Кәсіпорындардың шығындары және олардың түрлері

Жоспар

I. Қаржы, қаржының мақсаты

1.1. Қаржы туралы түсінік 6-бет
1.2. Қаржы саясатының мақсаты мен міндеттері 9-бет

II. Шығындарды талдамалық топтарда талдау

2.1. Кәсіпорындардың шығындары және олардың түрлері 12-бет
2.2. Өнім өндіру шығындары. Шығындарды төмендету жолдары 14-бет
2.3. Өнім өндіруге жұмсалған шығын 21-бет
2.4. Өнімнің өзіндік құнына кіретін барлық шығындарды талдау 24-бет

III. Қорытынды

30-бет

IV. Пайдаланған әдебиеттер

32-бет

Курстық жұмыс 35 бет

Кіріспе

Қаржылық есеп беру — кәсіпорынның есепті кезеңдегі қаржы-шаруашылық қызметін сипаттайтын, белгілі бір нысандарға топтастырылған көрсеткіштер жүйесі. Ол есеп процесінің соңғы сатысы болып саналады және кәсіпорынның мүліктік әрі қаржылық жағдайын, сондай-ақ шаруашылық қызметінің нәтижелерін жинақтап көрсетеді.

Нормативтік негіз

Қазақстан Республикасы Ұлттық комиссиясының 1996 жылғы 12 қарашадағы №2 қаулысына сәйкес, барлық кәсіпорындар меншік нысаны мен қызмет түріне қарамастан Бухгалтерлік есептің қазақстандық стандарттарына көшті. Шаруашылық жүргізу жағдайларының өзгеруіне байланысты есеп беру нысандары жетілдіріліп, халықаралық бухгалтерлік стандарттардың талаптарына жақындай түсті.

Қазіргі нарықтық қатынастар жағдайында есеп беру көрсеткіштерінің рөлі басқарушылық шешімдер қабылдау және кәсіпорынның нарықтағы орнын айқындау үшін ерекше маңызды. Қаржылық есеп беру пайдаланушылардың кең ауқымына ақпараттық қажеттіліктерін қанағаттандыруға бағытталады, ал өкілеттігі бар пайдаланушылар қосымша деректерді талап ете алады.

Қаржылық есеп беруде не көрсетіледі?

Қаржылық есеп беруде кәсіпорынның мүлкі мен қаржы жағдайын сипаттайтын жиынтық деректер және шаруашылық қызметінің нәтижелері қамтылады. Заңды тұлға ретінде кәсіпорын филиалдардың, өкілдіктердің, бөлімшелердің және дербес балансқа бөлінген өзге құрылымдық бөлімшелердің мүлкін қоса есепке алады.

Құрамына кіретін негізгі нысандар

Бухгалтерлік баланс

Кәсіпорынның активтері мен міндеттемелерін, капиталын көрсетеді.
Қаржы-шаруашылық қызмет нәтижелері туралы есеп

Табыстар мен шығыстарды, қаржылық нәтижені ашады.
Ақша қаражаттарының қозғалысы туралы есеп

Ақша ағындарын қызмет түрлері бойынша көрсетеді.
Түсіндірме жазба және қосымшалар

Есептемені толықтыратын кестелер мен түсіндірмелер.

Есепті кезең және мерзімдер

Жалпы тәртіп

Есеп беру жылы — 1 қаңтардан 31 желтоқсанға дейін.

Жаңадан құрылған ұйымдар

Заңды тұлға мәртебесін алған күннен бастап 31 желтоқсанға дейін.

1 қазаннан кейін тіркелген ұйымдар

Келесі жылдың 31 желтоқсанына дейінгі кезең есепті жыл болып саналады.

Сапа талаптары және жауапкершілік

Қарапайымдылық пен түсініктілік: көрсеткіштер оқуға және талдауға ыңғайлы болуы тиіс.
Шынайылық: деректер нақты және дәл болуы қажет.
Сәйкестік: жинақтамалы және талдамалы есеп деректері өзара үйлесуі керек.
Салыстырмалылық: көрсеткіштер өткен жылғы ұқсас кезең деректерімен салыстыруға келуі тиіс.

Қаржылық есеп берудің дұрыс жасалуына кәсіпорын (мекеме) басшысы, бас бухгалтер және жоспарлау қызметінің басшысы жауап береді.

Шағын кәсіпкерлік және салықтық режим

Шағын кәсіпкерлік субъектілері өздерінің қаржылық және салықтық міндеттемелері бойынша тапқан табыстары мен бөлінген мүлкі шегінде жауап береді. 2001 жылғы 12 маусымда қабылданған ҚР Салық кодексіне дейін олар жалпыға бірдей салық есебіне тұру, есеп беру және салық төлеу тәртібін қолданды. Қазіргі таңда шағын кәсіпкерлікті қолдау және ынталандыру, монополияны тежеу және адал бәсекелестікті күшейту мақсатында салықтық міндеттемелерді орындаудың арнайы режимдері белгіленген.

Пайдаланушылар және жариялылық

Қаржылық есептемені пайдаланушылар қатарына нақты және әлеуетті инвесторлар, кредиторлар, жеткізушілер, қызметкерлер, сондай-ақ министрліктер, ведомстволар және жұртшылық жатады. Жылдық қаржылық есеп мүдделі тараптар үшін ашық түрде жариялануы мүмкін.

Кімдер жариялауға міндетті?

Ашық акционерлік қоғамдар, банктер және сақтандыру компаниялары жылдық қаржылық есептемені газеттерде, журналдарда немесе жеке жинақтарда жариялауға тиіс.

Міндетті талап

Жарияланатын қаржылық есептеме міндетті аудиторлық тексерістен өтіп, оның дұрыстығын тәуелсіз аудитор растауы қажет.

Қаржылық есеп беру мен бухгалтерлік есепке аудит Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жағдайларда, сондай-ақ әкімшіліктің немесе шаруашылық жүргізуші субъект құрылтайшыларының кемінде төрттен бірінің бастамасы бойынша жүргізіледі.

Қысқаша түйін

Қаржылық есеп беру — кәсіпорын қызметін объективті бағалауға мүмкіндік беретін негізгі ақпарат көзі. Ол стандарттарға сай рәсімделіп, уақытылы ұсынылуы, шынайы әрі салыстырмалы болуы тиіс. Ал ашық жарияланатын есептеме міндетті түрде тәуелсіз аудитпен расталады.