Қазақша рефераттар

Оғыз мемлекеті туралы қазақша реферат

Оғыз мемлекеті туралы реферат

Бұл мәтінде Оғыз мемлекетінің өмір сүрген кезеңі, аумақтық орналасуы, орталығы, тайпалық құрамы, дереккөздері, сыртқы саясаты және діни наным-сенімдері қысқаша әрі жүйелі түрде берілген.

I. Өмір сүрген уақыты

Оғыз мемлекеті IX–XI ғасырларда өмір сүрді.

II. Территориялық аймағы

Оғыз тайпалық бірлестігі Сырдарияның орта және төменгі ағысы бойында қалыптасты. Сонымен қатар оның ықпалы Батыс Қазақстанды да қамтыған аумақтарға тарады.

III. Орталығы

Мемлекеттің астаналық орталығы — Янгикент қаласы.

IV. Тайпалық құрамы

Оғыздарға жататын негізгі рулар ретінде деректерде төмендегілер аталады:

  • Қынық
  • Баят
  • Язғыр
  • Имур
  • Қарабұлақ
  • Тұтырқа

Ескерту: Махмуд Қашғари оғыздар құрамында өзге де рулар болғанын және олардың бастапқыда 24 тайпадан тұрғанын жазады.

V. Деректер

Орыс шежірелері

985 жылы князь Владимирдің оғыздармен одақтаса отырып, бұлғарларға жорық жасағаны туралы мәлімет береді.

Махмуд Қашғари және Марвази еңбектері

Бұл еңбектерде оғыздарға қатысты рулар аталады: қынық, баят, язғыр, имур, қарабұлақ, тұтырқа және т.б. Сонымен бірге Махмуд Қашғари оғыздардың алғашында 24 тайпадан тұрғанын көрсетеді.

VI. Сыртқы саясаты

  1. 965 жыл

    Хазар қағанатына қарсы одақ

    Оғыз жабғуы мен Киев князы Святослав арасында Хазар қағанатына қарсы әскери одақ құрылып, нәтижесінде Хазар қағанаты талқандалды.

  2. X ғасырдың соңы

    Еділ Бұлғариясымен қақтығыстар

    Оғыз жабғуы орыс князьдарымен бірлесе отырып, Еділ Бұлғариясын күйрете жеңді.

  3. Әли-хан мен Шахмәлік дәуірі

    Мемлекеттің күшеюі

    Бұл кезеңде мемлекет күшейіп, 1041 жылы оғыздар Хорезмді жаулап алды.

  4. XI ғасырдың басы

    Құлдырау

    Оғыз мемлекеті қыпшақ тайпаларының соққылары нәтижесінде XI ғасырдың басында құлады.

VII. Діни наным-сенімдері

Оғыздар бастапқы кезеңде мәжусилік нанымдарды ұстанып, бақсы-балгерлерге табынған. Уақыт өте келе олардың арасына ислам діні біртіндеп ене бастады.