Тілді үйренудің жалпы ережелері
Шет тілін не үшін үйрену маңызды?
Өмірден өз жолын табуға, беделді кәсіпті игеруге, өзіңізге және отбасыңызға жақсы көңіл күй мен жарқын болашақ қалыптастыруға ұмтылсаңыз, шет тілін білу қажеттілікке айналады. Тілді университеттің тиісті кафедрасында немесе өз бетіңізше мамандандырылған курстар арқылы меңгеруге болады.
Өз бетіңізше оқу
- Сөздікпен жүйелі жұмыс
- Радио/аудио тыңдау (түсінбесеңіз де)
- Күнделікті жағдаяттарды ойдан құрастыру
Курспен оқу
- Бағдарлама мен мақсаттың нақты болуы
- Оқытушы тәжірибесі мен әдістемесі
- Топтағы адам санының ыңғайлылығы
Тілді үйренудің негізгі ережелері
Нәтиже жүйелілікке тікелей байланысты. Төмендегі қағидаларды ұстансаңыз, оқу үдерісі айқынырақ әрі тиімдірек болады.
-
1) Күн сайын айналысыңыз
Аптасына шамамен 10–12 сағат тұрақты оқығанда ғана айқын ілгерілеу байқалады.
-
2) Оқуды әртараптандырыңыз
Грамматикадан шаршасаңыз — оқыңыз. Оқудан шаршасаңыз — аудиокурс тыңдаңыз, радио қосыңыз. Үйреніп жатқан тілде фильмдер қарап, құлақ үйретіңіз.
-
3) Сөзді тізіммен емес, сөйлем ішінде жаттаңыз
Белгілі бір жағдаятқа арналған тіркестерді меңгеру әлдеқайда тиімді. Мысалы: «Сізге айтқым келіп еді…», «Назар аударғым келеді…», «Менің ойымша…», «Мән-мағынасы бар…», «Ойлануға бір минут уақыт беріңіз…».
Осындай «қыстырма» тіркестер әңгіме барысында ойыңызды жинақтап, келесі сөздерді еске түсіруге уақыт береді және сөйлеуді табиғиландырады.
-
4) Сөйлесу мүмкіндігін жібермеңіз
Сол тілде сөйлей алатын адамдармен мүмкіндігінше жиі сөйлесіңіз. Ал толық тілдік ортаға (сол елге бару) негізгі базаны қалыптастырғаннан кейін шыққан дұрыс.
-
5) Қызықты мәтіндерді жаттаңыз
Ана тіліңізде өзіңізге қызық болатын тақырыптарды таңдаңыз. Маңыздысы — мәтін тілдік қарым-қатынасқа пайдалы, өмірлік әрі қолданбалы болуы.
-
6) Көп оқыңыз — әрі қызықтысын таңдаңыз
Қызықты тақырып оқуға «мәжбүрлемейді» — керісінше, оқиғаның жалғасын білгіңіз келіп, өзіңіз-ақ оқуға ұмтыласыз.
Мақал-мәтел, жаргон сияқты тіркестерді мағынасымен бірге кеңінен үйреніңіз. Егер тіркесте етістік болса, оны бірінші жақта айтып жаттыққан пайдалы (күнделікті қолдануға жақындайды).
Интернет мүмкіндіктері: ресурстар мен құралдар
Бүгінде шет тілін үйренуге Интернет өте көп мүмкіндік береді. Көптеген пайдалы сайттар тегін, ал кейбірі қосымша кеңейтілген қызметтерді ақылы түрде ұсынады.
Онлайн сабақтар
Белгілі бір уақыт аралығында әртүрлі тапсырмаларды орындауға бағытталған платформалар.
- Мысал: www.livemocha
Онлайн аудармашылар
Кемшіліктері болғанымен, олардың артықшылығы — жедел жаңарып отырады және қолжетімді.
- www.lingvo
- www.translate.google
Электронды кітапханалар
Оқулықтар, кітаптар, журналдар, ән мәтіндері, сөздіктер және оқу бағдарламалары жинақталған ресурстар.
Ең тиімді тәжірибе: тілдік орта
Тәжірибе жинаудың ең логикалық жолы — үйреніп жатқан тіліңізде сөйлейтін елге барып, жергілікті тұрғындармен көбірек араласу. Бұл әдіс қымбат болуы мүмкін, бірақ нәтиже де жоғары: тілді еркін меңгеруге және дағдыны тез қалыптастыруға көмектеседі.
Тіл курсын таңдағанда нені ескеру керек?
Егер тілді курстар арқылы үйренгіңіз келсе, алдымен қай тілді және не мақсатта оқитыныңызды анықтаңыз: жұмыс үшін бе, әлде саяхатқа қажет пе? Мақсатқа сай қызмет, бағдарлама және оқу форматы таңдалады.
Бағдарлама мазмұны
Курстың тақырыптарына назар аударыңыз: өмірдің әр саласына әртүрлі сөздік қор қажет.
Оқытушы біліктілігі
Бейіндік білім мен халықаралық сертификаттар маңызды. Сонымен бірге оқытушының тәжірибесі және қалыптасқан оқыту әдістемесі нәтижеге тікелей әсер етеді.
Топ мөлшері
Топ тым үлкен болса, сөйлеу тәжірибесі азаяды. Мұндай жағдайда басқа топты қарастырған жөн.
Лицензия және құжат
Курс міндетті түрде мемлекеттік үлгідегі лицензияға ие болуы керек. Курсты аяқтағанда берілетін құжатта бұл мәлімет көрсетіледі.
Пайдалы сілтемелер
Төмендегі ресурстар оқуды жүйелеуге, сөздік қорды толықтыруға және дұрыс айтылымды жақсартуға көмектеседі.
1) www.learn-english
Ағылшын тілін үйренуге арналған онлайн курс. Тіркелу тегін, бірақ кейбір оқу мәтіндері ақылы болуы мүмкін.
2) lingualeo
LinguaLeo — сөздерді дауыстап айту, оқу және дұрыс сөйлеу дағдысын жақсартуға көмектеседі. Күніне бірнеше сөзді сөйлем ішінде есте сақтап, сөздік қорды кеңейтуге ыңғайлы. Негізгі функционал тегін, қосымша мүмкіндіктер ақылы болуы мүмкін.
3) ru.forvo
Сөздің дұрыс айтылуын білмейсіз бе? Қажетті сөзді тауып, тыңдау белгісін басыңыз — дұрыс айтылымды естисіз. Тіркелу тегін.
4) lexiconer.narod (index.html)
Сөздік қорды толықтыруға арналған тегін бағдарлама.
5) www.lingva-city (software.html)
Шетел сөздері мен сөйлемдерін үйренуге арналған бірнеше тегін оқу бағдарламалары ұсынылады.
Интернет арқылы іздеу
Осы тақырып бойынша материалдарды өзіңіз де оңай таба аласыз. Іздеу жүйелерінде (мысалы, www.google, www.rambler, www.yandex) мынадай кілт сөздерді теріп көріңіз: «шет тілін игеру», «шет тілін игеру әдістері» және т.б.