Шетелдік валюта операцияларының есебі
Кіріспе
Халықаралық экономикалық қатынастардың дәстүрлі әрі ең кең тараған нысандарының бірі — сыртқы сауда. Дүниежүзіндегі барлық елдер үшін сыртқы сауданың рөлі ерекше маңызды. Америкалық ғалым Джеффри Сакстың пікірінше, кез келген елдің экономикалық жетістігі сыртқы саудамен тығыз байланысты: әлемдік экономикадан оқшауланған ешбір мемлекет орнықты әрі бәсекеге қабілетті экономиканы қалыптастыра алмаған.
Осы тақырыпты таңдаудың басты мақсаты — Қазақстан Республикасында кәсіпкерлікпен айналысатын әртүрлі меншік нысанындағы ұйымдардың сыртқы саудаға қатысты шаруашылық операцияларын бухгалтерлік есепте жүргізу тәртібін, шетел валютасымен жасалатын операциялардың есепке алынуын және құжатпен ресімделуін тереңірек қарастыру.
Жаһандану және сыртқы экономикалық байланыстардың мәні
Жаһандану жағдайында әлемдік экономикалық үрдістерден шет қалу елдің экономикалық ахуалына, даму деңгейіне, технологиялық ілгерілеуіне және ұлттық бәсекеге қабілеттілігіне кері әсер етуі мүмкін. Сондықтан сыртқы экономикалық қатынастарды дамыту бүгінгі күні әрбір кәсіпкер үшін өзекті талапқа айналды.
Қазақстанның экономикалық даму бағдары да сыртқы экономикалық қызметті ырықтандыруға және әлемдік технологиялық жетістіктерді кеңінен пайдалануға бағытталған.
Қазақстан Республикасы егемендігін алғаннан бері экономиканы дамытуға басымдық беріп келеді. Осы мақсатта шекаралар ашылып, еркін сауда қатынастары нығая түсті. Елге шетелдік капитал, ірі халықаралық компаниялар мен банктердің инвестициялары тартылып, көптеген жобалар жүзеге асырылуда.
Әр жыл сайын мемлекет басшысы халыққа елдің әлеуметтік-экономикалық даму бағыттарын айқындайтын жолдауларын ұсынады. Ұзақ мерзімді мақсаттардың бірі ретінде «Қазақстан–2030» стратегиясында нарықтық экономика қағидаттарын күшейту, халықтың әл-ауқатын арттыру және әлеуметтік жағдайын жақсарту міндеттері белгіленген. Осы міндеттерге қол жеткізуде маңызды құралдардың бірі — сыртқы экономикалық қызметті дамыту.
Экспорт пен импортқа басымдық
Сыртқы экономикалық қызметті дамытуда ерекше назар экспорт пен импортқа бөлінеді. Қазақстан экспортының едәуір бөлігін әзірге шикізат, түсті металдар, мұнай, отын және шала фабрикаттар құрайды. Сонымен қатар импортталатын тауарлар ауқымы да кең.
Экспорт
Дайын өнімді, шикізатты және өзге тауарларды шетел нарығына шығару арқылы сату.
Импорт
Шетелден әкелінетін тауарлар мен өнімдерді ел ішіндегі тұтыну немесе өндіріс үшін сатып алу.
Құжаттандыру және салықтар
Импортталатын тауарлар арнайы тексерулерден өтіп, белгіленген салықтар мен кедендік төлемдер төленеді (ҚҚС, акциздер, кедендік алымдар және басқа да міндетті төлемдер). Сонымен бірге бухгалтерлік құжаттар ресімделеді: жүкқұжат (накладной), коносамент, шот-фактура, техникалық құжаттар және т.б.
Бұл операциялар ұлттық валютада да, шетел валютасында да жүргізілуі мүмкін.
Шетел валютасындағы операцияларға, мысалы, валютамен берілген немесе алынған несиелер, шетел валютасына сатып алынған тауарлар мен өнімдер жатады. Мұндай операциялар бухгалтерлік есепте бөлек көрсетіледі, алайда қаржылық есептілікте барлық көрсеткіштер ұлттық валютада беріледі.
Есепте қолданылатын шоттар
Шетел валютасы мен ақша қаражаттарын есепке алу үшін бас шоттар жоспарындағы тиісті шоттар пайдаланылады. Мәтінде атап өтілген шоттар қатарына: 1050, 1020 субшоттары, сондай-ақ 1250, 5020, 3310 және т.б. жатады.
Валюта бағамдарының айырмалары, кедендік төлемдердің тауардың өзіндік құнына қосылуы және шоттар корреспонденциясы сыртқы экономикалық қызмет есебін жүргізудің маңызды бөліктері ретінде қарастырылады.
Курстық жұмыстың мазмұны мен құрылымы
«Сыртқы экономикалық қызмет есебі» тақырыбындағы курстық жұмыста бөлімдер толық қарастырылып, зерттеу екі ірі бағытқа жүйеленді:
- Сыртқы экономикалық қызметтің мәні, негізгі түрлері және оны жүзеге асыру құралдары.
- Шаруашылық операцияларын құжатпен ресімдеу, бухгалтерлік шоттарда көрсету, валюта бағамы айырмаларын есептеу және кедендік төлемдерді өзіндік құнға қосу.
Сондай-ақ шетелдік контрагенттермен есеп айырысулардың бухгалтерлік есебін жүргізудің маңызы ашылып, халықаралық қатынастарды реттейтін бірқатар заңнамалық-нормативтік актілер қарастырылған.
Курстық жұмыс көлемі: 34 бет.