ХХІ ғасырдағы Тәуелсіздік - интеллектуалды ұлт және оған қоса инновациялық экономика деген сөз
Жаңа Қазақстан: тәуелсіз даму жолы және жаңа кезеңнің міндеттері
Тәуелсіздіктің алғашқы күнінен бастап біз бірлесе құрып келе жатқан Жаңа Қазақстан өз дамуының дербес жолын таңдады. Жыл өткен сайын еліміз әлемдік қоғамдастықта құрметі мен беделін арттырып, алға нық қадам басып келеді.
Бүгінде экономика мен мемлекеттілігіміздің берік іргетасы қаланып, біз қағидатты жаңа кезеңге сенімді түрде өттік. Бұл Қазақстанның одан әрі дамуын орнықты, заманауи әрі келешегі зор экономикалық, әлеуметтік, саяси және әкімшілік негізге көшіруге мүмкіндік береді.
Алға қойған мақсаттарды орындау Қазақстанға тарихи ауқымдағы серпіліс жасауға жол ашады. Әңгіме — елдің әлемдегі бәсекеге қабілетті елу елдің қатарына жақындай түсуіне арналған нақты қадамдар туралы.
2030 стратегиясы: ұзақ мерзімді таңдау
1997 жылы ұсынылған «Қазақстан–2030» даму стратегиясы жас тәуелсіз мемлекеттің үлкен таңдауы болды. Ол қоғамның келешек мүмкіндіктерін және мемлекеттің биік мұратын айқындап берді.
Сол кезеңде күмәннің болғаны да заңды еді: қорымыз ауыр әлеуметтік-экономикалық қиындықтардан және егемен даму мен либералды реформалардың алғашқы тәжірибелерінен ғана тұратын.
Алайда он жылдық тәжірибе бір нәрсені дәлелдеді: бұл таңдаудан қателеспедік. Қазақстан нарықтық экономиканың қағидаларын және демократиялық дамудың негіздерін біртіндеп меңгере отырып, жүйелі ілгерілеуге кірісті.
Он жылдық қорытынды: тұрақтылық және институционалдық нығаю
Біз жаңа экономикалық жүйенің және демократиялық құқықтық мемлекеттің іргетасын қалыптастырдық, заманауи қоғамдық институттарды нығайттық, өмір сапасын айтарлықтай жақсарттық.
Ішкі тұрақтылық қамтамасыз етіліп, өңірдегі жетекші экономикалардың бірі қалыптасты. Қазақстан геосаяси тұрақтылық пен халықаралық қауіпсіздікті қамтамасыз ету ісіне үлес қосатын халықаралық қоғамдастықтың толыққанды әрі жауапты мүшесіне айналды.
Негізгі түйін: біз «үшінші дүние» елдерінің қатарында болудан арылдық. Бұл — өткен он жылдағы ең басты нәтиже.
Тәуелсіздіктің 20 жылдығы: жетістіктер және келешек көкжиегі
Жұма, 16 желтоқсан, 2011
Қазақстан Тәуелсіздігінің 20 жылындағы табыстар халқымыздың ортақ жетістігіне айналды. Елдің жаңғыруы мен индустриялық-инновациялық экономиканың қалыптасуы — ХХІ ғасырдағы қарқынды дамудың негізгі кепілі.
Төмендегі ойлар Қазақстанның басты жетістіктері мен перспективалары туралы сұхбаттың мәнін ықшамдап, жүйелеп береді.
Үш тірек: шекара, стратегия, келісім
1) Елдің орны айқындалды
Қазақстан әлем картасындағы орнын нақтылап, шекаралық даулардың қауіпті сценарийлерінен сырт қалды.
2) Ұзақ мерзімді бағдар бар
«Қазақстан–2030» — ең ұзақ мерзімді әрі нәтижелі форсайттық жобалардың бірі ретінде даму бағытын бекітті.
3) Рухани өзек қалыптасты
Этносаралық және дінаралық келісім қоғамның тұрақтылығы мен жаңғыруының тірегіне айналды.
Мерейтойлық жыл: жалпыұлттық жоспар және нақты нәтижелер
Тәуелсіздіктің 20 жылдығын атап өтуге арналған жалпыұлттық жоспар еліміздің жетістіктерін кеңінен танытуға бағытталды. Бағдарламаға 130 ауқымды әрі ұзақ мерзімді жоба кіріп, белгіленген мерзіммен іске асырылды.
Ел бойынша мыңдаған іс-шара өтті: қоғамдық-саяси, мәдени, спорттық, ғылыми-ағартушылық және ақпараттық бағыттар қамтылды. Бұл кезең қоғамда жаңа міндеттерге сай рухани атмосфера қалыптастырып, патриотизмді, бірлікті және зайырлы мемлекет ұстанымдарын күшейтті.
