Қазақша рефераттар

Жалпы тұрғын ғимараттардың құрылысына үлестік қатысу тетігі мынадай

Жеке тұрғын үйге қол жеткізу — әр отбасы үшін бірінші кезектегі қажеттілік. Бұл мәселе шешілмейінше, қоғамның әлеуметтік басымдықтары туралы толыққанды айту қиын. Тұрғын үйге қол жеткізудің бірнеше негізгі жолы бар.

1) Мемлекеттік бағдарлама арқылы тұрғын үй алу

Бұл бағдарлама балалары бар жас отбасыларға (29 жасқа толмаған), мемлекеттік қызметкерлерге, мемлекеттік қызметкер болып табылмайтын мемлекеттік мекеме қызметкерлеріне, сондай-ақ мемлекеттік кәсіпорын қызметкерлеріне арналған.

Халықтың көп бөлігінде бастапқы жарнаны толық өтеуге қаржы жеткіліксіз екенін ескере отырып, несиелеу тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесі арқылы жүзеге асады: алдын ала несие беріледі, кейін ол тұрғын үй несиесіне ауысады.

Негізгі шарттар

  • Қазақстанның тұрғын үй құрылыс жинақ банкі АҚ тұрғын үй алуға арналған алдын ала және аралық несиелерді жылдық 4%-дан аспайтын мөлшерлемемен ұсынады.
  • Алдын ала/аралық несиенің мерзімі — 8,5 жылға дейін.
  • Одан кейінгі тұрғын үй несиесін (15 жылға дейін) қоса есептегенде, жалпы мерзім 23,5 жылға дейін жетуі мүмкін.

2) «Самрұқ-Қазына» жылжымайтын мүлік қоры арқылы жалдамалы тұрғын үй

Бұл бағдарламада тұрғын үй кейіннен сатып алу құқығымен жалға беріледі немесе бірден сатылуы мүмкін. Жалға алу мерзімі — 13 жыл. Егер шарт талаптары толық әрі дұрыс орындалса, мерзім аяқталғаннан кейін тұрғын үй сіздің меншігіңізге өтеді.

Төлем қабілеттілігі

Сіздің төлем қабілеттілігіңіз Қазақстанның тұрғын үй құрылыс жинақ банкі АҚ арқылы расталады.

Алдын ала төлем және мерзімінен бұрын сатып алу

Тұрғын үй құнының 50%-на дейін алдын ала төлем жасауға болады. Алайда мерзімінен бұрын сатып алу құқығы тек 5 жылдан кейін беріледі.

Бағдарлама туралы толық ақпарат: www.kazproperty.

3) Ипотекалық несие арқылы тұрғын үй алу

Ипотекалық несие — кепілмен берілетін несие. Кепіл ретінде несие алушының өз мүлкі немесе сатып алынатын мүлік қойылады. Әдетте сіз алдымен пәтерді рәсімдейсіз, кейін ипотеканы ай сайын төлейсіз.

Бұл үдерісте кімдер қатысады?

  • Банктер — ай сайынғы төлем шамадан тыс ауыр болмауын қадағалап, қолайлы бағдарламаны таңдауға көмектеседі.
  • Сақтандыру компаниялары — сізді және банкті күтпеген жағдайлардан қорғайды.
  • Бағалаушылар — пәтер құнын нарықтың орташа деңгейіне сәйкес бекітеді.

4) Үлестік қатысу арқылы пәтер сатып алу

Үлестік құрылыс — салынып жатқан тұрғын үйге алдын ала қаражат салып, дайын болған кезде өз үлесіңізді алуға негізделген тетік. Бұл үлгіде негізгі төрт тарап болады: құрылыс салушы, жобалау компаниясы, үлескер және банк-агент. Банк-агент инвестор ретінде де қатыса алады.

Құрылым қалай ұйымдасады?

Құрылыс салушы әр тұрғын үй жобасы үшін жеке жобалау компаниясын құрады. Ол жобалау компаниясының жарғылық капиталына ақша, жер учаскесі, жобалау-сметалық құжаттама және заңнамаға сәйкес өзге де мүлік түрінде салым енгізеді.

Жобалау компаниясы банк-агентпен үлескерлердің қаражатын (депозитін) қабылдау және объектіні қаржыландыру туралы шарттар жасасады.

Үлестік қатысу тетігінің кезеңдері

  1. 1 Құрылыс салушы, жобалау компаниясы, үлескер және банк-агент арасында төрт жақты шарт жасалады.
  2. 2 Үлескер банк-агенттегі депозитке шарт құнының кемінде 15% мөлшерінде бастапқы жарна енгізеді және депозитті шартқа сай толықтырып отырады.
  3. 3 Жобалау компаниясы өз қаражаты немесе инвестордың (оның ішінде банк-агент кредиті) есебінен тұрғын үйді салып, пайдалануға береді.
  4. 4 Үлескер тұрғын үйдегі үлесін алғаннан кейін банк-агент депозиттегі қаражатты жобалау компаниясына аударады, ал жинақталған сыйақы сомасын үлескерге қайтарады.

Біліктілік талаптары

  • Құрылыс салушыға да, жобалау компаниясына да талап қойылады.
  • Кемінде 3 жыл тұрғын жайлар тұрғызу тәжірибесі болуы керек.
  • Заңнамада белгіленген тәртіппен кемінде 100 пәтерді пайдалануға берген болуы тиіс.
  • Өз капиталы кемінде 100 000 АЕК мөлшерінде болуы міндетті.

5) Өз меншігіңіздегі тұрғын үй құрылысы

Тағы бір жол — өз жер учаскеңізде жеке үй салу. Жер телімдеріне қол жеткізуді кеңейту арқылы мемлекет 2008–2010 жылдары жеке меншік тұрғын үй құрылысын ынталандыруды қарастырған.

Маңызды ескерту: несие ұзақ мерзімді міндеттеме

Есте сақтаңыз: несие арқылы үй алу сізге ұзақ мерзімді қарыз жүктейді. Тәуекел жоғары — табыстың тұрақсыздығы, инфляция немесе күтпеген қайғылы оқиғалар салдарынан несие уақытында төленбей қалуы мүмкін.

Мұндай жағдай баспаналы болу қуанышына емес, керісінше, кепілдегі үйден айырылуға және ірі көлемдегі қарызға ұрындыруы ықтимал. Сарапшылар көбіне несие арқылы баспаналы болуды таңдауда барынша сақ болуға кеңес береді.

Пайдалы сілтемелер

  • Қазақстан Республикасының электронды Үкіметі www.e.gov Бөлім: «Әлеуметтік көмек. Сақтандыру және әлеуметтік төлемдер»
  • «Самрұқ-Қазына» қоры АҚ www.kazproperty