Қазақстанға шетелдік инвестицияларды тартудың режимі
Мазмұны
Кіріспе
3–4-беттер
I. Инвестициялық қызметтің теориялық аспектілері
- 1.1 Инвестицияның мәні, түсінігі және жіктелуі — 5–8
- 1.2 Инвестициялық қызметті ұйымдастыру — 9–10
- 1.3 Инвестициялық қызметтің шетелдік тәжірибесі — 10–13
II. Қазақстан Республикасындағы инвестициялық саясатты талдау
- 2.1 Инвестициялық саясаттың негізгі бағыттары — 14–16
- 2.2 Инвестициялық климат жағдайын талдау — 16–22
- 2.3 «Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қорының дамуы — 22–25
III. Қазақстан Республикасындағы инвестициялық саясатты жетілдіру
- 3.1 Инвестициялық саясатты мемлекеттік реттеу — 26–28
- 3.2 Қазақстанға шетелдік инвестицияларды тарту режимі — 28–32
- 3.3 Инвестициялық тартымдылықты қамтамасыз ету және жетілдіру жолдары — 32–35
Қорытынды
36–38-беттер
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
39–40-беттер
Қосымшалар
41–45-беттер
Кіріспе
Негізгі ой
1998 жылдан бері Қазақстан экономикасында тұрақты өсім байқалды. Бұл үрдіске жоспарлы-әкімшілік жүйеден нарықтық қатынастарға көшу және инвестициялық белсенділіктің артуы айтарлықтай ықпал етті.
Дерек
1993–2007 жылдары республика тікелей шетелдік инвестициялар (ТШИ) ретінде 68 млрд АҚШ долларын тартты. Бұл жан басына шаққанда шамамен 4,4 мың АҚШ доллары.
Мәселе
Инвестиция тарту өзектілігін жоғалтқан жоқ: ішкі ресурстардың тапшылығы, өңдеуші сектордағы инвестицияның жеткіліксіздігі және қаржы жүйесінің нақты секторды толық қаржыландыра алмауы байқалады.
1998 жылдан бастап Қазақстан экономикасында қалыпты экономикалық өсу үрдісі байқалды. Бұл жағдайдың қалыптасуына жоспарлы-әкімшілік жүйенің трансформациялануы және нарықтық механизмдердің енуі ықпал етті: еркін баға белгілеу, жекешелендіру, экономиканы демонополияландыру, бәсекелестіктің дамуы, сыртқы экономикалық қызметті ырықтандыру, банк-қаржы жүйесін реформалау, қор нарығының қалыптасуы және инвестициялық белсенділіктің артуы.
Тәуелсіздіктің алғашқы кезеңінен-ақ шетелдік инвестицияларды тартуға қолайлы жағдай жасау бағыты күшейтілді. 1993–2007 жылдар аралығында республика тікелей инвестициялар ретінде 68 млрд АҚШ долларын тартты, бұл жан басына шаққанда 4,4 мың АҚШ долларына тең. Жан басына шаққандағы ТШИ көлемі бойынша Қазақстан ТМД елдерінің ішінде жоғары орындарға ие.
Неліктен мәселе әлі де өзекті?
- Ішкі ресурстардың қысқаруы: реформалау кезеңінде ішкі қаржылық ресурстар азайып, көптеген салалар өндірістік аппаратын жаңарта алмады.
- Өңдеуші сектордың әлсіз қаржылануы: әлемдік нарықта бәсекеге қабілетті өнім шығару үшін инвестиция көлемі жеткіліксіз.
- Инвестициялық шешімдердің сәйкессіздігі: инвесторлардың басымдықтары экономиканың нақты қажеттіліктерімен толық үйлесе бермейді.
- Қаржыландыру арналарының шектеулілігі: өнеркәсіптің еркін қаржылары көбіне ағымдағы қажеттіліктерге жұмсалады, ал коммерциялық банктер нақты секторды қаржыландырудың негізгі көзіне айнала қойған жоқ.
Әлемдік тәжірибе көрсеткендей, экономикалық өсімге шетел капиталы елеулі әсер етеді. Алайда шетелдік инвесторлар үшін, әдетте, шикізат өндіруші салалар, әсіресе мұнай-газ секторы, тартымдырақ. Осындай жағдайда экономиканың тұрақты әрі жедел дамуы тиімді әрі теңгерімді инвестициялық саясатқа тәуелді.
Инвестициялық ресурстар — экономикалық дамудың, құрылымдық қайта құруды ұтымды жүзеге асырудың және әлемдік нарықта бәсекелестік позицияларды нығайтудың маңызды шарты. Оңтүстік-Шығыс Азиядағы «жаңа индустриялық елдердің» экономикалық феномені және ғылымды қажет ететін салалардың қарқынды дамуы осы елдердегі инвестиция көлемінің өсуімен тікелей байланысты болды.
Инвестицияның анықтамасы
Инвестиция — табыс табу және капиталды ұлғайту мақсатымен өндірістік және өзге де қызмет түрлеріне қаржы жұмсау. Басқаша айтқанда, қаржы үнемі «жұмыс істеуі», яғни табыс әкелетін іске бағытталуы тиіс.
Саясаттың басымдығы
Мемлекет шетелдік инвестиция тартудың басым бағыттарын нақты айқындауы қажет. Шетелдік инвестициялар Қазақстан экономикасының бәсекеге қабілеттілігін арттыратын факторға айналуы тиіс.
Шетелдік инвестицияларды мемлекеттік реттеу күшейген сайын, Қазақстанның әлемдегі бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына кіру мүмкіндігі артады. Бұл бағыттағы ұстаным 2007 жылғы ақпандағы Қазақстан халқына Жолдауда да атап өтілді: елдің 1990-жылдардың басындағы қиын экономикалық жағдайынан бастап, ішкі өнімнің екі есе ұлғаюына дейінгі нәтижелерге инвестицияның ықпалы зор болды.
Дегенмен Қазақстан экономикасына инвестиция тартудың қазіргі беталысы мен заңдылықтары отандық өндірістің мақсаттары мен міндеттеріне толық сай келе бермейді және экономиканың күшті бәсекелестік ортада жедел дамуын әрдайым қамтамасыз ете алмайды. Экономиканы инвестицияландыру теориясы тұрғысынан тәсілдер, ішкі инвестициялық қорларды тиімді пайдалануды жандандыру, сондай-ақ инвестицияландырудың басым бағыттарын белгілеу мәселелері әлі де толық зерттеуді талап етеді.
Жұмыстың құрылымы
Бұл курстық жұмыстың тақырыбын таңдауға мәселенің өзектілігі, зерттеудің теориялық және тәжірибелік маңызы, сондай-ақ аталған бағыттың жеткілікті деңгейде зерделенбеуі негіз болды.
I бөлім
Инвестиция ұғымы және инвестициялық саясатты жүзеге асырудың негізі ретінде инвестициялық қызметтің теориялық аспектілері қарастырылады.
II бөлім
Қазақстанның инвестициялық саясатының ерекшеліктері талданып, негізгі бағыттары және елдегі инвестициялық климат сипатталады.
III бөлім
Экономиканың одан әрі дамуы үшін инвестициялық саясатты жетілдіру жолдары қарастырылады.
Жұмыстың жалпы көлемі: 45 бет.