Инновациялық менеджмент

Инновациялық менеджмент ұғымы және оның мазмұны

Инновациялық менеджмент — инновациялық процестерді басқаруға бағытталған, бірізді әрі жүйелі әрекеттер жиынтығын зерттейтін ғылым. Ол инновацияны ойлап табудан бастап оны нарықта орнықтыруға дейінгі толық циклді қамтиды және ұйымның әр деңгейіндегі өзгерістерді жоспарлау, ұйымдастыру, бақылау және бағалау міндеттерімен ұштасады.

Инновациялық процестің негізгі кезеңдері

Инновациялық менеджмент тәжірибесінде процесс көбіне мына кезеңдер арқылы өрбиді:

Инициация — идеяны қалыптастыру, қажеттілікті анықтау, бастаманы негіздеу.
Инновация маркетингі — тұтынушы құндылығын айқындау, нарықты талдау, позициялау.
Өндіріс — технологиялық іске асыру, ресурстарды жоспарлау, сапаны басқару.
Нарыққа шығу — өнімді/қызметті енгізу, тарату арналары, коммуникация.
Диффузия — инновацияның кең таралуы, қабылдануы және тұрақтануы.

Қолданылатын принциптер

Жүйелілік

Инновацияны жеке әрекет ретінде емес, өзара байланысқан элементтер жүйесі ретінде басқару.

Жинақтылық

Ресурстарды, білімді және тәжірибені шоғырландырып, нәтижеге бағыттау.

Қозғалыстылық

Өзгермелі ортаға бейімделу, шешімдерді жедел түзету және үздіксіз жаңару.

Ғалымдар анықтамалары (қысқаша)

Аньшин В.М., Дагаев А.А.: инновациялық менеджмент — дәлелдеу мен бақылауды ескере отырып, ұйымдық және өңдеу процестерін жоспарлау, әртүрлі деңгейдегі объектілерге жаңалық енгізу және инновациялық мақсаттардың орындалуын қадағалау.

Л.Н. Оголева: инновациялық менеджмент — функционалдық менеджменттің бір түрі; негізгі объектісі — ауыл шаруашылығы саласындағы инновациялық процестер.

П.Н. Завлин: инновациялық менеджмент — инновациялық қызметті басқару жөніндегі ғылым әрі өнер; басқарушылық шешімдер қабылдау процесі және инновацияларды басқару аппараты.

Р. Фатхутдинов: инновациялық менеджмент — инновациялық қызметті басқару процесі; жүйе құрылымына кіріс пен шығыс, кері байланыс, сыртқы және микроорта, сондай-ақ ішкі жүйелер (ғылыми негізделген, басқарылатын және басқарушы, қамтамасыз етуші және мақсаттық) кіреді.

Жүйе ретіндегі мазмұны

Инновациялық менеджмент жүйе ретінде формалды және формалды емес ережелерді, принциптерді, нормаларды, ұйымдастыру тетіктерін және құнды ақпараттарды біріктіреді. Бұл жиынтық әртүрлі инновациялық қызмет түрлерін реттеуге және олардың нәтижелілігін арттыруға бағытталады.

Инновациялық менеджменттің мағыналары

1) Институт

Әлеуметтік-экономикалық институт ретінде кәсіпкерлік қызметке және өмір салтына ықпал етеді; қоғамның инновациялық, инвестициялық, әлеуметтік-экономикалық және саяси салаларының белсенді дамуын қолдайды.

2) Әлеуметтік топ

Менеджерлердің әлеуметтік тобы ретінде қоғамдық және жеке кәсіпкерлік салаларда басқарумен айналысатын мамандарды, сондай-ақ шығармашылық, педагогикалық және ғылыми қызмет өкілдерін қамтиды.

3) Ғылыми пән

Өндірісті басқарудың техника-ұйымдық және әлеуметтік-экономикалық аспектілерін зерттейді және оқытады.

Функционалдық инновациялық менеджменттің бағыты

Функционалдық инновациялық менеджмент әзірлеу процесін, енгізуді, өндірісті және жаңалықтарды сатуды тиімді басқаруға бағытталған. Негізгі міндет — идеяны нақты нәтижеге айналдырып, оны нарықта орнықтыратын басқару шешімдерін жүйелі түрде қабылдау.