Зорлықсыз жыныстық қылмыстар туралы қазақша реферат 1997 ж Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінің дамымаған йел жынысымен жыныстық қатынасқа түскенде жауапқа тартылатындығы туралы норма болған
Зорлықсыз жыныстық қылмыстар туралы
1997 жылғы Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінде жыныстық дамуы жетілмеген адаммен жыныстық қатынасқа түскені үшін жауаптылық көздейтін норма болды. Алайда құқық қолдану тәжірибесінде жыныстық жетілудің бар-жоғын анықтауда жиі қателіктерге жол берілді: кейбір жағдайларда кінәлі адамның жәбірленушінің жыныстық жағынан жетілген-жетілмегенін нақты ажырата алмағаны байқалды.
Неге жас өлшемін енгізу маңызды болды?
Осы қиындықтарды ескере отырып, ҚК-тің 122-бабына жас өлшемін енгізуді орынды шешім деп бағалауға болады. Атап айтқанда, он алты жас көптеген жасөспірімдерде жыныстық қатынастар туралы түсінік пен физиологиялық қалыптасу тұрақтала түсетін кезең ретінде қарастырылады. Сондықтан бұл шек адамның жыныстық дамуына елеулі зиян келтіру қаупін төмендетуге бағытталған құқықтық бағдар ретінде түсіндіріледі.
ҚК 120-бабы: қорғалатын объект және жәбірленуші
ҚК 120-бабының объектісі ретінде жасөспірімнің жыныстық қол сұғылмаушылығы және жеке адамның тәндік қалыптасуы қарастырылады.
Жәбірленуші ретінде ер немесе әйел жынысты тұлға болуы мүмкін. Яғни, жасы үлкен адамдармен жыныстық қатынасқа түсетін он алты жасқа толмаған адамдар.
Объективтік жағы
Ер адам мен ер адамның, сондай-ақ әйел мен әйелдің он алты жасқа толмаған тұлғамен ерікті жыныстық қатынасы (қатынасқа өзара келісім болған жағдай) объективтік жағын құрайды.
Еріктілік болмаған жағдайда, кінәлі адам ҚК 120–121 баптары бойынша жауапқа тартылады.
Аяқталу сәті және субъективтік жағы
Қылмыс ер адам мен ер адамның немесе әйел мен әйелдің жыныстық қатынасқа түскен сәтінен бастап аяқталған деп есептеледі.
Субъективтік жағы тікелей қасақаналықпен сипатталады: кінәлі адам жәбірленушінің он алты жасқа толмағанын біле тұра, осы әрекетті жасауды қалайды.
Қорытынды ой
Жыныстық жетілу деңгейін дәл анықтаудағы тәжірибелік қиындықтар заңнаманы нақтылауды талап етті. Осы тұрғыдан алғанда, жас шегін енгізу құқық қолдану тәжірибесін біріздендіруге және жасөспірімдердің жыныстық қол сұғылмаушылығын тиімді қорғауға бағытталған маңызды қадам болып саналады.