит берушілер) жанжал жағдайында әкімшілік тарапынан бұрмаланған ақпарат беру тәуекелі.
- Қабылданған шешімдердің салдары ақпарат сапасына тікелей тәуелді болуы.
- Ақпаратты кәсіби деңгейде тексеру үшін арнайы білімнің қажеттілігі.
- Пайдаланушылардың ақпарат сапасын бағалау үшін бастапқы дереккөздерге толық қол жеткізе алмауы.
Осы алғышарттардың барлығы тиісті дайындығы, біліктілігі, тәжірибесі және кәсіби қызмет көрсетуге заңды рұқсаты бар тәуелсіз сарапшыларға қоғамдық сұраныстың қалыптасуына алып келді. Расталған (тексерілген) ақпарат нарық қатысушыларының тиімді жұмыс істеуіне көмектесіп, экономикалық шешімдердің ықтимал салдарын бағалау мен болжауға мүмкіндік береді.
Аудиторлық дәлелдемелер және кәсіби қағидаттар
Аудит жүргізу барысында қаржылық есептіліктегі ақпараттың дұрыстығын растау үшін аудиторлық дәлелдемелер қолданылады. Бұл курстық жұмыс дәл осы аудиторлық дәлелдемелер тақырыбына арналған.
Қағидат
Адалдық
Қағидат
Объективтілік
Қағидат
Тәуелсіздік
Аудитор кәсіби міндетін орындау кезінде қоғамдық сенімді қолдап, нығайтуы тиіс: өзіне тапсырылған жұмысты мінсіз әрі адал орындап, пікірінің объективтілігі мен тәуелсіздігін сақтауы қажет.
Аудит кәсіпорын қызметін жан-жақты тексеруді қамтиды. Сол арқылы ол аудиторға басқару үшін маңызды тұжырымдар жасап, қызмет тиімділігін арттыруға бағытталған конструктивті ұсыныстар әзірлеуге мүмкіндік береді.
Курстық жұмыстың мақсаты
Курстық жұмыстың мақсаты — аудит қызметін орындау барысында аудитті құжаттаудың және оның сапасын бақылаудың экономикалық-теориялық негіздерін қарастырып, аудит қызметін оңтайландыру жолдарын көрсету.
Тақырыптың өзектілігі
Тақырыптың өзектілігі — аудиторлық қызметті жетілдіру және оны нарықтық экономика жағдайына бейімдеу бағыттарын қарастыру қажеттілігімен айқындалады.
Алдағы бөлімдерде қарастырылады
- Жұмыс құжаттарының мәні мен құрылымы
- Құжаттарға қойылатын талаптар және қолдану тәртібі
- Сапаны бақылаудың фирмаішілік және нарықтық деңгейлері
Негізгі ой
Құжаттау мен сапаны бақылау — аудиттің сенімділігін қамтамасыз ететін өзара байланысты тіректер. Оларсыз аудиторлық дәлелдемелердің салмағы төмендеп, пайдаланушылардың шешім қабылдау сапасы әлсірейді.