Бас прокуратураға
Прокуратура органдарына қабылдау талаптары
Прокуратура органдары қызметкерлерінің лауазымдарына денсаулық жағдайына байланысты прокуратура органдарында қызмет атқаруға жарамды, жоғары білімі бар Қазақстан Республикасының азаматтары қабылданады.
Негізгі қағида
Қабылдау ашық талаптармен жүргізіледі: білім, моральдық-іскерлік қасиеттер, тексерулер және денсаулыққа қойылатын өлшемдер.
Жалпы талаптар және тексерулер
Жоғары заң білімі бар, қажетті моральдық және іскерлік қасиеттерге ие, денсаулық жағдайына байланысты прокуратура органдарында қызмет өткеруге жарамды әрі міндетті арнайы тексерулерден өткен азаматтар прокурор болып тағайындалуы мүмкін.
Лауазымға тағайындау кезінде сынақ мерзімі белгіленуі мүмкін. Азаматтың денсаулық жағдайына байланысты прокуратура органдарында қызмет өткеруге жарамдылығын әскери-дәрігерлік комиссия растайды. Одан өту тәртібін уәкілетті органдар айқындайды.
Декларация және деректерді тексеру
Қызметке түсу кезінде азамат тұрғылықты жері бойынша салық органдарынан өзінің және жұбайының (зайыбының) кірістері мен салық салынатын объектілер болып табылатын мүлкі туралы декларация тапсырғаны жөнінде мәлімет ұсынады.
Маңызды: көрсетілген мәліметтерді ұсынбау немесе оларды бұрмалау прокуратура органдарына қызметке қабылдаудан бас тартуға негіз болады.
Қызметке қабылдау мемлекеттік қызметшілер кадрлары туралы республикалық деректер орталығына алдын ала сұрау салынған жағдайда жүзеге асырылады.
Тағайындау тәртібі
Бас прокуратураға — Бас прокурордың, ал Бас әскери прокуратураға, облыстық және оларға теңестірілген прокуратураларға, прокуратураның ғылыми және білім беру ұйымдарына қызметке қабылдау және лауазымға тағайындау (Бас прокурор тағайындайтын адамдардан басқа) тиісті басшылардың бұйрықтарымен жүзеге асырылады.
Әскери прокуратура органдарында қызмет өткеру
Әскери прокуратура органдарында қызмет өткеру тәртібі «Әскери міндеттілік және әскери қызмет туралы», «Әскери қызметшілер мен олардың отбасы мүшелерінің мәртебесі және оларды әлеуметтік қорғау туралы», «Прокуратура туралы» Қазақстан Республикасының заңдарымен, өзге де нормативтік құқықтық актілермен және осы Ережемен айқындалады.
Әскери прокуратура органдарына әскери қызметке жарамдылық Қазақстан Республикасы Үкіметі бекіткен Қарулы Күштерде, басқа да әскерлер мен әскери құралымдарда әскери-дәрігерлік сараптама жүргізу қағидаларына сәйкес әскери-дәрігерлік комиссиялармен расталуға тиіс.
Назар аударатын жайт
Әскери бағыттағы қызмет үшін жарамдылық өлшемдері мен сараптама тәртібі Үкімет бекіткен ережелермен айқындалады және міндетті түрде комиссия қорытындысымен расталады.
Ант қабылдау
Прокуратура органдарына лауазымға алғаш рет тағайындалған адам ант қабылдайды. Анттың мәтінін Қазақстан Республикасының Президенті бекітеді.
Ант Бас прокурор айқындайтын тәртіпте салтанатты түрде қабылданады.
Прокурорларды тағайындау мерзімдері мен талаптары
Облыс прокурорлары мен оларға теңестірілген прокурорлар (бұдан әрі — облыстар прокурорлары), сондай-ақ қалалық, аудандық және оларға теңестірілген прокурорлар (бұдан әрі — аудандар мен қалалар прокурорлары) лауазымдарына жасы 25-тен кем емес және прокуратура органдарында кемінде үш жыл еңбек өтілі бар адамдар тағайындалады.
Облыстардың, аудандардың және қалалардың прокурорларын Бас прокурор бес жыл мерзімге тағайындайды.
Облыстар прокурорлары лауазымына тағайындауды Қазақстан Республикасы Президентінің келісімімен Бас прокурор жүзеге асырады.
Аудан және қала прокурорларының бес жылдық мерзімі аяқталғанға дейін кемінде бір ай бұрын жоғары тұрған прокурор Бас прокурорға оларды жаңа мерзімге тағайындау немесе басқа лауазымға ауыстыру туралы ұсыныс енгізеді.
Облыстар прокурорларын жаңа мерзімге тағайындауды Қазақстан Республикасы Президентінің келісімімен Бас прокурор жүзеге асырады.
Талаптардың өзегі
- Ең төмен жас
- 25 жас
- Еңбек өтілі
- Кемінде 3 жыл
- Тағайындау мерзімі
- 5 жыл
Қызметке қабылдауға қойылатын шектеулер
Прокуратура органдарына қызметке төмендегі санаттағы адамдар қабылданбайды:
- 1) Сот тәртібімен әрекетке қабілетсіз немесе әрекет қабілеттілігі шектеулі деп танылған.
