Қазақша рефераттар

Әлеуметтік салықты төлеушілер

Әлеуметтік салық: қысқаша түсіндірме

Әлеуметтік салық — жұмыс беруші кәсіпорын есептейтін міндетті төлем. Ол ақшалай да, заттай да нысанда төленуі мүмкін. Бухгалтерлік есепте әлеуметтік салық 3140 шотының «Әлеуметтік салық» деп аталатын субшотында көрсетіледі.

Төлеушілер, салық салу объектісі және мөлшерлемелер

Заңды тұлғалар (резиденттер және тұрақты мекеме арқылы қызмет ететін резидент еместер)

Объект: еңбеккерлердің кез келген табысы (ақшалай және заттай нысанда).

Шетел мамандары — 11% Басқа еңбеккерлер — 21% Кезең: күнтізбелік ай

Есеп ай сайын жүргізіледі, ал есептілік, әдетте, тоқсан сайын тиісті есеппен бірге тапсырылады.

Жеке нотариустар және адвокаттар

Объект: еңбеккерлер саны (салық төлеушінің өзін қоса есептегенде).

Өзі үшін

3 айлық есептік көрсеткіш (АЕК).

Әрбір жұмыскер үшін

2 айлық есептік көрсеткіш (АЕК).

Жеке кәсіпкерлер

Мөлшерлеме: айлық есептік көрсеткіштен (АЕК) — 20%.

Арнайы салық режимін қолданатын жеке кәсіпкерлер

Шаруа қожалықтары мен фермерлік шаруашылықтарын қоса алғанда, арнайы тәртіпті қолданатын тұлғалар үшін есептеу ерекшеліктері салық заңнамасына сәйкес айқындалады.

Әлеуметтік салық салынбайтын табыс түрлері

Еңбеккерлердің кейбір табыс түрлеріне әлеуметтік салық салынбайды. Төменде жиі кездесетін негізгі санаттар берілген:

  • Мемлекет, үкімет және халықаралық ұйымдар есебінен берілген гранттар мен төлемдер.

  • ҚР Үкіметі мен Президенті тағайындаған стипендиялар және мемлекеттік сыйлықтар.

  • Конкурстарда, спорттық жарыстарда жүлделі орындар үшін берілетін ақшалай сыйлықтар.

  • Кәсіпорын қызметі тоқтаған кезде төленетін өтемақылар (компенсациялар).

  • Пайдаланылмаған еңбек демалысы үшін төленетін өтемақылар.

  • Жинақтаушы зейнетақы қорларына аударылған жарналар.

  • Мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен төленетін әлеуметтік көмек, жәрдемақы және өтемақылар.

  • Әскери қызметкерлерге арналған төлемдердің барлық түрлері.

  • Қоғамдық жұмыстарды орындаумен байланысты төлемдер.

  • Мемлекеттік бюджет есебінен төленетін біржолғы төлемдер.

  • Заңмен белгіленген шекте қызмет бабымен іссапар шығындарының өтемақылары.

  • Жүктілік және босану бойынша жәрдемақылар.

  • Белгіленген мемлекеттік стипендиялар.

  • Берілген арнайы киімнің құны.

  • Сақтандыру сыйлықақылары.

  • Қайырымдылық көмек ретінде берілген мүлік құндары.

Бұл тізім толық емес: әлеуметтік салық салынбайтын өзге төлемдер де заңнамада қарастырылуы мүмкін.

Есептеу тәртібі

Әлеуметтік салық ай сайын есептеледі. Есептеу үшін еңбеккерлердің жалпы табысынан әлеуметтік салық салынбайтын сомалар шегеріледі. Қалған сома әлеуметтік салықты есептеудің салық салынатын базасы болып саналады.

1-қадам

Жалпы табысты анықтау (ақшалай және заттай).

2-қадам

Салық салынбайтын сомаларды шегеру.

3-қадам

Қалған базаға мөлшерлемені қолдану.