Ш. Уәлихановтың Алтынемел мемлекеттік мемориалдық музейі 1985 жылы ғалымның туғанына 150 жыл толуына орай ашылды
Ш. Уәлихановтың Алтынемел мемлекеттік мемориалдық музейі 1985 жылы ғалымның туғанына 150 жыл толуына орай ашылды. Музей қоры мен экспозициясы ұлы ғалымның өмірі мен мұрасына негізделіп, мазмұны жағынан бірнеше тақырыптық бағыт бойынша жүйеленген.
Музейдің негізгі бөлімдері
Құндылықтар Шоқан Уәлихановтың өмір жолына байланысты үш ірі бөлімге топтастырылған:
- «Шоқан Уәлиханов және ол өмір сүрген уақыт» — дәуірдің қоғамдық-мәдени келбеті.
- «Ш. Уәлихановтың ғылыми қызметі» — зерттеулер, жазбалар, ғылыми мұра.
- «Шоқан мәңгі бізбен бірге» — тұлғаның рухани ықпалы мен жалғастығы.
Экспозиция және кеңістік
Музей қор бөлімі мен лекция залдарынан тұрады. Экспозиция залдарының жалпы көлемі 454 шаршы метр. Келушілерге арналған залдарда Ш. Уәлихановтың өмірі мен қызметіне қатысты құнды жәдігерлер қойылған.
Саяхат карталары
Орталық Қазақстан, Жетісу және Тарбағатай өңірлеріне жасаған сапарларының карталары ұсынылған.
Суреттер мен графика
Экспедициялар кезінде салған суреттері мен этнографиялық бейнелері көрме өзегін құрайды.
Қордағы ерекше жинақтар
Музей экспозициясы мен қорында Мемлекеттік Эрмитаждан және этнография музейінен берілген қазақ халқының дәстүрлі мәдениеті мен тұрмысына қатысты заттар мен құрал-жабдықтар коллекциясы бар. Сонымен қатар Қазақстанның Мемлекеттік Орталық музейі мен Пушкин атындағы кітапхана мұражайы музейге көптеген бұйымдар мен кітаптарды сыйға тартқан.
Материалдардың тақырыптық құрылымы
Экспозициядағы материалдар Ш. Уәлихановтың өмірі мен қызметіне байланысты тақырыптық жүйелеу негізінде бес бөлімге топтастырылған. Олардың ішінде төмендегі мазмұндық бағыттар кең қамтылған:
- Шоқанның қайраткер ретінде қалыптасуына ықпал еткен сол кезеңнің саяси-әлеуметтік және мәдени өмірі.
- Омбы кадет корпусындағы оқу жылдары және әскери қызметінің басталуы.
- Алдыңғы қатарлы көзқарастағы орыс интеллигенциясымен танысуына қатысты құжаттар.
- Орта Азия, Оңтүстік Сібір және Қазақстанның тарихы, этнографиясы мен географиясын зерттеудегі ғылыми мұрасы.
- Петербург кезеңіне қатысты деректер мен материалдар.
Шоқанның жеке заттары мен жәдігерлер
Экспозицияда ғалымның өзі пайдаланған бұйымдар да қойылған. Олардың қатарында Шоқанның өз қолымен жасаған карталары мен схемалары, қолжазбалары, экспедициялар мен сапарлар барысында салған суреттері, сондай-ақ халық қолөнері туындыларының жинақтары бар.
Ұлттық киімдер
Жеке коллекциясынан қалған қырғыз, ұйғыр және қытай халықтарының ұлттық киімдері.
Өнер және бұйымдар
Зергерлік әшекейлер, халық қолөнерінің таңдаулы үлгілері.
Сирек дүниелер
Минералдар, сондай-ақ қобыз, домбыра, сыбызғы секілді ұлттық музыка аспаптары.
Келушілер легі
Ш. Уәлиханов музейіне келіп, ғалымның өмірі мен еңбегін жан-жақты танып-білуге ұмтылатын келушілер легі ешқашан толастамайды. Музей — Шоқан мұрасын ұлықтайтын, зерттеушілер мен оқырман қауым үшін маңызды мәдени-танымдық кеңістік.