Қазақша рефераттар

Екі тактілі мотордың жұмыс схемасы

Екі тактілі карбюраторлы мотор: жұмыс принципі

Төрт тактілі мотордың белгілі бір кемшілігі — поршень жүрістерінің көптігі, яғни жұмыстық жүріс төрт жүрістің біреуінде ғана орындалады. Ал екі тактілі моторда бұл ерекшелік жоқ: жұмыстық жүріс поршеньнің екі жүрісінде-ақ жүзеге асады. Соның нәтижесінде құрылымы ықшам болып, белгілі бір жағдайда қуаттың меншікті көрсеткіші жоғары болуы мүмкін.

Негізгі айырмашылығы

  • Клапан механизмі болмайды. Оның орнына цилиндр қабырғасында терезелер (порттар) орналасады.
  • Картер тығыз жабық болады және айдағыш насос қызметін атқарады.
  • Цилиндр қабырғасында әдетте үш терезе болады: сору, үрлеу және шығару.

Терезелердің (порттардың) қызметі

1) Сору терезесі

Карбюратордан жанар қоспа сору арнасы арқылы картердің қуысына өтеді. Поршень жоғары қозғалғанда картер ішінде сирету пайда болып, қоспаны ішке тартады.

2) Үрлеу терезесі

Шығару терезесінен төмен орналасады. Поршень төменгі шекті нүктеге (ТШН) жақындағанда картер қуысындағы сығылған қоспа цилиндрге өтеді.

3) Шығару терезесі

Жұмыстық жүрістің соңына қарай ашылады. Цилиндр ішіндегі қысым атмосферадан жоғары болғандықтан пайдаланылған газдар сыртқа шығарылады.

Екі тактілі мотордың жұмыс барысы

1-такт
Сығу + картерде сору

Поршень жоғары көтерілгенде цилиндрдің жоғарғы бөлігіндегі жанар қоспа сығылады. Осы кезде картер көлемі ұлғайып, ішінде сирету пайда болады да, карбюратордан жаңа қоспа картерге сорылады.

Ұшқын
Қоспаның тұтануы және қысымның өсуі

Сығылған қоспа шамның (свечаның) көмегімен тұтанады. Жану өнімдері қыза түсіп, қысым шамамен 1,8–2,0 МПа дейін көтеріледі.

2-такт
Жұмыстық жүріс + үрлеу және шығару

Газ қысымының әсерінен поршень төмен қозғалып, күш шатун арқылы иінді білікке беріледі (кривошипті механизм құрылысы төрт тактілі мотордікіне ұқсас). Жұмыстық жүрістің соңына қарай поршень алдымен шығару терезесін ашады. Сол сәтте цилиндрдегі қысым атмосферадан әлі де жоғары (0,2–0,3 МПа), сондықтан пайдаланылған газдар жылдам сыртқа шығады.

Поршень одан әрі төмендегенде үрлеу терезесі ашылады. Картерде алдын ала сығылған жанар қоспа бүйірлік канал арқылы цилиндрге өтіп, оны толтырады және қалдық газдардың шығару терезесі арқылы айдалып шығуына көмектеседі.

Қоспа ағынын бағыттау және цилиндрді тазарту

Жаңа қоспаның тікелей шығару терезесіне өтіп кетуін болдырмау, ағынды жоғарыдағы сығу камерасына бағыттау және цилиндрді пайдаланылған газдардан жақсырақ тазарту үшін поршеньнің жоғарғы бөлігінде қайтарғыш қондырғы (дефлектор тәрізді элемент) қолданылады.

Маңызды шарт

Поршень цилиндрде сығу тудырған кезде картер қуысында да сирету пайда болады. Сондықтан картердің тығыз жабылуы екі тактілі мотордың дұрыс жұмыс істеуі үшін шешуші шарт болып саналады. Қысым айырмасы арқылы карбюратордан жанар қоспа сору арнасы бойымен картерге үздіксіз келіп отырады.