Инфрақұрылым және әлеуметтік нысандар
Мектептер, ауруханалар, индустриялық нысандар, спорт орталықтары мен тұрғын үй кешендері ашылып, жолдар мен инженерлік желілер жедел қарқынмен салынды.
Мәдени-ақпараттық кеңістік
Форумдар өтті, кітаптар басылды, деректі және көркем фильмдер түсірілді. Бұл мереке болашақ ұрпаққа рухани әрі материалдық мұра қалдыратын кезеңге айналды.
Ақпараттық қамту: қоғамдық үнқатысудың күшеюі
Мерекелік жылды ақпараттық сүйемелдеу кең ауқымды болды: баспасөзде мыңдаған материал жарық көріп, телеарналарда арнайы жобалар мен бағдарламалар көрсетілді, ондаған кітап дайындалды.
Бұл қоғамдық пікір алмасуды күшейтіп, тәуелсіздік ұғымының мәнін жаңаша пайымдауға мүмкіндік берді: тәуелсіздік кездейсоқ келмейді, ол — дәуір шындығына сай нақты еңбекпен орнығатын құндылық.
ХХІ ғасырдағы тәуелсіздік — интеллектуалды ұлт пен инновациялық экономика ұғымдарымен тікелей байланысты.
ХХІ ғасырдың сын-қатерлері: бес жаһандық қауіп
Қоғамның алдағы сынақтарға дайын болуы үшін басты жаһандық қатерлерді айқын түсіну қажет. Негізгі бесеуі: жаңа қаржылық дағдарыс, экстремизм, терроризм, ұйымдасқан қылмыс, сыбайлас жемқорлық.
Бұл қатерлерге қарсы тұру үшін заңнамалық, институттық және әлеуметтік тетіктерді күшейту маңызды. Өйткені әлемдік тұрақсыздықтың күшеюі жаңа тәуекелдердің туындауына әкелуі мүмкін.
Инновациялық экономика: негізгі ресурс — білім және адам капиталы
Инновациялық серпілістің өзегі — адамның әлеуеті: оның зейіні, икемі, және жаңалыққа ашықтығы. Индустрия мен инновациялық ортаның үйлесімі екі факторға сүйенеді: инфрақұрылым (ғылыми орталықтар, зертханалар) және сананың инновациялық мәдениетке бейімделуі.
Қазақстанның интеллектуалдық капиталын жинақтауда білім беру саласының орны ерекше. Бұл бағыттағы басты құрал — 2011–2020 жылдарға арналған білім беруді дамытудың мемлекеттік бағдарламасы.
1) Педагогты ынталандыру
Мұғалім еңбегі дарынды табуға және дамытуға бағытталмайынша, инновациялық білімнің іргесі берік болмайды.
2) Білім мен индустрияны кіріктіру
Білім беру мен қолданбалы ғылым инновациялық тиімділікке қызмет етуі, зерттеу нәтижелері өндірісте нақты қолданылуы тиіс.
3) Үздіксіз білім дағдысы
Қоғам тоқтап қалмауы үшін әр азаматтың үздіксіз оқу мәдениеті қалыптасуы керек; бұл жаңа дәуірдің негізгі талабы.
Зайырлылық және толеранттылық: тұрақтылықтың мәдени коды
Қазіргі әлемде қасаң догмалар мен радикалды ұстанымдар прогреске қарсы келеді және инновациялық ойлаудың дамуын тежейді. Дін — адамның рухани және моральдық кемелдену кеңістігі; ол мемлекеттік басқарудың тетігіне айналмауы тиіс.
Қазақстан қоғамының толеранттылығы — біздің кең байтақ жерімізде дінаралық қақтығыстардың болмауының маңызды себебі. Біз барлық дінге құрметпен қарап, өз салт-дәстүрімізді және зайырлы дүниетанымымызды нығайта береміз.
Қазақстан халқы Ассамблеясы: алдағы өсімнің бағыттары
Болашақта Қазақстан халқы Ассамблеясының тарихи маңызы арта түседі. Оның қызметін күшейтудің негізгі бағыттары мыналар:
Ақпараттық кеңістік
Этномәдени орталықтардың виртуалды және баспа ресурстарын жандандырып, келісім тәжірибесін түсіндіретін сенімді ақпарат көздерін қалыптастыру.
Заңнамалық және жобалық жұмыс
Парламенттегі өкілдік арқылы ұлттық бірлік пен қоғамдық келісімге қатысты бастамаларды жүйелі түрде іске асыратын тиімді тетіктерді дамыту.
Алдағы міндет — Парламенттегі жұмысты жобалық тәсілмен күшейтіп, Ассамблея бастамаларының нақты іске асуын қамтамасыз ету, сондай-ақ депутаттардың халықпен тікелей байланысын нәтижелі ету.