Жергілікті атқарушы органдардың құзыреті туралы қазақша реферат
Жергілікті атқарушы органдардың құзыреті
Жергілікті атқарушы органдарға мемлекет жүктеген міндеттерді іске асыру үшін кең көлемде құзырет берілген. Бұл құзыреттің негіздері Қазақстан Республикасы Конституциясының 87-бабында айқындалған. Ал жергілікті өкілді және атқарушы органдар туралы заңда және өзге де нормативтік-құқықтық актілерде олардың өкілеттіктері егжей-тегжейлі нақтыланады.
Жергілікті атқарушы органдардың негізгі қарауына жататын мәселелер
- Аумақты дамыту жоспарларын, экономикалық және әлеуметтік бағдарламаларды, жергілікті бюджетті әзірлеу және орындалуын қамтамасыз ету.
- Коммуналдық меншікті басқару.
- Жергілікті атқарушы органдардың басшыларын қызметке тағайындау және қызметтен босату.
- Жұмысты ұйымдастыруға байланысты өзге де мәселелерді шешу.
- Республикалық заңдарда жергілікті мемлекеттік басқару мүдделері үшін жүктелетін басқа да өкілеттіктерді жүзеге асыру.
Құқықтық реттеу және әкімдердің өкілеттігі
Жергілікті өкілді және атқарушы органдар туралы заңда жергілікті әкімдердің, сондай-ақ облыстық, аудандық, қалалық, поселкелік және ауылдық деңгейдегі әкімшілік органдардың өкілеттігі нақты регламенттелген. Заңда әкімдердің өкілеттігі бекітілетіні көрсетілгенімен, оны жүзеге асыру салалары қатаң түрде бөлек-бөлек жіктелмейді.
Заңның 42-бабы: облыстық, аудандық, қалалық әкімдердің негізгі міндеттері
-
Облысты, ауданды, қаланы басқарудың бөлімдері, басқармалары және қызметтері туралы үлгі тізбені ескере отырып әзірленген басқару схемасын мәслихаттың бекітуіне енгізеді.
-
Тиісті әкімшілік-аумақтық бөлініс бюджетінің жобасын мәслихаттың бекітуіне ұсынады, бюджеттің атқарылуын қамтамасыз етеді. Экономикалық және әлеуметтік даму жоспарлары мен бағдарламаларын мәслихатқа енгізіп, олардың орындалуын қамтамасыз етеді және мәслихат сессиясында орындалуы туралы есеп береді.
-
Әкімшілік-аумақтық бөліністің меншігін басқаруды жүзеге асырады; қарамағындағы кәсіпорындар, ұйымдар мен мекемелер басшыларын тағайындайды және қызметінен босатады.
-
Жоғары тұрған атқарушы орган берген өкілеттікке сәйкес республикалық меншіктегі кәсіпорындар, мекемелер мен ұйымдардың қызметін үйлестіреді.
-
Жергілікті әкімшілік органдарының басшыларын тағайындайды және қызметтен босатады; республикалық министрліктердің, мемлекеттік комитеттер мен ведомстволардың аумақтық органдары басшыларын тағайындауға келісім береді, оларды қызметтен босату және өзге де мәселелер бойынша ұсыныстар енгізеді.
Поселкелік және ауылдық деңгейдегі әкімнің өкілеттіктері
- Поселке, ауыл, ауылдық округ азаматтары өкілдерінің жиналысын шақыру және қабылданған шешімдердің орындалуын қамтамасыз ету.
- Азаматтардың арыздарын, шағымдары мен өтініштерін қарау.
- Округ аумағында жер заңнамасына сәйкес жер пайдалануға байланысты мәселелерді шешу.
- Заңды және жеке тұлғалармен шарттар жасасу, банк құжаттарына қол қою.
- Қоғамдық тәртіпті нығайтуға қатысты шараларды ұйымдастыру.
- Өртке қарсы қауіпсіздік пен судағы қауіпсіздікті қамтамасыз етуге бақылау жасау.
Өкілеттіктердің негізгі салалары
Жоғарыда аталған бағыттарға қоса, облыстық, аудандық және қалалық әкімшіліктердің өкілеттігі көптеген басқару салаларын қамтиды. Әсіресе жоспарлау, бюджет, шаруашылық қызмет, көлік және байланыс, жер пайдалану мен экология, құрылыс және әлеуметтік-мәдени қызметтер сияқты бағыттарда атқарылатын жұмыстар ауқымды.
Жоспарлау, бюджет, шаруашылық қызмет, көлік және байланыс
- Бюджет жобаларын, өңірді дамыту жоспарлары мен бағдарламаларының жобаларын әзірлеу.
- Әкімшілік-аумақтық бөліністің меншігіндегі кәсіпорындар, мекемелер мен ұйымдарды құру, қайта ұйымдастыру және тарату.
- Еңбек ресурстарын есепке алуды қамтамасыз ету және олардың бөлінуін реттеу.
- Халыққа көрсетілетін байланыс қызметтерінің сапасын бақылау және шарт негізінде байланыс инфрақұрылымын жақсартуға жәрдем көрсету.
Жер пайдалану, табиғатты қорғау және ресурстарды ұтымды пайдалану
- Табиғатты қорғау және табиғи ресурстарды ұтымды пайдалану саласында мемлекеттік бақылауды жүзеге асыру.
- Табиғатты қорғау, экологиялық сараптама, қорғау объектілерін салу және қайта құру бойынша бағдарламалар әзірлеуді ұйымдастыру.
- Экологиялық сараптаманың теріс қорытындысы бар объектілерді салуға және қайта құруға тыйым салуға қатысты қорытындылар дайындау.
Құрылыс, сәулет және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық
- Орталық мемлекеттік органмен міндетті түрде келісе отырып, аумақта құрылыс салуды жүзеге асыру.
- Әлеуметтік-мәдени және өнеркәсіп объектілерін салу бойынша тапсырысшы болу.
- Жоспарлардың мемлекеттік сараптамасын ұйымдастыруға және жобалау-құрылыс қызметін лицензиялауға жәрдемдесу.
Әлеуметтік-мәдени қызмет көрсету
- Білім беру ісін ұйымдастыру, балаларға мектепке дейін және мектептен тыс тәрбие беру жұмыстарын жүргізу.
- Облыстық, аудандық, қалалық білім беру мекемелерінің материалдық-техникалық базасын нығайтуға қамқорлық жасау.
- Тарих және мәдениет ескерткіштерін қорғауды жүзеге асыру және оларды пайдалануды ұйымдастыру.
Қорытынды
Жергілікті атқарушы органдардың құзыреті аумақты дамытуды жоспарлаудан бастап, бюджет пен коммуналдық меншікті басқаруға, қоғамдық тәртіп пен қауіпсіздікке, құрылыс пен экологияға, сондай-ақ білім беру және мәдени мұраны қорғау сияқты әлеуметтік маңызды салаларға дейінгі кең ауқымды қамтиды. Бұл өкілеттіктердің құқықтық негізі Конституцияда белгіленіп, салалық заңдар арқылы нақты тетіктермен толықтырылады.