- 2) Әскери-дәрігерлік комиссияның қорытындысына сәйкес денсаулық жағдайына байланысты қызмет өткеруге жарамсыз деп танылған.
- 3) Заңдармен белгіленген шектеулерден бас тартқан (мәртебесін және оған негізделген беделді жеке, топтық немесе қызметтен тыс мүдделерге пайдалану тәуекелін болдырмау мақсатында).
- 4) Жұмыстан босату түріндегі тәртіптік жазаны қоспағанда, прокуратура органына қызметке түскенге дейінгі соңғы екі жыл ішінде сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылығы үшін тәртіптік жауапкершілікке тартылған.
- 5) Прокуратура органына қызметке түскенге дейінгі соңғы бір жыл ішінде қасақана құқық бұзушылық жасағаны үшін сот тәртібімен әкімшілік жаза қолданылған.
- 6) Прокуратура органына қызметке түскенге дейінгі соңғы үш жыл ішінде сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылығы үшін сот тәртібімен әкімшілік жаза қолданылған.
- 7) Сыбайлас жемқорлық қылмыс жасағаны үшін жұмыстан босатылған.
- 8) Бұрын сотталған немесе қылмыстық жауаптылықтан ақтамайтын негіздер бойынша босатылған.
- 9) Мемлекеттік қызметтен, құқық қорғау органдарынан, соттардан немесе әділет органдарынан жағымсыз себептермен жұмыстан босатылған.
Кемсітушілікке тыйым салу
Тегіне, әлеуметтік, лауазымдық және мүліктік жағдайына, жынысына, нәсіліне, ұлтына, тіліне, дініне, нанымына, тұратын жеріне немесе өзге де мән-жайларға байланысты сылтаумен қызметке қабылдаудан бас тартуға тыйым салынады.
Бас тартуға шағымдану
Қызметке қабылдаудан бас тартылған жағдайда жоғары тұрған прокурорға немесе сотқа шағымдануға болады.
Қызметкерлерге қойылатын шектеулер мен тыйымдар
Прокуратура органдарының қызметкерлері төмендегі әрекеттерді жасауға құқылы емес:
- Өкілетті органдардың депутаты немесе жергілікті өзін-өзі басқару органдарының мүшесі болуға.
- Партияларға және кәсіптік одақтарға мүше болуға, қандай да бір саяси партияны қолдау мақсатында сөз сөйлеуге.
- Педагогикалық, ғылыми және өзге де шығармашылық қызметтен басқа, ақылы қызметтің өзге түрлерімен айналысуға.
- Кәсіпкерлік қызметпен айналысуға, сондай-ақ (лауазымдық міндеттеріне тікелей қатысы жоқ жағдайда) коммерциялық ұйымдарды басқаруға қатысуға.
- Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген жағдайларды қоспағанда, жақын туыстарының немесе жұбайының (зайыбының) лауазымдарына тікелей бағынышты лауазымдарды атқаруға.
- Өзі қызмет атқаратын не өзіне тікелей бағынысты немесе бақылауындағы мемлекеттік органда үшінші тұлғалардың істері бойынша өкіл болуға.
- Материалдық-техникалық, қаржылық және ақпараттық қамтамасыз ету құралдарын, өзге мемлекеттік мүлікті және қызметтік ақпаратты қызметтік мақсаттан тыс пайдалануға.
- Ереуілдерді қоса алғанда, мемлекеттік органдардың қалыпты қызметіне және қызметтік міндеттерін орындауға кедергі келтіретін әрекеттерге қатысуға.
- Лауазымдық өкілеттіктерін жүзеге асыруға байланысты жеке мақсатында азаматтар мен заңды тұлғалардың қызметтерін пайдалануға.
Жақын туыстар ұғымы
Жақын туыстарға: ата-анасы, балалары, асырап алушылары, асырап алған балалары, ата-анасы бір немесе бөлек аға-інілері мен апа-сіңлілері, аталары, әжелері, немерелері, сондай-ақ ері (жұбайы) жатады.
Қызметтік куәлік
Прокуратура органдарының қызметкерлеріне белгіленген үлгідегі қызметтік куәлік беріледі. Куәлікте қызметкердің тегі, аты, әкесінің аты, лауазымы, сыныптық шені немесе әскери атағы, мемлекеттік құпияларға рұқсат нөмірі мен түрі, сондай-ақ қызметтік қаруды алып жүру құқығы туралы белгілер көрсетіледі.
Қызметтік куәлікке прокуратура органы қызметкерінің фотосуреті жапсырылады. Куәліктегі мәліметтер уәкілетті лауазымды тұлғаның қолымен және прокуратураның Қазақстан Республикасының Мемлекеттік елтаңбасы бар мөрімен куәландырылады.
Куәлікті кім береді
- Бас прокурорға және оның орынбасарларына — Қазақстан Республикасының Президенті.
- Бас прокурор және облыстар прокурорлары — өздеріне бағынысты қызметкерлерге.